ԷՐԴՈՂԱՆԱՄԵՏ ԽԱՂԵՐԸ ԿԱՐՈՂ ԵՆ ՎԵՐԱԾՎԵԼ «ԱՇԽԱՐՀԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԳԻԼԻՈՏԻՆԻ»

­Հիս­տե­րիան, ո­րը ե­րեկ սար­քեց Նի­կո­լը Ա­րաբ­կի­րում, հեր­թա­կան հիմ­նա­վո­րումն է, թե ինչ ան­հա­վա­սա­րակ­շիռ վի­ճա­կի է հա­սել: «Ե­թե դուք Ռոբն եք, Ռո­բին կզաց­նե­լու եմ, կա­լու­գա­ցուն էլ եմ կզաց­նե­լու։ Ռո­բին սատ­կաց­նե­լու եմ, նստաց­նե­լու եմ։ Էն մաս­կե­քով, որ Ղա­րա­բա­ղի ակ­ցեն­տով խո­սում են, դրանք փա­խած­ներն են։ Փա­խել են պա­տե­րազ­մից, մեր ե­րե­խե­քին էլ լքել են...»,–­ ան­վերջ գոռ­գո­ռում էր Փա­շին­յա­նը, ըն­դա­մե­նը այն բա­նի հա­մար, որ շար­քա­յին ընտ­րողն ըն­դա­մե­նը հարց­նում էր պա­տե­րազ­մում ան­հետ կո­րած իր բարձ­րաս­տի­ճան սպա եղ­բոր մա­սին:

ԻՆՉՈՒ Է ԱՂՄԿՈՒՄ ՓԱՇԻՆՅԱՆԸ

­Հաս­կա­նա­լի է, նման նյար­դա­յին գեր­լար­ված վի­ճա­կը եւ ա­մեն ան­գամ, երբ հի­շեց­նում են Ար­ցա­խի կո­րուստն ու Հա­յաս­տա­նի ներ­կա ող­բեր­գա­կան վի­ճա­կը, հիս­տե­րիա­յի մեջ ընկ­նե­լը հենց այն­պես, օ­դից չի ընկ­նում: Ա­մեն մի նման հար­ցադ­րու­մը նրան առն­վազն հի­շեց­նում է մեկ փաստ. հան­րութ­յու­նը մո­ռա­ցութ­յան չի մատ­նե­լու ո՛չ պա­տե­րազ­մը, ո՛չ հա­զա­րա­վոր զո­հե­րը, ո՛չ հենց նույն Նի­կո­լի ա­սած­նե­րը, թե ա­ռանց զո­հե­րի էլ կա­րող էինք նույն արդ­յունքն ու­նե­նալ, եւ այդ­պես շա­րու­նակ: Ու ե­թե մար­դիկ հի­մա հանդգ­նում են հենց իր վար­չա­պե­տա­կան ե­րե­սին այդ ա­մե­նը շպրտել, կա­րե­լի է հաս­կա­նալ, թե այդ ե­րեսն իր վար­չա­պե­տա­կան դիր­քը կորց­նե­լու դեպ­քում ին­չեր է ստիպ­ված լի­նե­լու լսել, այդ թվում` ան­խու­սա­փե­լի ի­րա­վա­կան գոր­ծըն­թաց­նե­րի ժա­մա­նակ: Այ­սինքն, որ­քան էլ որ փոր­ձել է «ե­րե­սը մաք­րել» այս տա­րի­նե­րին, ա­նօ­գուտ է. մար­դիկ հաս­կա­նում են, հի­շում են եւ պա­հան­ջում են ի­րենց հար­ցե­րի ի­րա­կան պա­տաս­խա­ննե­րը:

­Կարճ ա­սած, ա­մեն մի նման է­պի­զոդ Նի­կո­լին նո­րից ու նո­րից է հա­մո­զում, որ վար­չա­պե­տա­կան ա­թո­ռը ոչ մի դեպ­քում չի կա­րե­լի կորց­նել: Միայն թե այդ «ոչ մի դեպ­քու­մի» սահ­ման­ներն են գնա­լով սեղմ­վում: Այ­սինքն, ներ­քին նման ծայ­րա­հեղ դժգո­հութ­յան պա­րա­գա­յում պետք է գո­նե ար­տա­քին ա­ջակ­ցութ­յուն ու­նե­նաս, որ կա­րո­ղա­նաս ա­թոռ պա­հել: Ու հենց այս­տեղ է, որ գնա­լով ա­ճող խնդիր­նե­րի պա­կաս չկա: Սկզ­բում մեծ հույ­սեր կա­յին Թ­րամ­փի հետ կապ­ված` «Թ­րամ­փի մի­ջան­ցքի» սցե­նա­րը կա­րող էր լավ քա­րոզ­չա­կան հիմք դառ­նալ: Բայց ակն­հայ­տո­րեն չստաց­վեց: Մեծ հույ­սեր կա­յին եվ­րո­պա­ցի­նե­րի հետ կապ­ված: Ն­րանց էլ, թեեւ տասն­յակ­նե­րով բե­րե­ցին Հա­յաս­տան, բայց ո՞րն էր օ­գու­տը, չի ե­րե­ւում: Օ­րի­նակ, ինչ­պե՞ս կա­րող է կնո­ջից «չա­փա­լախ­ներ» ստա­ցող Մակ­րո­նը հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­ցի­նե­րին հա­մո­զել, թե գի­տեք, Նի­կո­լը լավն է, գնա­ցեք նրան ընտ­րեք: Կամ բրի­տա­նա­ցի Ս­թար­մե­րը, ո­րից ան­գամ իր սե­փա­կան ժո­ղո­վուրդն է զզվում, եւ որն այ­սօր–­վա­ղը հրա­ժա­րա­կան է տա­լու:

Ա­լիե­ւի եւ Էր­դո­ղա­նի հետ կապ­ված եւս հույ­սեր կա­յին: Բայց Ա­լիե­ւը մի «խա­ղա­ղութ­յան պայ­մա­նա­գիր» ան­գամ չստո­րագ­րեց, ո­ր Նի­կո­լը գո­նե դա դներ իր ներ­կա քա­րոզ­չութ­յան հիմք հան­դի­սա­ցող «խա­ղա­ղութ­յուն» տեր­մի­նի տակ: Էրդո­ղանն էլ կա­րող էր սահ­մա­նը բա­ցել, ո­րը եւս Նի­կո­լի հա­մար լավ քա­րոզ­չութ­յուն էր: Բայց չի բա­ցում` փո­խա­րե­նը ինչ­–որ ո­չինչ չտվող մաք­սա­յին ձե­ւա­կեր­պում­նե­րի մա­սով ո­րո­շում­ներ  կա­յաց­նե­լով:

Ու ա­հա այս­տեղ է, որ Նի­կո­լը, ընկ­նե­լով դրսից ինչ­–որ բան պո­կե­լու հու­սա­հատ փոր­ձե­րի հե­տե­ւում, այդ փոր­ձերն իս­կա­կան փոր­ձանք սար­քեց գլխին. ռուս­նե­րի հետ հա­րա­բե­րութ­յու­ննե­րը Եվ­րո­պա­յի եւ Էր­դո­ղա­նի ուղ­ղութ­յամբ այդ խա­ղե­րի արդ­յուն­քում հա­տե­ցին «պլին­տու­սից ցածր» մա­կար­դա­կը եւ շա­րու­նա­կում են հե­տե­ւո­ղա­կա­նո­րեն է­լի ցած իջ­նել: Ու նույն վի­ճակն է նաեւ Ի­րա­նի մա­սով: Ու ա­հա պարզ­վեց, որ Նի­կո­լը դեմ առ դեմ է մնա­ցել ժո­ղովր­դի հետ, ա­ռանց դրսի տե­սա­նե­լի եւ շո­շա­փե­լի օգ­նութ­յան, այլ ուղ­ղութ­յու­նն­երով էլ թշնա­մութ­յա­նը մո­տե­ցող ի­րո­ղութ­յան ա­ռաջ կանգ­նե­լով: Բա սրա­նից հե­տո հիս­տե­րիա­յի մեջ չընկ­նի՞:

ՄՈՍԿՎԱՆ ՄԵԾԱՑՆՈՒՄ Է ՃՆՇՈՒՄԸ

Ա­մեն դեպ­քում, վի­ճակն ա­վե­լի վատ­թա­րա­նա­լու մի­տում ու­նի, ո­րի մա­սին է հու­շում ՌԴ­–ից ե­կող եւ միայն կոշ­տա­ցող ճնշում­նե­րը: Ընդ ո­րում, սկսած ա­մե­նա­վե­րին մա­կար­դակ­նե­րից, վեր­ջաց­րած փոր­ձա­գի­տա­կան դաշ­տով: Օ­րերս Հա­յաս­տա­նի` ԵԱՏՄ­–ից դուրս գա­լու հե­տե­ւանք­նե­րի մա­սին հեր­թա­կան ան­գամ խո­սեց Լավ­րո­վը: Ա­պա նաեւ Պետ­դու­մա­յի նա­խա­գահ Վո­լո­դի­նը ոչ միայն ներ­կա­յաց­րեց այն հնա­րա­վոր կո­րուստ­նե­րը, ո­րոնք Հա­յաս­տա­նը կու­նե­նա` ԵԱՏՄ­–ից դուրս գա­լով, այլ նաեւ ֆիք­սեց, թե նի­կոլ­յան այդ կուր­սը միայն ՌԴ­–ի հետ հա­րա­բե­րութ­յու­ննե­րը չէ, որ քան­դում է, այլ նաեւ. «Այս ա­մե­նը հան­գեց­նում է հա­սա­րա­կութ­յան պա­ռակտ­մա­նը: Եվ սա, թերեւս, ա­մե­նա­մեծ կո­րուստն է, ո­րը հնա­րա­վոր է Հա­յաս­տա­նում՝ միաս­նութ­յան կո­րուս­տը»: Վեր­ջա­պես, որ. «Բազ­մա­թիվ երկր­նե­րում հենց դրա­նից են սկսվել մեծ խնդիր­նե­րը»։ Ու, որ­պես հա­մե­մա­տութ­յուն, ընդգ­ծեց. «Եվ այս­տեղ դարձ­յալ ա­կա­մա զու­գա­հեռ­ներ են ա­ռա­ջա­նում Ուկ­րաի­նա­յի եւ­ այն­տեղ 2014 թվա­կա­նին տե­ղի ու­նե­ցած ի­րա­դար­ձութ­յուն­նե­րի հետ»:

­Վի­ճա­կը փոր­ձեց շտկել փոխ­վար­չա­պետ Մ­հեր Գ­րի­գոր­յա­նը` ՏԱՍՍ-ին տված հար­ցազ­րույ­ցում փոր­ձե­լով պա­տաս­խա­նել Պու­տի­նի հայտ­նի հայ­տա­րա­րութ­յա­նը, թե ԵԱՏՄ­–ից դուրս գա­լը եւ ԵՄ գնա­լը կա­րող է ո­րո­շել միայն հայ ժո­ղո­վուր­դը` հան­րաք­վեով: «Մենք շատ լավ հաս­կա­նում ենք, որ Հա­յաս­տա­նը չի կա­րող միա­ժա­մա­նակ լի­նել ԵԱՏՄ եւ ԵՄ ան­դամ, եւ­ ակն­հայտ է, որ ա­պա­գա­յում մեզ անհ­րա­ժեշտ կլի­նի հա­մա­պա­տաս­խան ո­րո­շում կա­յաց­նել։ Ընդ ո­րում, այդ հար­ցով ո­րո­շում կկա­յաց­վի, ան­շուշտ, Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­ցի­նե­րի կող­մից։ Այժմ նման անհ­րա­ժեշ­տութ­յուն չկա»,- ա­սել է Մ­հեր Գ­րի­գոր­յա­նը: Բայց սա, հաս­կա­նա­լի է, այն նույն փա­փուկ բարձն է, ո­րը Նի­կո­լը մի գլուխ փոր­ձում է դնել Մոսկ­վա­յի գլխի տակ: Թե բա, ի­հար­կե, հան­րաք­վե ենք ա­նե­լու, այլ տար­բե­րակ չկա: Բայց թե ինչ­քա­նով դա կաշ­խա­տի, այլ հարց է: Հաշ­վի առ­նե­լով մեկ չա­փա­զանց էա­կան գոր­ծոն եւս:

Այս­պես, այս ֆո­նին ռու­սա­կան փոր­ձա­գի­տա­կան շրջա­նակ­նե­րը հակ­ված են այն միան­շա­նակ գնա­հատ­մա­նը, որ պայ­մա­նա­վոր­ված այն նոր ի­րո­ղութ­յուն­նե­րով, ո­րոնք ստեղծ­վում են Մեր­ձա­վոր Ա­րե­ւել­քում ու հատ­կա­պես Ի­րա­նի շուրջ, տա­րա­ծաշր­ջա­նի եւ այս պա­հին Հա­յաս­տա­նի դե­րը Մոսկ­վա­յի հա­մար դար­ձել է շատ ա­վե­լի էա­կան: Հաշ­վի առ­նե­լով նաեւ այն բար­դութ­յու­ննե­րը, ո­րոնք կան Ադր­բե­ջա­նում եւ Վ­րաս­տա­նում, ինչ­պես նաեւ, որ այս­պես թե այն­պես, Հա­յաս­տա­նը գո­նե պաշ­տո­նա­պես դեռ ԵԱՏՄ­–ում եւ ՀԱՊԿ­–ում է, եւ այս­տեղ տե­ղա­կայ­ված է ռու­սա­կան ռազ­մա­բա­զան: Կարճ ա­սած, որ­պես Ի­րա­նի ուղ­ղութ­յամբ կա­պի օ­ղակ, Հա­յաս­տա­նի կա­րե­ւո­րութ­յունն այս պա­հին, ա­ռա­վել քան եր­բե­ւէ, չա­փա­զանց կա­րե­ւոր է, ին­չը Մոսկ­վա­յին բա­ռա­ցիո­րեն է պար­տադ­րում` ողջ ծա­վա­լով վե­րա­կանգ­նել եր­բեմ­նի մի փոքր նվա­զած ու­շադ­րութ­յունն այս ուղ­ղութ­յամբ, ընդ ո­րում` ան­կախ ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մի լի­նել–չ­լի­նե­լուց:

Ա­մեն դեպ­քում, դա է պնդում նաեւ ռու­սա­կան իշ­խա­նութ­յուն­նե­րին մոտ կանգ­նած փոր­ձա­գի­տա­կան աղբ­յու­րը` հայտ­նե­լով. «Մեր տե­ղե­կութ­յուն­նե­րով՝ Կ­րեմ­լը պատ­րաստ­վում է Հա­յաս­տա­նի ուղ­ղութ­յամբ եր­կա­րա­ժամ­կետ աշ­խա­տան­քի։ Եր­եւա­նը դառ­նում է Ռու­սաս­տա­նի հա­մար տա­րա­ծաշր­ջա­նում հիմ­նա­կան ուղ­ղութ­յուն։ Նա­խա­գա­հի վար­չա­կազ­մը եւ­ այլ գե­րա­տես­չութ­յուն­ներ գի­տակ­ցում են ներ­կա­յիս ընտ­րա­կան ցիկ­լի կար­եւո­րութ­յու­նը։ Ա­ռա­վե­լա­գույն ջան­քեր կգոր­ծադր­վեն ի­րա­վի­ճա­կը փո­խե­լու հա­մար, թեեւ Փա­շին­յանն իր կող­մում ու­նի վար­չա­կան ռե­սուրս­ներ եւ հ­զոր արեւմտ­յան կոա­լի­ցիա։ Ա­ռա­ջի­կա տա­րի­նե­րին Ռու­սաս­տա­նը նա­խա­տե­սում է ակ­տի­վաց­նել իր աշ­խա­տան­քը տե­ղե­կատ­վա­կան եւ քա­ղա­քա­կան ո­լոր­տում եւ կ­փոր­ձի տնտե­սա­կան ազ­դե­ցութ­յու­նը վե­րա­ծել քա­ղա­քա­կան ազ­դե­ցութ­յան...»: Ընդ ո­րում, փոր­ձա­գե­տը նաեւ պնդում է, որ կլի­նեն գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րի մե­թոդ­նե­րի փո­փո­խութ­յուն` ել­նե­լով ար­դի ի­րո­ղութ­յուն­նե­րից. «Հի­մա դի­վա­նա­գի­տութ­յան եւ զ­գու­շութ­յան ժա­մա­նա­կը չէ։ Անհ­րա­ժեշտ են վճռա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­ներ եւ­ արդ­յունք­ներ»:

ՈՒՐ ԵՆՔ ՀԱՍՆԵԼՈՒ

­Նաեւ ա­սել, թե Հա­յաս­տա­նի ուղ­ղութ­յամբ Մոսկ­վա­յի ներ­կա­յիս ակ­տի­վա­ցող կուր­սը չի կա­րող ազ­դել ընտ­րութ­յուն­նե­րի արդ­յունք­նե­րի վրա, ի­հար­կե, միամ­տութ­յուն կլի­ներ: Ընդ ո­րում, ան­կախ այն բա­նից` Ռու­սաս­տանն իր ա­ռաջ նման խնդիր դրե՞լ է, թե` ոչ: Ի­րո­ղութ­յու­նը սա է. ռու­սա­կան ուղղութ­յամբ գոր­ծող հա­յաս­տան­յան ա­մեն մի գոր­ծա­րար, «խո­պան­չի», Ռու­սաս­տա­նից ե­կող տրանս­ֆեր­նե­րով ապ­րող եւ այլն, իսկ խո­շոր հաշ­վով` ռու­սա­կան գա­զից եւ հում­քի այլ տե­սակ­նե­րից օգտ­վող ցան­կա­ցած քիչ թե շատ գի­տա­կից քա­ղա­քա­ցի հաս­կա­նում է, որ Նի­կո­լի կող­մից հա­մա­ռո­րեն ա­ռաջ տար­վող քա­ղա­քա­կա­նութ­յու­նը ին­չի է հասց­նե­լու, ե­թե նրան հա­ջող­վի վե­րար­տադր­վել: Ար­դեն այս պա­հին Ռու­սաս­տան տար­վող հա­յաս­տան­յան շատ ապ­րանք­ներ, հատ­կա­պես` գյուղմ­թերք­նե­րը, մտնում են նպա­տա­կաուղղ­ված ստու­գում­նե­րի փուլ, ո­րին կա­րող են հա­ջոր­դել ար­գելք­նե­րը: Իսկ դա լուրջ հար­ված է հա­յաս­տան­յան գյու­ղա­ցիութ­յա­նը, ո­րի բեր­քի սպառ­ման հիմ­նա­կան շու­կան հենց Ռու­սաս­տանն է: Եվ որ Նի­կո­լի հա­մար այս ի­րա­վի­ճա­կում ա­մե­նա­վատն է, մար­դիկ սկսել են ա­վե­լի պարզ հաս­կա­նալ, թե ի­րա­կա­նում ինչ կա այդ ա­մե­նի տակ, եւ ինչ կա­րող է լի­նել ար­դեն հու­նի­սից:

­Գու­մա­րած սրան, չմո­ռա­նանք, մա­յի­սի վեր­ջե­րին կա­յա­նա­լու է ԵԱՏՄ երկր­նե­րի ա­ռաջ­նորդ­նե­րի հեր­թա­կան հան­դի­պու­մը: Դ­րան Նի­կո­լը, ըստ ա­մե­նայ­նի, չի մաս­նակ­ցե­լու: Բայց դա դեռ չի նշա­նա­կում, որ Հա­յաս­տա­նի թե­ման չի դառ­նա­լու քննարկ­ման հարց, ո­րը եւս, ե­թե հան­կարծ դրվի սուր տար­բե­րա­կով, կա­րող է ոչ թե նույ­նիսկ ազ­դել ընտ­րութ­յուն­նե­րի վրա, այլ պայթ­յու­նա­յին է­ֆեկտ ու­նե­նալ: Մի խոս­քով, որ Նի­կո­լը շատ լուրջ մտա­ծե­լու հար­ցեր ու­նի, դա հաս­տատ է: Որ այդ բո­լոր հար­ցե­րի հան­րա­գու­մա­րը նրան հասց­նում է նյար­դա­յին նման լար­վա­ծութ­յան, դա էլ տես­նում ենք: Ու այս ա­մենն ի՞նչ ներ­քին սրա­ցում­նե­րի կտա­նի, դա այս պա­հին դառ­նում է ա­մե­նամ­տա­հո­գող հար­ցե­րից մե­կը:

Այս թեմայով Երբ կարող է տեղի ունենալ ԱՄՆ-ի հաջորդ խոշոր հարձակումը Իրանի վրա Մենք չենք կարող գեղեցկացնել ընտրությունների արդյունքները, դրանք աղետ են. Մերց Ռուսական բանակը կարող է մտնել Զապորոժե այս ձմռանը. Ուկրաինական հրամանատար ՇՏԱՊ. 36-ամյա գործարարին մահացած են գտել. Հրապարակ ՇՏԱՊ. Հայաստանի կառավարությունը վարձել է արեւմտյան լոբբիստական գործակալություն