Հիմա նիկոլյան հայաստանը դեպի Եվրոպա՞ է գնում, թե` Թուրքիա

­Նա­խօ­րեին Փա­շին­յա­նը մեկ­նա­բա­նեց, թե ին­չու պաշ­տո­նա­կան Եր­եւա­նը որ­եւէ կերպ չի ար­ձա­գան­քում Իս­րա­յե­լի կող­մից Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յան ճա­նաչ­ման թե­մա­յին: Հի­շեց­նենք, նա հայտ­նեց, որ չեն ար­ձա­գան­քում, քա­նի որ «Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յան զեն­քայ­նաց­ման թե­մա­յի մեջ չմտնե­լը բխում է Հա­յաս­տա­նի շա­հե­րից»:

ՈՐՊԵՍ ԷՐԴՈՂԱՆԻ ՓԱՍՏԱԲԱՆ

­Միայն թե նման գնա­հա­տումն ար­դեն իսկ միան­գա­մայն հստակ գնա­հա­տում է, որ­քան էլ որ Նի­կո­լը փոր­ձում է դրա­նից խու­սա­փել: Այ­սինքն, նրա գնա­հատ­մամբ, Իս­րա­յե­լը Ցե­ղաս­պա­նութ­յան թե­ման որ­պես զենք է կի­րա­ռում Թուր­քիա­յի դեմ` փոր­ձե­լով այդկերպ քա­ղա­քա­կան հար­ցեր լու­ծել: Ի­հար­կե, այդ­պես էլ կա: Բայց մի՞­թե Հա­յաս­տա­նի հա­մար գլխա­վորն այն է, թե ինչ նկա­տա­ռում­նե­րից ել­նե­լով է Իս­րա­յե­լը Ցե­ղաս­պա­նութ­յան ճա­նաչ­ման գոր­ծըն­թացը ա­ռաջ տա­նում: Մինչ այս էլ Թել Ա­վի­վը բա­ցա­ռա­պես իր քա­ղա­քա­կան նպա­տա­կա­հար­մա­րութ­յու­նից ել­նե­լով չէր ճա­նա­չում: Հի­մա ի­րա­վի­ճակ է փոխ­վել, շա­հեր են փոխ­վել, եւ Ցե­ղաս­պա­նութ­յան թե­ման ա­ռաջ է մղում` հար­վա­ծե­լով Թուր­քիա­յին: Այն, որ ան­կախ պատ­ճառ­նե­րից, դա բխում է Հա­յաս­տա­նի շա­հե­րից, երկ­րորդ կար­ծիք չպետք է լի­ներ: Բա­ցա­ռութ­յամբ, ե­թե միայն մեր իշ­խա­նա­վոր­նե­րը Հա­յաս­տա­նի շահ աս­վա­ծը հա­մա­հունչ չեն հա­մա­րում Թուր­քիա­յի շահ աս­վա­ծին եւ այն հա­կադ­րե­լով Իս­րա­յե­լի շա­հին: Կո­պիտ ա­սած, Նի­կո­լի հայ­տա­րա­րութ­յան հիմ­քում ընդգծ­ված է Թուր­քիա­յի շա­հը` այն հա­կադ­րե­լով Իս­րա­յե­լի շա­հին:

