Կյանքիս 17 տարիներն անցկացրել եմ մի մարդու կողքին, որով հիանում էի. Վիտալինա Ցեմբոլյուկ-Ռոմանովսկայա

Նրա կենսագրության մեջ կար ամեն ինչ. 16 տարեկանում հաղթանակ Փարիզի միջազգային մրցույթում, տարիների ուսում մեծանուն մանկավարժների՝ Իգոր Ռյաբովի եւ Նիկոլայ Պետրովի մոտ, այնուհետեւ երկար շրջան, երբ բեմը հետին պլան մղվեց: Վիտալինա Ցեմբոլյուկ-Ռոմանովսկայան 17 տարի անցկացրել է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Արմեն Ջիգարխանյանի կողքին, ապրել ամուսնալուծության ծանր պահերը, իսկ նրա մահից հետո վերադարձել է իր իսկական կոչմանը՝ երաժշտությանը:

Այսօր նա կրկին ելույթներ է ունենում, դասավանդում, մեծացնում է դստերը եւ ընտրություն չի կատարում կատարողական արվեստի եւ մանկավարժության միջեւ: Երաժշտության, դստեր դաստիարակության եւ Արմեն Ջիգարխանյանի հետ կյանքի տարիների մասին ՎԻՏԱԼԻՆԱ ՑԵՄԲՈԼՅՈՒԿ-ՌՈՄԱՆՈՎՍԿԱՅԱՆ մեզ պատմում է իր բացառիկ հարցազրույցում:

«ԲՈՐԻՍՈՎԻՉԸ ՊԱՀԱՆՋԵՑ, ՈՐ ԱՇԽԱՏԵՄ ՄԻԱՅՆ ԻՐ ԹԱՏՐՈՆՈՒՄ»

— Դուք պրոֆեսիոնալ դաշնակահարուհի եք: Ի՞նչն է Ձեզ համար ավելի կարեւոր՝ կատարողական գործունեությունը, թե՞ դասավանդումը:

— Հիմա՝ լիովին հավասարապես: Կատարողական գործունեության մեջ ես արտահայտում եմ իմ մտքերն ու զգացմունքները հանճարեղ կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների միջոցով: Սա հսկայական երջանկություն է:

 Դասավանդման մեջ ես իմ գիտելիքներն ու կատարողական փորձը փոխանցում եմ նոր սերնդին: Դասավանդումը գալիս է ավելի ուշ, երբ առաջանում է «կիսվելու», մեր մանկավարժների դպրոցի ավանդույթները շարունակելու կարիքը: Ինձ համար դա շատ կարեւոր դարձավ 40 տարեկանից հետո: Այժմ բոլորովին այլ ժամանակ է. երիտասարդ սերունդը չի լսի այն ականավոր երաժիշտներին, որոնց երաժշտության ներքո ենք մենք մեծացել: Սա շատ անարդար է եւ խիստ աղքատացնում է նրանց ապագան: Ես պարապմունքների ժամանակ ոչ միայն սովորեցնում եմ գործիք նվագել, այլեւ հասկանալ երաժշտության եւ արվեստի այլ ձեւերի զարգացման հիմնական գծերը՝ համաշխարհային մշակույթի պատմության համատեքստում: Այսօր դրան քիչ ուշադրություն են դարձնում, ինչը կարող է բացասաբար ազդել ապագա հասարակության զարգացման եւ մշակույթի վրա: Իսկ մեր մշակույթը հարուստ է, եւ այն պետք է պահպանել:

— Ո՞ր ստեղծագործություններն եք հատկապես սիրում կատարել եւ ինչո՞ւ:

— Դասական երաժշտությունը գրել են հանճարները: Անհնար է ընտրել «սիրելին»: Անձամբ ինձ շատ մոտ են Բեթհովենը, Շումանը, Շոպենը:

— Ի՞նչն եք համարում ձեր գլխավոր մասնագիտական նվաճումը՝ մեդիա պատմությունից դուրս:

— Մեդիա պատմությունը կապ չունի մասնագիտության հետ ընդհանրապես: Այն չպետք է լիներ իմ կենսագրության մեջ, բայց, ինչպես ասում էր Արմեն Բորիսովիչը, սա հանգամանքների զուգադիպություն է:

Ես անչափ հաջողակ եմ մանկավարժի հարցում՝ պրոֆեսոր Իգոր Միխայլովիչ Ռյաբովը (նա ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան Յակով Զակի մոտ): Նրա շնորհիվ ես տիրապետում եմ իմ մասնագիտությանը եւ նույնիսկ երկարատեւ, հարկադրված ընդմիջումից հետո (աշխատանք թատրոնում) ես կրկին կարողացա զբաղվել դրանով: Դա գրեթե անհնարին էր:

Իրականում Արմեն Բորիսովիչը պահանջեց, որ ես աշխատեմ միայն իր թատրոնում. դա նրա կողմից եսասիրություն էր: Աղջիկներին ոչ մի դեպքում խորհուրդ չեմ տալիս թողնել կարիերան ամուսնու համար, բայց ես երիտասարդ էի եւ շատ էի սիրում նրան (կարծում եմ՝ սա արդարացնում է ինձ):

16 տարեկանում ես 2-րդ մրցանակ եմ ստացել Փարիզի միջազգային մրցույթում. դա ինձ համար անմոռանալի երջանկության զգացողություն էր: Ես նաեւ շատ շնորհակալ եմ ճակատագրին, որ ինձ հաջողվեց դասեր առնել Նիկոլայ Առնոլդովիչ Պետրովից. նա իսկական հսկա էր: Նա անհավատալի մեծության երաժիշտ էր եւ զարմանալի հումորի զգացումով (ի դեպ, նույնպես Զակի աշակերտն էր, ինչպես իմ մանկավարժը): Մեծ սերունդ…

Այսօր ամեն անգամ բեմ դուրս գալը նոր մասնագիտական նվաճում է: Որովհետեւ ամեն անգամ ես ինքս ինձ ապացուցում եմ, որ կարողացա:

«ԱՅՍՕՐ ԻՄ ՆԵՐՇՆՉՄԱՆ ԱՂԲՅՈՒՐԸ ԳՏՆՎՈՒՄ Է ԱՅԼ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ»

— Ի՞նչ կասեք շոու -բիզնեսի մասին:

— Ես որեւէ կապ չունեմ շոու-բիզնեսի հետ: Այն, ինչ երբեմն հանդիպում է, չի կարող հետաքրքիր լինել: Հանրահայտ երաժշտության մեջ նույնպես կա դասական: Գիտե՞ք, ինչու են մինչեւ հիմա հիշում երգերը, որոնց շատ տարիներ են անցել: Որովհետեւ դրանք գրել են կոմպոզիտորներ, ովքեր ավարտել են կոնսերվատորիան, եւ բանաստեղծներ, ովքեր ավարտել են գրականության ինստիտուտը: Իսկ այդ երգերի կատարողները, որպես կանոն, ավարտել են Գնեսինների ակադեմիան, երաժշտական ուսումնարանը կամ մշակույթի ինստիտուտը: Ես շատ հաջողակ եմ, որ հիշում եմ այդ ժամանակները, ուստի՝ այսօր իմ ներշնչման աղբյուրը գտնվում է այլ տարածքում:

— Ինչպե՞ս եք համատեղելու աշխատանքն ու երեխայի դաստիարակությունը:

— Իմ դուստրը երեք շաբաթականից ինձ հետ ճամփորդում է՝ դասերի, համերգների, ստուդիա: Նա երեւի սովոր է, որ մայրիկի աշխատանքն այդպիսին է: Նրան այժմ ձանձրալի է, եթե մենք ոչ մի տեղ չենք գնում: Հենց նստում է մեքենայի նստատեղին, անմիջապես հանգստանում է կամ քնում, սպասում է, թե ուր են տանելու: Վիկտորիան մեծանում է` շրջապատված արվեստով զբաղվող մարդկանցով. ըստ իս, սա է գլխավոր դաստիարակությունը: Շատ հետաքրքիր է, թե ինչպիսին կմեծանա նա:

— Դուք ասացիք, որ գլխավորը սիրելն ու սիրելի գործով զբաղվելն է: Իսկ ինչպե՞ս երեխային սովորեցնել գտնել իր կոչումը, երբ շրջապատում այդքան գայթակղություններ եւ «նորաձեւ» մասնագիտություններ կան:

— Կոչումը գտնելը պարտադիր է: Ես լսում եմ նրա բոլոր ցանկությունները: Հուսով եմ, որ մենք ժամանակին կլսենք նրա ցանկությունը: Ես հասկացա, որ ուզում եմ երաժշտությամբ զբաղվել մոտ 14 տարեկանում, այնպես որ, պետք է համբերատար սպասել: Պետք է անել այն, ինչը ամեն դեպքում չի վնասի զարգացմանը: Արվեստը հաստատ այդպիսի հիմք է:

— Մարտի 25-ին Վիկտորիան կդառնա մեկ տարեկան: Ինչպե՞ս եք նշելու:

— Ծննդյան նվերները պատրաստ են, իսկ թե ինչպես կանցկացնենք այդ օրը, դեռ վերջնականապես չեմ որոշել: Շատ կուզենայի հաշվի առնել նրա ցանկությունները, բայց դրա համար պետք է մի փոքր սպասել:

«ՋԻԳԱՐԽԱՆՅԱՆԸ ԴՈՒՐՍ Է ՈՐԵՎԷ ԱՄՊԼՈՒԱՅԻՑ ԿԱՄ ԱԶԳՈՒԹՅՈՒՆԻՑ»

