Հիշողություն, որը միավորում է սերունդներին․ Լիլիանա Քեհյան, Սոչի

Հաղթանակի օրվա մեծ տոնի նախօրեին հատկապես կարևոր է խոսել ոչ միայն անցյալի իրադարձությունների, այլև այն մասին, թե ինչպես է դրանց հիշատակը ապրում երիտասարդ սերնդի սրտերում: Այսօր ժամանակների միջև այս կապը շարունակվում է դպրոցականների գիտական ​​ու հետազոտական ​​աշխատանքներում, որոնցում պատմությունը դառնում է նրանց քաղաքացիական ու հոգևոր կայացման հիմքը:

Անցյալի նկատմամբ այսպիսի վերաբերմունքի վառ օրինակ է Սոչիի պատանի բնակիչ, Դ. Ի. Մենդելեևի անվան համառուսաստանյան մրցույթի մրցանակակիր Գեորգի Դավիդյանի աշխատանքը: Նրա «Չարդախլու. հերոսականության մշակութային ծածկագիրը: Ինչպես են անցյալի դասերը դառնում ներկայի հենարան» ուսումնասիրությունը պատմական հիշողության, քաղաքացիական պատասխանատվության և միջսերնդային հաջորդականության թեմաների լուրջ գիտական ​​ըմբռնում  է:

Գեորգին Սոչիի Լազարևյան շրջանի մանկական ակադեմիայի («ДА») սան է՝ Աիդա Կարմենովնա Դավիդովայի ղեկավարությամբ: Տարիներ շարունակ ակադեմիայի սովորողները արժանավոր կերպով են Սոչին ներկայացնում համառուսական մտավոր հարթակներում՝ հաստատելով պատրաստվածության բարձր մակարդակը և խոր ներգրավվածությունը հետազոտական ​​աշխատանքներում:

Գեորգիի աշխատանքի կենտրոնում Չարդախլու (Խաչիսար) գյուղի եզակի պատմական երևույթն է, որը դարձել է հերոսականության խորհրդանիշ: Այս փոքրիկ բնակավայրը երկրին տվել է ականավոր զորապետների, սպաների և Խորհրդային Միության հերոսների մի ամբողջ համաստեղություն:

Գյուղի պատմության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում ականավոր զորահրամանատար և Խորհրդային Միության մարշալ Հովհաննես Քրիստափորի Բաղրամյանը, որի անունը դարձել է ռազմական խիզախության և բացառիկ զորահրամանատարական արվեստի խորհրդանիշ: Նրա մարտական ուղին, որն ընդգրկում է Հայրենական մեծ պատերազմի առանցքային գործողությունները, բարձրագույն պրոֆեսիոնալիզմի և հայրենիքին նվիրվածության օրինակ են ծառայում: Սակայն Չարդախլու բացառիկ երևույթը չի սահմանափակվում միայն մեկ անունով. այստեղ է ծնվել նաև նշանավոր խորհրդային զորապետ, զրահատանկային զորքերի գլխավոր մարշալ, Խորհրդային Միության հերոս Համազասպ Խաչատուրի Բաբաջանյանը։ Նա հսկայական ներդրում է ունեցել զրահատանկային զորքերի զարգացման և մարտական ​​կիրառման գործում, որը նշանակալի դեր խաղաց Հայրենական մեծ պատերազմի կարևոր գործողություններում:

Չարդախլու գյուղի ծնունդ են նաև Ռուսական կայսրության բժշկական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ Ջհան Մարգարյանը, գեներալ-մայորներ Գուրգեն Մանասյանը, Լեոնիդ, Յուրի և Ալեքսան Մարտիրոսյանները, Իլյա Բաղրամյանը, Գարեգին Գաբրիելյանը, Ռաֆայել Հովհաննիսյանը, գեներալ-գնդապետ Գրիգորի Կարագյոզյանը: Երբեք չի մոռացվի նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Քաղաքացիական պատերազմի և Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան, գեներալ-մայոր Սմբատ Դանիելյանի անունը: Նա իր դիվիզիայի հետ պաշտպանել է Կովկասը, Լիտվան, իսկ Ալիտուս քաղաքի գրավման օրը զոհվել է որդու՝ Լևոնի հետ միասին: Մարշալներից, գեներալներից, գնդապետներից և փոխգնդապետներից բացի, Չարդախլու գյուղում ծնվել են ցածր կոչում ունեցող 199 սպաներ:

