Հայաստանը գնալով ավելի ու ավելի է ցույց տալիս արևմտյան ուժի կենտրոնների ուղղությամբ տեղաշարժը. Փորձագետ

Կրմլին մոտ կանգնած աղբյուրը Հայաստանի եւ ռուսաստանի հետ հարաբերությունները, ելնելով նաեւ Փաշինյանի վերջին մոսկովյան այցից, գնահատում է այսպես.

«Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը գնալով ավելի ու ավելի է ցույց տալիս արևմտյան ուժի կենտրոնների ուղղությամբ տեղաշարժը։ Կառավարության պաշտոնյաների, այդ թվում՝ խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանի հայտարարությունները Ռուսաստանի հետ ինտեգրացիոն միավորումներից (Եվրասիական տնտեսական միություն և Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպություն) դուրս գալու հնարավորության մասին վկայում են ոչ այնքան իրավիճակային հռետորաբանության, որքան ռազմավարական գծի ձևավորման մասին։

Այս կոշտ հայտարարությունների պաշտոնական պատրվակը էներգետիկայի հարցն էր, մասնավորապես՝ գազի գների հնարավոր փոփոխությունը։ Սակայն, հարցի ձևակերպումը՝ սակագնային քաղաքականությունը Եվրասիական տնտեսական միությանը և Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությանը անդամակցության հետ կապելը, վկայում է պարտավորությունների վերանայման գործընթացի մասին։ Սա այլևս պարզապես տնտեսական սակարկություն չէ, այլ արտաքին քաղաքական ինքնությունը վերանայելու փորձ։

Փաստացի քայլերը հաստատում են այս միտումը։ Նիկոլ Փաշինյանը և նրա թիմը հետևողականորեն հեռանում են կոլեկտիվ անվտանգության մեխանիզմներից. Երևանը փաստացի կասեցրել է իր ակտիվ մասնակցությունը ՀԱՊԿ կառույցներին՝ անտեսելով համատեղ միջոցառումները և ցուցադրելով սահմանափակ ներգրավվածություն միութենական ձևաչափերում։ Սա ստեղծում է մի իրավիճակ, որտեղ պաշտոնական անդամակցությունը մնում է, բայց դրա բովանդակությունը աստիճանաբար քայքայվում է։

Միևնույն ժամանակ, կան Մոսկվայի հետ հաղորդակցության վատթարացման նշաններ։ Բարձր մակարդակի կապեր հաստատելու փորձերը, այդ թվում՝ Ռուսաստանի վարչակազմի ներկայացուցիչների հետ հանդիպելու նախաձեռնությունները, ըստ որոշ տեղեկությունների, անհաջող են եղել։ Սա սրում է քաղաքական հեռավորության զգացումը և Հայաստանի ղեկավարությանը դրդում է փնտրել արտաքին քաղաքականության այլընտրանքային հենասյուներ։

Ներքին քաղաքականության մեջ այս մոտեցումը ներկայացվում է որպես արտաքին կապերը դիվերսիֆիկացնելու և մեկ գործընկերոջից կախվածությունը նվազեցնելու փորձ։ Սակայն, գործնականում, այն ուղեկցվում է աճող անորոշությամբ. ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում տնտեսական ինտեգրումը և ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում անվտանգության հարցերը մնում են կարևոր տարրեր։ Դրանց վերանայումը անխուսափելիորեն ենթադրում է զգալի ծախսեր։

Ավելին, այս ուղղության փոփոխությունը տեղի է ունենում բարդ տարածաշրջանային միջավայրի պայմաններում, որտեղ անվտանգությունը մնում է կարևորագույն։ Նախկին դաշինքային մեխանիզմների թուլացումը պահանջում է կամ նոր երաշխիքների ստեղծում, կամ լրացուցիչ ռիսկերի ստանձնում։

Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանի ղեկավարության քաղաքականությունը ցույց է տալիս արևմտամետ կողմնորոշման հետևողական շեղում, որը ուղեկցվում է Մոսկվայի հետ հարաբերությունների վերանայմամբ։ Սակայն քաղաքական ազդանշանների և գործնական քայլերի համադրությունը ցույց է տալիս իրավիճակի անցումային բնույթը. նախկին ինտեգրացիոն ձևաչափերից դուրս գալը կարող է, առաջին հերթին, նոր ռազմավարական մարտահրավերների աղբյուր լինել հենց Հայաստանի համար»։

Այս թեմայով Մոսկվան Հայաստանի ՀԱՊԿ-ից դուրս գալ-չգալը Նիկոլի «գրպանը գցեց» Գլուխներդ պատերով տվեք, բայց նենց արեք՝ ժողովուրդը ՔՊ-ին վստահի Ձեզ խելոք պահեք, թե չէ հաջորդ կիրակի կարող է ավելի բարկացած լինեմ ուրիշ մանրամասներ էլ հիշեմ Հայաստանը Ռուսաստանի համար եղել է և կլինի շատ կարևոր երկիր. ՌԴ դեսպան Եվրոպացիները գնալով հոգնում են Ուկրաինայում պատերազմից և հակված են խաղաղության՝ տարածքային զիջումներով. Le Monde