Այս պահվածքը «դոմեստիկ ռասիզմ» է, որը մինչ անգամ հատուկ է նաեւ կենդանական աշխարհին. Լարիսա Ալավերդյան
ՆերքաղաքականՆախընտրական թհուբոհի մեջ առավել քան երբեւէ նկատվում է Նիկոլ Փաշինյանի յուրահատուկ ագրեսիան արցախահայության նկատմամբ: Թե ինչու է դեռեւս վարչապետի աթոռը զբաղեցնողը վերջին շրջանում մշտապես մեղադրում արցախցիներին չզոհվեու մեջ, «Իրավունք»-ը պարզեց ՀՀ Մարդու իրավունքների առաջին պաշտպան ԼԱՐԻՍԱ ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆԻՑ:
— Երբ ասում եք վերջին շրջանում, այսպես կպատասխանեմ, ուղղակի հիմա նա շատ ավելի գռեհիկ կերպ է արտահայտվում: Բազմիցս ասել եմ՝ իրականում ոչ միայն արցախահայության հանդեպ կա այդ թիմի ատելությունը, որը իրենք տարածում են, այլ ընդհանրապես, այդ թիմն ու մասնավորապես՝ Փաշինյանը հայատյաց են: Ես առաջ հղում էի անում, որ նայեք՝ «Հայկական ժամանակ» կոչվող այդ դեղին թերթիկը եւ կտեսնեք, որ տարիներ շարունակ սիստեմատիկ արցախահայությունը չէ միայն, այլ ընդհանրապես հայատյատությունն այն աստիճան էր, որը չկար ադրբեջանական կայքերում:
Այն ժամանակ ընթերցում էի ադրբեջանական կայքերը: Հիմա դրա խնդիրը չկա, քանի որ մեր հարազատ հողի վրա ունենք այնպիսի հայատյացություն, որը, կարծես թե, արտահայտում են արցախահայության հանդեպ ատելություն: Դա բացահայտ հայատյատության դրսեւորում է եւ կոչվում է «Դոմեստիկ ռասիզմ» (կամ ներքին/ներպետական ռասիզմ), այսինքն՝ ներսում՝ ընտանիքում, երկրում, ռասիզմ: Դա մինչեւ անգամ հատուկ է նաեւ կենդանական աշխարհին:
Այս առումով, այդ գռեհիկությունը, որը մենք դժբախտություն ունենք տեսնելու, խոսում է այն մասին, որ ամբողջովին կորցնելով իրենց մարդկային արժանապատվությունը, իրենք ցանկանում են նսեմացնել այլոց, տվյալ դեպքում արցախահայության արժանապատվությունը:
Հիշեցնեմ, որ ՀՀ կառավարության որոշումներում՝ սկսած 2020 թվականից անընդհատ արցախցին բնութագրվում է ինչպես բռնի տեղահանված: Այս առումով, թե՛ միջազգային իրավունքը, թե՛ ՀՀ օրենսրությունը պահանջում է բոլորից, հասկանալի է, որ առաջին հերթին իշխանություններից, հարգանք եւ առավել նրբանկատություն այդ խավի նկատմամբ: Այն, ինչ մենք դիտարկում ենք, դա ամենացավալի երեւույթն է, քանի որ ի վերջո մենք խոսում ենք ՀՀ-ում տեղի ունեցած ներքի ռասիզմի դրսեւորումների մասին:
Նաեւ հիշեցնեմ լուսահոգի Արմեն Գրիգորյանի մասին. եթե համեմատենք նրա ասածն ու այս արտահայտությունները, ապա կտեսնենք, որ նրա ասածը անմեղ եւ որեւէ քրեորեն հետապնդվող տառ չուներ: Բայց սկսել էին քրեական հետապնդում: Կարծում եմ, որ մեր իրավաբանները պետք է առավել ակտիվ լինեն եւ այս բոլոր հայտարարությունները դիտարկեն ոչ միայն բարոյականության, այլ նաեւ հենց իրավական դաշտում: Դրա համար թե՛ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրքը եւ թե՛ քրեական, պարունակում են համապատասխան հոդվածներ: Եվ չեմ կարծում, որ դժվար է այդ գործերը ձեւակերպել եւ դատական ընթացք տալ այդ ամենին: Այն միտքը, որ մեկ է այս դատական իշխանությունը զավթված է եւ ամբողջովին գտնվում է այս գործադիր իշխանության հսկողության տակ, չի նշանակում, որ պետք չէ դատի տալ: Այդ բոլոր արտահայտությունները կա՛մ քրեորեն հետապնդելի են, կա՛մ պատասխանատվության պետք է հրավիրվեն: Եվ եթե այստեղ չլուծվի հարցը, ապա այդ գործընթացը պետք է շարունակվի Եվրոպական դատարանում:
Շարունակությունը՝ հաջորդիվ
ՆԱՆԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