— Արմեն Ջիգարխանյանի հետ աղմկահարույց պատմությունից հետո՝ ժամանակ է անցել: Ինչպե՞ս եք այժմ գնահատում կյանքի այդ շրջանը:

— Ես հասկացա, որ Արմեն Բորիսովիչը հաճախ ճիշտ էր մարդկանց վերաբերյալ իր բացասական գնահատականներում: Որ հիմնականում նրանք «սպառողներ» են: Ինձ դա բոլորովին մոտ չէ, ուստի՝ ես չեմ էլ ուզում հասկանալ նրանց շարժառիթները: Դրա համար պետք է իջնել նրանց մակարդակին, իսկ ինձ համար դա անընդունելի է:

— Ի՞նչ հիշողություններ են մնացել:

— Ջիգարխանյանն անցած դարաշրջանի ականավոր դերասաններից է, նա դուրս է որեւէ ամպլուայից կամ ազգությունից: Ինձ բախտ է վիճակվել 17 տարի կյանքում անցկացնել մի մարդու կողքին, ում սիրում էի եւ որով հիանում էի: Սա մեծ երջանկություն է: Վատի մասին ես չեմ հիշում: Նա շատ հիվանդ էր, եւ դա իր մեղքը չէր:

— Ի՞նչ հետաքրքիր պատմություններ կհիշեք՝ կապված Ջիգարխանյանի հետ:

— Արմեն Բորիսովիչի հետ ընդհանրապես զվարճալի էր: Բայց հիմնականը, կարծում եմ, պետք է կապել թատրոնի հետ: Որովհետեւ դա էր նրա կյանքի իմաստը:

 Օրինակ, երբ ես զանգում էի նրա բջջայինին, եւ նա ասում էր. «Ես չեղարկեցի պրեմիերան, դերասանները պատրաստ չեն: Ես հեռանում եմ թատրոնից»: Իսկ հաջորդ օրը ես հարցնում էի, թե ինչպես է իրեն զգում, եւ նա պատասխանում էր. «Ես թատրոնում եմ: Ղեկավարում եմ: Ճիշտ է, այսօր հանգստյան օր է, եւ ղեկավարելու ոչ ոք չկա: Բայց ես այստեղ եմ»: Հավանաբար, ես, ի վերջո, կգրեմ հուշերի գիրք, որտեղ կլինի միայն լավի մասին եւ հումորով, ինչպես նա էր սիրում:

«ԼԱՎ ԵՄ ՊԱՏՐԱՍՏՈՒՄ ԽԱՂՈՂԻ ՏԵՐԵՎՆԵՐՈՎ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏՈԼՄԱՆ ԵՎ ՍՊԱՍԸ»

— Հայաստանի ո՞ր վայրերն եք սիրել այցելել:

— Երեւանում հրաշալի է Օպերայի եւ բալետի թատրոնը:

— Ո՞ր հայկական ուտեստներն էին ավելի շատ պատրաստվում Ձեր տանը:

— Ես լավ եմ պատրաստում խաղողի տերեւներով տոլման եւ սպասը:

— Ո՞րն է Ձեզ համար կյանքում ամենակարեւորը:

— Կյանքում ամենակարեւորը սիրելն է եւ սիրելի գործով զբաղվելը:

— Որակական ո՞ր հատկանիշներով եք ուզում դաստիարակել Ձեր դստերը:

— Շատ եմ ուզում, որ նա լավ մարդ դառնա: Մեր ժամանակներում ամենադժվարը զգալ, մտածել եւ գնահատել սովորեցնելն է: Եվ ուժեղ լինել:

— Ի՞նչն եք գնահատում մարդկանց մեջ:

— Ազնվությունն ու պրոֆեսիոնալիզմը: Համակցված, ոչ թե առանձին-առանձին: Բայց դա չափազանց հազվադեպ է հանդիպում:

— Ի՞նչ են Ձեզ սովորեցրել կյանքի ամենադժվար ժամանակաշրջանները:

— Եթե վստահ ես, որ ճիշտ ես վարվել, ոչ ոքի չլսել եւ ուշադրություն չդարձնել կարծիքներին: Ինչ էլ որ ասի որեւէ մեկը:

ՆՈՒՆԵ ԶԱՔԱՐՅԱՆ

Այս թեմայով Նիկոլին ու նրա ոճի պոպուլիստին կիրթ հասարակությունը ձեռնտու չէ. Արմեն Հովասափյան «Ժողովուրդ». Որտեղ են տեղցավորել ՀՀ նախկին ԱԽՔ Արմեն Գրիգորյանին Արմեն Գրիգորյանը նոր պաշտոն է ստացել միջազգային ընկերությունում «Ժողովուրդ». Փաշինյանը Արմեն Գրիգորյանի համար նոր պաշտոն է փնտրում «Իրավունք». Արմեն Գրիգորյանը շուտով ՊՆ–ում բարձր պաշտոնի է նշանակվելու. Նա վաղուց էր երազում