853 չարդախլուցիներ պարգևատրվել են խորհրդային շքանշաններով ու մեդալներով: Պատերազմում կռվել են մայոր Միքայել Եգանյանը, բուժակ Պողոս Եղյանը, գնդապետ Սուրեն Եղյանը, 89-րդ Թամանյան դիվիզիայի 526-րդ գնդի 3-րդ գումարտակի հրամանատար, մայոր Սուրեն Մարգարյանը: 526-րդ գնդում է ծառայել Աշոտ Քոչարյանը, որը գերի է վերցրել գերմանացի գնդապետի և որպես «կենդանի լեզվի» հասցրել նրան գումարտակ, ինչի համար պարգևատրվել է շքանշանով: 89-րդ Թամանյան դիվիզիայում կռվել են Ոսկան Աբրամյանը, Մնացական Գրիգորյանը, Գուրգեն Մարտիրոսյանը, Գուրգեն Ավետիսյանը, 1226-րդ պահեստային ծանր հրետանային գնդի քիմիական ծառայության պետ, փոխգնդապետ Ազատ Եգանյանը: Չի կարելի մոռանալ Անդրանիկ և Գուրգեն Բաբաջանյաններին, որոնք իրենց կյանքը տվեցին հայրենիքի համար:

Առանձին էջ է նվիրված գյուղի 13 կին մարտիկներին։ Խիզախության մեջ չզիջելով իրենց տղամարդկանց՝ նրանք նույնպես աչքի են ընկել պատերազմում։ Նրանց թվում են կապիտաններ Փառանձեմ Ռաֆայելյանը, Արշալույս Հակոբյանը, բժիշկ Քնարիկ Քոչարյանը, որը բուժել է զինվորներին և ապաքինվելուց հետո ուղեկցել նրանց ռազմաճակատ։ Բուժքույր Մանուշակ Խաչատրյանը զոհվել է վիրավոր զինվորին մարտադաշտից դուրս հանելիս։ Խիզախ մարտիկի փառքի է արժանացել 4-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատի կապավոր Նվարդ Վարդանյանը։ Նա միշտ եղել է առաջնագծում և մասնակցել Բեռլինի գրավմանը։

Այս մարդկանց ճակատագրի օրինակով հեղինակը բացահայտում է «հերոսականության մշակութային կոդ» հասկացությունը՝ բարոյական հիմքը, որը ձևավորում է անհատականությունը և փոխանցվում սերնդեսերունդ։ Չարդախլու գյուղում ծնվածները նշանակալի ներդրում են ունեցել հաղթանակի ձեռքբերման մեջ՝ ցուցաբերելով արիություն, ռազմավարական մտածողություն և անձնուրաց նվիրվածություն հայրենիքին։

Աշխատանքին առանձնահատուկ խորություն է տալիս հեղինակի անձնական դրդապատճառը։ Գեորգիի համար սա վերացական ուսումնասիրություն չէ, այլ իր ընտանեկան հիշողության մի մասը, իր սեփական արմատների և ժողովրդի պատմությանը իր պատկանելության ըմբռնումը, իմաստավորումը։

Այսօր, ինչպես և տասնամյակներ առաջ, պարտքի, պատվի և հայրենիքին ծառայելու հասկացությունները պահպանում են իրենց անանցողիկ նշանակությունը: Այսօրվա պայմաներում, երբ աշխարհը կրկին բախվում է լուրջ մարտահրավերների հետ, հատկապես սուր է զգացվում միասնության, քաղաքացիական պատասխանատվության և իր երկիրը պաշտպանելու պատրաստակամության արժեքավորությունը:

Սերունդների միջև կապը դրսևորվում է ոչ միայն Հայրենական մեծ պատերազմի հերոսների հիշատակի նկատմամբ ակնածանքով վերաբերմունքի, այլև նրանց նկատմամբ հարգանքով, ովքեր այսօր կատարում են իրենց պարտքը հայրենիքի հանդեպ՝ մասնակցելով հատուկ ռազմական գործողությանը։

Արիությունը, տոկունությունը, երդմանը հավատարմությունը հատկանիշներ են, որոնք դաստիարակվել են անցյալի հերոսների օրինակներով և իրենց շարունակությունն են գտել նաև ներկայի մեջ։

Հենց այս համատեքստում են հատուկ նշանակություն ձեռք բերում երիտասարդության հետազոտական ​​նախագծերը։ Դրանք ձևավորում են կայուն բարոյական կողմնորոշիչներ, նպաստում են երկրի ճակատագրի համար անձնական պատասխանատվության գիտակցմանը և ամրապնդում են ժամանակների միջև կապը։ Հերոսությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես պատմական երևույթ, այլև որպես մարդու ներքին ընտրություն՝ ընտրություն պատվի, պարտականության և հասարակությանը ծառայելու օգտին։

