Շատ հայեր, որպես էմպիրիկ նյութ, կտեսնեն ու կճանաչեն ադրբեջանցու իրական տեսակը. Մուստաֆաեւի այցի հետեւանքները
ՀանդիպումԱպրիլի 29-ին Ադրբեջանի փոխվարչապետ Շահին Մուստաֆաևի գլխավորած պատվիրակությունն այցելել էր Հայաստան։ Աղվերանում տեղի էին ունեցել պետական սահմանի սահմանազատման հարցերով երկկողմ հանձնաժողովի բանակցությունները՝ փոխվարչապետներ Մհեր Գրիգորյանի և Շահին Մուստաֆաևի նախագահությամբ, որոնց արդյունքում ստորագրվել էր 13-րդ նիստի արձանագրությունը։
Ադրբեջանի փոխվարչապետ Շահին Մուստաֆաևի Հայաստան կատարած այցի շրջանակներում, թե կողմերն ինչ են քննարկել, կողմերն ինչ առաջարկներ կամ պահանջներ են միմյանց ներկայացրել, շատ տեղեկություններ չկան, մանրամասները չեն հաղորդվում։ Միայն պաշտոնական հաղորդագրությամբ հայտնել են, որ սահմանազատման ու գործարար համագործակցության հնարավորության մասին հարցեր են քննակել։
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը եւս դժվարանում է Մուստաֆաևի այցի մասին խորությամբ որևէ վերլուծութուն անել.
-Ձեռնպահ կմնամ Ադրբեջանի փոխվարչապետ Մուստաֆաևի՝ Հայաստան կատարած այցին վերջնական գնահատական տալ, քանի որ նախ պետք է պատասխանել երեք հարցի՝ ինչո՞ւ է նա եկել (իրականում), ինչպե՞ս է խոսել և ի՞նչ է առաջարկել։ Ես այդ հարցերի պատասխանները չունեմ։ Այցի մասին ամբողջական պատկերացում կազմելու համար անհրաժեշտ է պարզաբանել երեք հիմնական ասպեկտ՝ այցի իրական դրդապատճառները, անցկացված բանակցությունների բնույթը և ադրբեջանական կողմի առաջ քաշած կոնկրետ առաջարկները։ Այս տեղեկատվության պակասը թույլ չի տալիս վերջնական եզրակացություններ անել տվյալ իրադարձության նշանակության և հետևանքների մասին։
-Ի՞նչ կասեք Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տնտեսական հարաբերությունների զարգացման հեռանկարի մասին։
-Քանի որ ես տնտեսագետ չեմ, չեմ կարող մասնագիտական գնահատական տալ հայ-ադրբեջանական տնտեսական ակտիվությանը և դրա պոտենցիալին։ Բայց, առնվազն Ադրբեջանի համար, էներգետիկ կախվածության առաջացումը Հայաստանի վրա ուժի պրոյեկտման միջոց է, որն այս կամ այն իրավիճակում կդառնա ազդեցության լրացուցիչ գործիք Ադրբեջանի ձեռքում։
Ըստ այդմ դժվար է գնահատել Հայաստանի տնտեսական շահերը՝ հաշվի առնելով, որ Ադրբեջանը հայկական ապրանքների համար արդյունավետ արտահանման ուղղություն չէ, իսկ ադրբեջանական շուկան ցածր գնողունակությամբ շուկա է՝ ի տարբերություն ռուսական կամ եվրոպական շուկաների։ Հայաստանն Ադրբեջանի համար, ինչպես արդեն նշեցի, ուժի պրոյեկտման օբյեկտ է՝ կախվածություն առաջացնելով և այդ կախվածությունը որպես ազդեցության լծակ օգտագործելով։ Իսկ ահա Հայաստանի համար, թերևս, համագործակցության միակ արժեքն այն կլինի, որ շատ հայեր, ի վերջո, որպես էմպիրիկ նյութ, կտեսնեն ու կճանաչեն ադրբեջանցու իրական տեսակը։

