Պետությունը իրավունք ունի փոխել պատկերը, բայց չունի իրավունք փոխել ժողովրդի հիշողությունը. Բացառիկ զրույց հայտնի իրավապաշտպանի հետ
Նոր կենսաչափական անձնագրում պատկերված է նաև Խոր Վիրապը այն կողմից, որտեղից Արարատը չի երևում: Այս մասին տեղեկանում ենք Փաշինյանի ու ՆԳ նախարարի հանդիպման ժամանակ ներկայացված էսքիզից: Այս փոփոխությունը ըստ մասնագետների միտված է ազգայինը կամաց-կամաց վերացնելու այս իշխանությունների քաղաքականությանը։ Որքանո՞վ է իրավաչափ այս փոփոխությունը, «Իրավունքը» հետաքրքրվել է միջազգային ատյաններում նախադեպային որոշումների հասած, ՀՀ-ում աղմկահարույց գործերով իրավապաշտպան, 25-ամյա փաստաբանական գրասենյակի հիմնադիր Լեվոն Բաղդասարյանից, ով նախ նկատեց.
- Ձեր բարձրացրած հարցը ունի ոչ միայն էմոցիոնալ կամ քաղաքական, այլև հստակ իրավական և միջազգային-մշակութային պաշտպանական հարթություն, որը չի կարելի անտեսել։ Խոր Վիրապ-ը պարզապես ճարտարապետական հուշարձան չէ։ Այն հանդիսանում է հայ ժողովրդի քաղաքակրթական ինքնության հիմնասյուներից մեկը, որտեղ ձևավորվել է քրիստոնեական պետականության հիմքը՝ կապված Գրիգոր Լուսավորիչ-ի գործունեության հետ։
Ավելին՝ այդ վայրը պատմականորեն ընկալվում է Արարատի հետ միասնական խորհրդանշական համալիրում, և այդ ամբողջական ընկալման խախտումը միայն գեղարվեստական լուծման հարց չէ, այլ կարող է դառնալ մշակութային իմաստի աղավաղում։
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի սկզբունքներ
Թեև կոնկրետ պատկերի ընտրությունը պետության ներքին իրավասությունն է, սակայն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մշակութային ժառանգության պաշտպանության սկզբունքները պահանջում են՝ պահպանել մշակութային օբյեկտի ամբողջական ընկալումը
խուսափել խորհրդանիշների իմաստային աղավաղումից
Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանություն
Խոր Վիրապը կապված է ոչ միայն նյութական կառույցի, այլ նաև հավատքի, պատմության և ազգային ինքնության հետ։
Հայտնի իրավապաշտպանը ընդգծում է.
- Այդպիսի արժեքների «խմբագրված» ներկայացումը կարող է հակասել
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական ժառանգության կոնվենցիա-ի ոգուն։ Ազգային ինքնության և մշակույթի պահպանումը դիտարկվում է նաև որպես Միավորված ազգերի կազմակերպություն շրջանակներում ճանաչված իրավունք (մասնավորապես՝ մշակութային իրավունքների բաղադրիչ)։Եթե պետական քաղաքականությունը համակարգված կերպով փոփոխում է ազգային խորհրդանիշների ընկալումը, ապա դա կարող է դիտվել որպես
մշակութային ինքնության սահմանափակման միտում։ Պետությունը, իհարկե, ունի դիզայնի և սիմվոլիկայի ընտրության ինքնիշխան իրավունք, բայց այդ իրավունքը անսահման չէ․ այն սահմանափակվում է
մշակութային ժառանգության պահպանման պարտավորություններով
ազգային ինքնության պաշտպանության միջազգային սկզբունքներով
Եթե ապացուցվի, որ նման փոփոխությունները կրում են համակարգային բնույթ և միտված են խորհրդանիշների «ապազգայնացմանը», ապա
դա կարող է դառնալ
միջազգային իրավական գնահատականի առարկա։ Խոր Վիրապը Արարատից «կտրելը» միայն գեղարվեստական ընտրություն չէ։ Դա պատմական խեղաթյուրում է, իսկ իրավական լեզվով՝մշակութային ամբողջականության խախտման ռիսկ։ Պետությունը իրավունք ունի փոխել պատկերը, բայց չունի իրավունք փոխել ժողովրդի հիշողությունը։