Փոքր բնակավայրերի հերոսների մասին հիշողությունը հատուկ արժեք ունի, քանի որ այն բացահայտում է պատմության իսկական մարդկային չափումը։ Մեծ հաղթանակը ձևավորվել է հազարավոր մարդկանց ճակատագրերով, և յուրաքանչյուր այդպիսի ճակատագիր կենդանի թել է, որը կապում է անցյալն ու ներկան։ Պահպանելով այս հիշողությունը՝ մենք ոչ միայն հարգանքի տուրք ենք մատուցում, այլև աճող սերնդի մեջ ձևավորում ենք մասնակից լինելու և պատմական պատասխանատվության զգացում։

Նախագծի հաջողության մեջ նշանակալի ներդրում ունեցավ Գեորգիի ուսուցիչը՝ 42 տարվա աշխատանքային փորձով բարձրագույն որակավորման կարգի մանկավարժ Աիդա Կարմենովնա Դավիդովան։ Նրա պրոֆեսիոնալիզմը, գործին նվիրվածությունը և աշակերտների նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքը իրավամբ գնահատվել են «Մանկավարժ-խորհրդատու» մեդալով։

Մոսկվա կատարած իրենց ուղևորության շրջանակներում նախագծի մասնակիցներն այցելեցին «Ռուսաստանի աշխատանքային խիզախություն» հասարակական կազմակերպություն, որտեղ տեղի ունեցավ նշանակալի հանդիպում նրա ղեկավարության և հասարակական կառույցների ներկայացուցիչների հետ: Միջոցառման կազմակերպման գործում կարևոր դեր խաղաց կազմակերպության գործադիր տնօրեն Յուլիա Սերգեևնա Սիչևան: Մասնակիցներն արժանացան պարգևի և շնորհակալագրերի՝ որպես նրանց հետազոտական աշխատանքի նշանակության և պատմական հիշողության պահպանման գործում ունեցած ներդրման ճանաչում։

Այսօր հերոսականությունը դրսևորվում է տարբեր ձևերով՝ հայրենիքին ծառայելու, աշխատանքի, գիտության, քաղաքացիական դիրքորոշման մեջ։ Եվ երբ երիտասարդ սերունդը դիմում է պատմությանը, ուսումնասիրում այն, եզրակացություններ է անում և փոխանցում իր գիտելիքները, դա դառնում է կարևոր ներդրում ճշմարտության պահպանման և հասարակության հոգևոր հիմքերի ամրապնդման գործում։

Հաղթանակի օրը մնում է ազգային միասնության, ոգու ուժի և պատմական ժառանգորդության խորհրդանիշ։ Ու քանի դեռ կենդանի է հիշողությունը, կենդանի է նաև ինքը՝ պատմությունը, որը շարունակում է ձևավորել մեր ապագան։

Սոչի քաղաքի Ռուսաստանի հայերի միությունը շնորհավորում է Գեորգի Դավիդյանին և նրա ուսուցիչ Աիդա Կարմենովնային վաստակած պարգևի առթիվ և մաղթում նոր գիտական ​​նվաճումներ, վստահ առաջընթացք և հետագա հաջողություններ՝ ի բարօրություն հասարակության ու երկրի։

Լուսանկարում՝

Դ. Ի. Մենդելեևի անվան համառուսաստանյան մրցույթի հաղթող Գեորգի Դավիդյանը

Գեորգիի ուսուցիչը՝ 42 տարվա աշխատանքային փորձով բարձրագույն որակավորման կարգի մանկավարժ Աիդա Կարմենովնա Դավիդովան (կենտրոնում)։ Նրա պրոֆեսիոնալիզմը, գործին նվիրվածությունը և աշակերտների նկատմամբ ուշադիր վերաբերմունքը իրավամբ գնահատվել են «Մանկավարժ-խորհրդատու» մեդալով։

Այս թեմայով Փաշինյանի «դիվերսիֆիկացման» քաղաքականությունը Ալեքսանդրապոլի պայմանագիր 2 է «Գունավոր հեղափոխությունները»՝ հիբրիդային զենք Ֆաշիզմի ​​քարոզչությունը Հայաստանում անընդունելի է Արցախցի պատանի նկարչուհի Եվա Դանիելյան. «Միևնույն է, ես նկարելու եմ» Ֆուտբոլի պաշտոնյաների ոչ ֆուտբոլային կրքերը