Որքանով է վտանգավոր գերմանիայում վերածնվող «չորրորդ ռեյխի» գաղափարը

Ի­րա­նա­կան պա­տե­րազ­մի շուրջ նկատ­վող ներ­կա­յիս բա­վա­կա­նին տա­րօ­րի­նակ ի­րա­վի­ճա­կի ֆո­նին, խոր­քա­յին հար­ցեր ա­ռա­ջաց­նող զար­գա­ցում­ներ են նկատ­վում նաեւ Ռու­սաս­տան–Եվ­րո­պա հար­թութ­յու­նում: Միայն այն, որ Լավ­րո­վը Եվ­րո­պա­յի մա­սին խո­սում է այն­պի­սի ոչ դի­վա­նա­գի­տա­կան լեզ­վով, ինչ­պի­սին է` այն­տեղ, ինչ­պես եւ Ուկ­րաի­նա­յում, ծաղ­կում է սա­տա­նա­յա­պաշ­տութ­յու­նը, ար­դեն իսկ ակ­նարկ է լար­վա­ծութ­յան այն մա­կար­դա­կի մա­սին, որն առ­կա է այս պա­հին:

­Սա­կայն դի­վա­նա­գի­տա­կան հայ­հո­յա­խո­սութ­յու­ննե­րից զատ, ի­րա­վի­ճա­կը շատ ա­վե­լի ա­ռար­կա­յա­կան եւ վտան­գա­վոր դրսե­ւո­րում­ներ էլ ու­նի: Փաս­տը, որ կոնկ­րետ երկր­ներ Ուկ­րաի­նա­յի հա­մար ա­նօ­դա­չու­ներ (այդ թվում` ծո­վա­յին) են ար­տադ­րում եւ մեծ ծա­վալ­նե­րով, եւ դրանք Ռու­սաս­տա­նին հարվա­ծում են նույն եվ­րո­պա­կան երկր­նե­րի տա­րած­քի օգ­տա­գործ­մամբ, ար­դեն մտել է պաշ­տո­նա­կան հայ­տա­րա­րութ­յուն–­մե­ղադ­րանք­նե­րի դաշտ: Ընդ ո­րում, էլ ա­վե­լի ծանր զար­գա­ցում­նե­ր կա­րող են առ­ջե­ւում լի­նել:

­Հաշ­վի առ­նե­լով այն հան­գա­ման­քը, որ այն բա­նից հե­տո, երբ ԱՄՆ–ն սկսեց հետ քաշ­վել Ուկ­րաի­նա­յից, այս ուղ­ղութ­յամբ ա­ռա­ջին պլան է դուրս ե­կել Գեր­մա­նիան: Ա­վե­լին, Բեռ­լինն ար­դեն ան­թա­քույց սկսել է խո­սել մի­լի­տա­րի­զա­ցիա­յի մա­սին, այդ թվում, որ ավ­տոար­տադ­րութ­յան գոր­ծա­րան­ներն անց­նում են զեն­քի ար­տադ­րութ­յան: Դ­րա գա­գաթ­նա­կետն էլ դար­ձավ Գեր­մա­նիա­յի պաշտ­պա­նութ­յան նա­խա­րար Բո­րիս Պիս­տո­րիու­սի հաղոր­դու­մը երկ­րի հա­մա­պար­փակ ռազ­մա­կան պաշտ­պա­նութ­յան հա­յե­ցա­կար­գի մշակ­ման մա­սին: Փաս­տա­թուղ­թը նե­րա­ռում է Գեր­մա­նիա­յի ա­ռա­ջին ռազ­մա­կան ռազ­մա­վա­րութ­յու­նը և զին­ված ու­ժե­րի զար­գաց­ման ծրա­գի­րը՝ ուր­վագ­ծե­լով դրանց կա­ռուց­վածքն ու կազ­մը: Այս­տեղ նախ` Ռու­սաս­տա­նը նշվում է որ­պես հիմ­նա­կան սպառ­նա­լիք: Երկ­րորդ, Գեր­մա­նիան մե­ծաց­նում է իր բա­նա­կը:

­Կարճ ա­սած, ե­թե դեռ Մեր­կե­լի ժա­մա­նակ Գեր­մա­նիան Ռու­սաս­տա­նի հիմ­նա­կան տնտե­սա­կան գոր­ծըն­կերն էր Եվ­րո­պա­յում, նրան փո­խա­րի­նած Շոլ­ցի ժա­մա­նակ, թեեւ սրա­ցում­նե­րին, սա­կայն հրա­ժար­վում էր Ուկ­րաի­նա­յին ծանր զի­նա­տե­սակ­ներ տալ, ա­պա նոր գոր­ծող իշ­խա­նութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք, ի դեպ, ինչ­պես քա­նիցս հիմ­նա­վոր­վել է, Երկ­րորդ աշ­խար­հա­մար­տի նա­ցիստ­նե­րի ու­ղիղ սե­րունդ­ներն են, ար­դեն անց­նում է բաց մի­լի­տա­րի­զա­ցիա­յի եւ թշնա­մութ­յան փու­լի: Թե ինչ հո­վա­նա­վո­րութ­յամբ եւ դրդում­նե­րով, դա հար­ցի մի կողմն է: Բայց փաս­տը մնում է փաստ` օ­րա­կար­գում կա, ըստ էութ­յան, Չոր­րորդ ռեյ­խի տե­լա­կա­նը, եւ այն ա­րա­գո­րեն վե­րած­վում է պրակ­տի­կա­յի:

Այլ հարց, թե ներ­կա Գեր­մա­նիա­յին կհա­ջող­վի՞ կրկնել Հիտ­լե­րի եր­բեմ­նի հա­ջո­ղութ­յու­նը, ո­րով նա կա­րո­ղա­ցավ Գեր­մա­նիան կարճ ժա­մա­նա­կում դարձ­նել աշ­խար­հի լա­վա­գույն ռազ­մա­կան ու­ժե­րից մե­կը: Ի­հար­կե, գեր­մա­նա­ցի­նե­րը, ինչ­պես պատ­մութ­յունն է ա­պա­ցու­ցել, լավ զին­վոր­ներ են, ու­նակ են փայ­լուն զի­նա­տե­սակ­ներ ստեղ­ծել: Բայց մյուս կող­մից, պայ­ման­նե­րը, ո­րոնք առ­կա էին ան­ցած դա­րի 30–40–ա­կան­նե­րին, հի­մա շատ են փոխ­վել: Նախ, այն «մա­քուր գեր­մա­նա­կան տարրը», ո­րի վրա հեն­վում էր Հիտ­լե­րը, հի­մա չկա. բա­վա­կան է նա­յել այն միգ­րա­ցիոն ծա­վալ­նե­րին, որն այ­սօր ու­նի Գեր­մա­նիան, որ դրա­նում հա­մոզ­վես: Երկ­րոր­դը, այն ժա­մա­նակ Եվ­րո­պան դեռ ու­ներ հում­քա­յին ծան­րակ­շիռ բա­զա: Դա հի­մա չկա, ա­ռա­վել եւս` է­ներ­գե­տիկ հատ­վա­ծում: Ընդ ո­րում, հերիք չէր ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մի ա­ռա­ջաց­րած խնդիր­նե­րը, նա­խօ­րեին էլ հայտ­նի դար­ձավ, որ Ռու­սաս­տա­նը փա­կում է դե­պի Գեր­մա­նիա ղա­զա­խա­կան նավ­թի մա­տա­կա­րա­րու­մը «Դ­րուժ­բա» խո­ղո­վա­կա­շա­րով: Իսկ ղա­զա­խա­կան նավ­թը, ո­րը, ի դեպ, Գեր­մա­նիան ստա­նում է պայ­մա­նագ­րա­յին, այլ ոչ թե ներ­կա­յիս շու­կա­յա­կան գնե­րով, իր սպառ­ման մոտ 20 տո­կոսն է: Ընդ ո­րում, դրան փո­խա­րի­նե­լու տար­բե­րակ­նե­րը քիչ են: Չ­նա­յած` մյուս կող­մից էլ Ղա­զախս­տանն էլ իր հեր­թին է ա­ճող խնդիր­նե­րի մեջ Ռու­սաս­տա­նի հետ, եւ սա դառ­նում է «մեկ կրա­կո­ցով եր­կու նա­պաս­տակ խփե­լու» պատ­մութ­յու­նը:

Ա­մե­նագլ­խա­վո­րը, ի­հար­կե, մնում է այն, որ Եվ­րո­պա­յի հետ տե­սա­կան պա­տե­րազ­մի դեպ­քում դժվար թե ա­ռաջ­նա­յի­նը մնա սո­վո­րա­կան սպա­ռա­զի­նութ­յու­նը: Գեր­մա­նիան մնում է ոչ մի­ջու­կա­յին պե­տութ­յու­ն, եւ ե­թե ան­գամ կա­րո­ղա­նա օգտ­վել Ֆ­րան­սիա­յի եւ Բ­րի­տա­նիա­յի մի­ջու­կա­յին փոքր պա­շար­նե­րից, դա փրկութ­յան տար­բե­րակ չէ: Ս­տեղ­ծե­լու հա­մար մի­ջու­կա­յին զեն­քի այն­պի­սի ծա­վալ­ներ, ո­րը Գեր­մա­նիա­յին հնա­րա­վո­րութ­յուն կտա նե­րից ու­նե­նալ աշ­խար­հում լա­վա­գույն բա­նակ­նե­րից մե­կը, եր­կար ժա­մա­նակ եւ հսկա­յա­կան մի­ջոց­ներ են պետք: Բայց ան­գամ այդ դեպ­քում հիտ­լեր­յան «բլից կրի­գի» ո­րե­ւէ տար­բե­րակ չկա. Բեռ­լի­նը Կա­լի­նինգ­րա­դից «Իս­կան­դեր­նե­րի» հար­վա­ծի հե­ռա­վո­րութ­յան վրա է:

­Կարճ ա­սած, թեեւ Եվ­րո­պան եւ Գեր­մա­նիան ակ­տի­վո­րեն խո­սում են եվ­րո­պա­կան ՆԱՏՕ­–ի, սե­փա­կան անվ­տան­գութ­յունն ի­րենց ձեռ­քով ամ­րապն­դե­լու եւ նման բա­նե­րի մա­սին, սա­կայն դրանք գո­նե ներ­կա պա­հին սո­վո­րա­կան հռե­տո­րա­բա­նութ­յան դաշ­տում են մնում: Ընդ ո­րում, ա­վե­լի շատ նման­վե­լով ոչ թե նույ­նիսկ Մոսկ­վա­յին, այլ` Վա­շինգ­տո­նին ուղղ­ված կծոց­նե­րի, թե` չենք վա­խե­նում, որ մե­զա­նից կհրա­ժար­վես: Թեեւ մյուս կող­մից էլ ռե­սուրս­նե­րից զրկված Եվ­րո­պա­յի հա­մար «ջրի ե­րե­սին» մնա­լու միակ տար­բե­րա­կը շա­րու­նա­կում է մնալ ռու­սա­կան ռե­սուրս­նե­րը խլե­լու գա­ղա­փա­րը: Ու դա ար­դեն իսկ իր մշտա­կան վտան­գը պահ­պա­նում է:

Այս թեմայով Գերմանիայում ակտիվորեն քննարկվում է Մերցի հրաժարականի հարցը. Կանցլերը փորձում է դիմադրել ԻՀՊԿ. Գերմանիայում կայացած գաղտնի հանդիպման ժամանակ որոշվել է ռազմական գործողություններ ձեռնարկել Իրանի և Եմենի դեմ  Ռուսասկան ուժերը Դոբրոպոլեի ուղղության վտանգավոր ճեղքում են իրականացրել ՀՐԱՏԱՊ. ԴՕԿ կուսակցության պատվավոր նախագահ Վարդան Ղուկասյանի հայտնի փաստաբանը հայտարարությամբ է հանդես եկել Ռուսաստանի հարձակումները Եվրոպայի վրա գնալով ավելի հանդուգն և վտանգավոր են դառնում. Bloomberg