Ընդ ո­րում, այս­տեղ ա­ռաջ­նա­յինն ան­գամ Իս­րա­յե­լի շահ աս­ված հաս­կա­ցութ­յու­նը չէ: Ի­րո­ղութ­յունն այն է, որ Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յան ճա­նաչ­ման թե­ման նոր չէ, որ աշ­խար­հում եւ հատ­կա­պես` խո­շոր խա­ղա­ցող­նե­րի հա­մար դար­ձել է քա­ղա­քա­կան շա­հար­կում­նե­րի հարց: Յու­րա­քանչ­յուր նման եր­կիր, ե­թե սկսում է խո­սել Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յան մա­սին, ա­պա դրա­նով հե­տապն­դում է այս կամ այն պատ­ճա­ռով Թուր­քիա­յին հար­վա­ծե­լու նպա­տակ: Վեր­ջին օ­րի­նակ­նե­րից մե­կը, երբ ԱՄՆ–ն պաշ­տո­նա­պես խո­սեց Ցե­ղաս­պա­նութ­յան մա­սին: Այ­սինքն, Փա­շին­յա­նի ակ­նար­կը սա է. Հա­յաս­տանն առ­հա­սա­րակ չի խառն­վի ճա­նաչ­ման թե­մա­յին, քա­նի որ ա­մեն կոնկ­րետ դեպ­քում այս կամ այն երկ­րի շահն է` ընդ­դեմ Թուր­քիա­յի: Սա, ե­թե ան­գամ աս­վում է չե­զո­քութ­յան տո­նի տակ, մեկ է` նշա­նա­կում է, որ մեր գոր­ծող իշ­խա­նութ­յուն­նե­րի հա­մար Թուր­քիա­յի շահ աս­վա­ծը սկսում է դառ­նալ բա­ցար­ձակ ար­ժեք, հա­նուն ո­րի պետք է նաեւ Ցե­ղաս­պա­նութ­յան ճա­նաչ­ման հար­ցը առն­վազն լռութ­յան մատ­նել:

Ընդ ո­րում, որ գոր­ծող իշ­խա­նութ­յու­նը հե­տե­ւո­ղա­կա­նո­րեն ա­վե­լի ու ա­վե­լի է ընդգծ­ված տեսք տա­լիս, այս­պես ա­սենք, թր­քա­հա­ճո կուր­սին, վեր­ջին օ­րե­րին զգաց­վեց ոչ միայն Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յան ճա­նաչ­ման գոր­ծըն­թա­ցի մա­սին Փա­շին­յա­նի այս հայ­տա­րա­րութ­յու­նից: Օ­րի­նակ, երբ ԱԺ նա­խա­գա­հի պաշ­տո­նին են ա­ռաջ մղում Թուր­քիա­յի հետ հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի հար­ցով Նի­կո­լի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Ռու­բեն Ռու­բին­յա­նին, ա­պա դա շատ ա­վե­լի ցցուն ցու­ցիչ է դառ­նում, քան ան­գամ Ցե­ղաս­պա­նութ­յան հետ կապ­ված Նի­կո­լի նման խայ­տա­ռակ հայ­տա­րա­րութ­յու­նը: Ընդ ո­րում, երբ հա­նուն Ռու­բին­յա­նին նշա­նա­կե­լու, Նի­կո­լը հետ է քա­շում ա­վե­լի շատ գլո­բա­լիս­տա­կան հա­մա­կար­գի ջա­տա­գո­վի ներ­կա­յա­ցուց­չի հա­մա­րում ու­նե­ցող Ա­լե­նին, ա­պա սա իր հեր­թին է շատ հե­ռուն տա­նող մտքեր ա­ռաջ բե­րում: Այն է` հի­մա նի­կոլ­յան Հա­յաս­տա­նը դե­պի Եվ­րո­պա՞ է գնում, թե՞ Թուր­քիա: Ն­ման նշա­նա­կու­մե­րից բխող ազ­դա­կը Թուր­քիա­յի օգ­տին է:

­Թե ին­չու Հա­յաս­տա­նը հա­սավ նման խայ­տա­ռակ վի­ճա­կի, հար­ցի մի կողմն է եւ հաս­կա­նա­լի կող­մը: Սա­կայն այս­տեղ կա էլ ա­վե­լի կա­րե­ւոր այլ հարց. իսկ ո՞ւր է տա­նե­լու նման մո­տե­ցու­մը մեր եր­կի­րը: Ի­րո­ղութ­յու­նը, կրկնենք, սա է: Այն, որ Իս­րա­յե­լը, Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յան ճա­նա­չու­մը ըն­դու­նե­լով կա­ռա­վա­րութ­յան մա­կար­դա­կով, ար­դեն իսկ ծայ­րա­հե­ղո­րեն սրեց Թուր­քիա­յի հետ հա­րա­բե­րութ­յու­նն­երը, դժվար չէ կռա­հել այն նյար­դա­յին ռեակ­ցիա­յից, որն ան­մի­ջա­պես սկսեց գալ Էր­դո­ղա­նից: Ու ե­թե Ցե­ղաս­պա­նութ­յան թե­ման հասց­նի նաեւ խորհր­դա­րա­նով ճա­նա­չե­լու մա­կար­դա­կին, դա կդառ­նա «պա­տե­րազ­մից 5 պա­կաս» վի­ճակ: Ու նման ի­րա­վի­ճա­կում, երբ Նի­կո­լը Իս­րա­յե­լին ներ­կա­յաց­նում է, որ­պես «Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նութ­յու­նը զեն­քայ­նաց­նող» եւ դրա­նով, կրկնենք, կանգ­նե­լով թուր­քա­կան շա­հի կող­քին, ա­պա այն հար­ցը կա, թե ին­չո՞ւ է նա այդ­քան վստահ, որ այդ հա­կա­մար­տութ­յու­նում տու­ժող կող­մը Թուր­քիան չի լի­նե­լու: Այ­սինքն, կա նաեւ այն հար­ցը, թե Էր­դո­ղա­նի տու­ժե­լու (դեռ մի կողմ թող­նենք, որ դա կա­րող է դառ­նալ ծան­րա­գույն պար­տութ­յուն) դեպ­քում «մի մուշ­տի» էլ բա­ժին է հաս­նե­լու նրա ա­ջա­կից­նե­րին:

Ա­ռա­վել եւս, որ այս ի­րո­ղութ­յուն­նե­րի ֆո­նին հայտ­նի դար­ձավ, որ Նի­կո­լը պատ­րաստ­վու­մ է մեկ­նել Ի­րան` ա­յա­թոլ­լահ Խա­մե­նեիի հրա­ժեշ­տի ա­րա­րո­ղութ­յան կա­պակ­ցութ­յամբ: Սա, ի­հար­կե, նրան հնա­րա­վո­րութ­յուն կտա ա­վե­լի լավ ծա­նո­թա­նալ տա­րա­ծաշր­ջա­նում զար­գա­ցող ի­րո­ղութ­յու­ննե­րին: Բայց նաեւ, սա եւս դիր­քո­րոշ­ման ար­տա­հայ­տում է Իս­րա­յե­լի նկատ­մամբ: Ա­սենք նաեւ Թ­րամ­փի, ով ան­վե­րա­պա­հո­րեն Իս­րա­յե­լի թի­կուն­քին է:

ՌՈՒՍՆԵՐԸ ԴԵՌ ՃՆՇՈՒՄ ԵՆ

Այս­քա­նով հան­դերձ այն, որ ռու­սա­կան քա­րոզ­չա­կան դաշտն ակ­տի­վո­րեն տի­րա­ժա­վո­րում էր Ցե­ղաս­պա­նութ­յան թե­մա­յով Փա­շին­յա­նի նման դիր­քո­րո­շու­մը, իր հեր­թին է հե­տաքր­քիր հե­տե­ւութ­յուն­նե­րի տե­ղիք տա­լիս: Այ­սինքն, ռու­սա­կան փոր­ձա­գի­տա­կան հան­րութ­յու­նը նման քայ­լը գնա­հա­տում է ար­դեն ոչ թե նույ­նիսկ Ռու­սաս­տա­նից դե­պի Եվ­րո­պա, այլ դե­պի Թուր­քիա տե­ղա­շար­ժի ցու­ցիչ:

Արդ­յուն­քում, թեեւ նա­խօ­րեին եւս Փա­շին­յա­նը խո­սում էր ԵԱՏՄ­–ից դուրս չգա­լով, Մոսկ­վա­յի ա­ռա­ջար­կած հան­րաք­վեն ա­նե­լու ծրագ­րե­րից, սա­կայն փաստն այն է, որ նախ` այդ­պես էլ չի գա­լիս հա­յաս­տան­յան ընտ­րութ­յուն­նե­րի մա­սով ռու­սա­կան պաշ­տո­նա­կան գնա­հա­տու­մը: Երկ­րոր­դը, Ռու­սաս­տա­նի ճնշում­նե­րը շա­րու­նա­կում են միայն խո­րա­նալ: Գու­մա­րած այս ա­մե­նին, Ռու­սաս­տա­նի փո­խարտ­գործ­նա­խա­րար Մի­խա­յիլ Գա­լու­զի­նը հեր­թա­կան ան­գամ հայ­տա­րա­րեց, որ ըն­թաց­քի մեջ է ԵԱՏՄ­–ին Հա­յաս­տա­նի ան­դա­մակ­ցութ­յու­նը կա­սեց­նե­լու թե­ման, եւ այդ հար­ցով ակ­տիվ ու­սում­նա­սի­րութ­յուն­ներ են ըն­թա­նում: Նաեւ հա­մեմ­ված ակ­նար­կով, որ Փա­շին­յա­նը պար­զա­պես վա­խե­նում է այդ հար­ցով հան­րաք­վե անց­կաց­նել. «Ան­կեղծ ա­սած, մենք լիո­վին չենք հաս­կա­նում, թե ին­չու  Հա­յաս­տա­նի ղե­կա­վա­րութ­յու­նը չի շտա­պում հարց­նել երկ­րի բնա­կիչ­նե­րին այս շատ կար­եւոր հար­ցի նկատ­մամբ ի­րենց վե­րա­բեր­մուն­քի մա­սին: Ես չեմ բա­ցա­ռում, որ այս հե­տաձգ­ման հետ­եւում կան ո­րոշ օ­պոր­տու­նիս­տա­կան ​​​​նկա­տա­ռում­ներ, այն­պես չէ՞», – հայ­տա­րա­րեց փոխ­նա­խա­րա­րը:

Ընդ ո­րում, թեեւ Փա­շին­յա­նը նա­խօ­րեին փոր­ձեց լա­վա­տե­սա­կան հույ­սեր նե­տել շրջանա­ռութ­յան մեջ, թե, տե­սեք, մեր երկ­րի տնտե­սա­կան ակ­տի­վութ­յու­նը չի նվա­զել, այն է` ռու­սա­կան այդ ար­գելք­նե­րը Հա­յաս­տա­նի տնտե­սութ­յան հա­մար խնդիր­ներ չեն ա­ռա­ջաց­նում, բայց դա, ի­հար­կե, ան­լուրջ է. ռու­սա­կան նման ար­գելք­նե­րի է­ֆեկ­տը կա­րող է տե­սա­նե­լի դառ­նալ ա­մե­նա­շու­տը մյուս ա­միս, եւ ե­ղած վի­ճա­կագ­րա­կան վեր­ջին ցու­ցա­նիշ­նե­րը, ո­րոնց վրա փորձ­եց հիմ­վել Փա­շին­յա­նը, վե­րա­բե­րումն են մա­յի­սին, երբ այդ է­ֆեկ­տը ոչ մի կերպ չէր կա­րող ար­տա­հայտ­վել:

ԵՎՐՈՊԱՆ, ԻՆՉՊԵՍ ՄԻՇՏ, ՉԻ ՕԳՆԻ

­Մի խոս­քով, Իս­րա­յե­լի նման քայ­լը, ի­հար­կե, Նի­կո­լի հա­մար «գոտ­կա­տե­ղից ներ­քեւ» հար­ված էր: Այն պարզ պատ­ճա­ռով, որ, թե­կու­զեւ կմկմա­լով, սա­կայն ստիպ­ված էր դրսե­ւո­րել թր­քա­հա­ճո մո­տե­ցում: Իսկ դա սրում է նրա հա­կա­սութ­յուն­նե­րը ինչ­պես թրամ­փա­կան թե­ւի, այն­պես էլ` ռուս­նե­րի հետ:

­Ճիշտ է, դեռ մնում է Եվ­րո­պան: ԵՄ–ն դեռ փոր­ձում է ա­ջակ­ցել Էր­դո­ղա­նին` Կա­յա Կալ­լա­սի հայ­տա­րա­րութ­յան տես­քով: Ըստ ո­րի, Թուր­քիան ռազ­մա­վա­րա­կան կար­եւո­րութ­յան գոր­ծըն­կեր է` նշե­լով. «Ե­թե խո­սենք Մեր­ձա­վոր Ար­եւել­քում տե­ղի ու­նե­ցող ի­րա­դար­ձութ­յուն­նե­րի մա­սին, ա­պա Թուր­քիան այն­տեղ կար­եւոր դեր է խա­ղում։ Իսկ ե­թե դուրս գանք Մեր­ձա­վոր Ար­եւել­քի սահ­ման­նե­րից, ա­պա կա նաեւ Կով­կա­սը, որ­տեղ Թուր­քիան նույն­պես շատ կար­եւոր դեր ու­նի»: Վաղն էլ Հա­յաս­տան եւ Ադր­բե­ջան է գա­լիս Ուր­սու­լա ֆոն դեր Լեյ­նը, ով փոր­ձում է հաս­կա­նալ, թե ԵՄ–ն ինչ­պես կա­րող է խա­ղար­կել հայ­–ադր­բե­ջա­նա­կան «խա­ղա­ղութ­յան», ա­վե­լի ճիշտ` կո­մու­նի­կա­ցիոն մի­ջանց­քի գա­ղա­փա­րը` դե­պի Թուր­քիա տա­նող ա­ռանց­քի տես­քով:

­Բայց նաեւ, Կալ­լա­սը ե­րե­ւի սո­վո­րա­կա­նի պես լավ չհաս­կա­ցավ, որ խո­սե­լով Թուր­քիա­յի դե­րի մա­սին, նա, ըստ էութ­յան, ընդգ­ծեց, որ Էր­դո­ղա­նը, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, լուրջ խնդիր­ներ ու­նի, ե­թե մնա­ցել է տա­րաբ­նույթ կալ­լաս­նե­րի պաշտ­պա­նութ­յան հույ­սին: Մ­յուս կող­մից էլ, ինչ­պես Կալ­լա­սը, այն­պես էլ` ֆոն դեր Լեյ­նը ներ­կա փու­լում եվ­րո­պա­կան կա­ռույց­նե­րում բուռն քա­ղա­քա­կան ճնշում­նե­րի տակ են, եւ երբ նրանց մոտ ա­վե­լա­նում է թուր­քա­սի­րութ­յան դո­զան, ա­պա պետք է սպա­սել, որ կա­վե­լա­նա նաեւ հրեա­կան լոբ­բիից ե­կող ճնշու­մա­յին դո­զան: Այ­սինքն, որ նրանք Փա­շին­յա­նի հա­մար հու­սա­լի թի­կունք են, երբ ըն­թա­նում է թուրք­–իս­րա­յե­լա­կան նման շի­կա­ցում­ներ, ռեալ չէ:

Եվ, ի­հար­կե, Նի­կո­լի հա­մար նաեւ բարդ խնդիր է դառ­նում, որ նա այդ­պես ցու­ցադ­րա­բար հա­յաս­տան­յան հան­րութ­յա­նը ներ­կա­յա­ցավ ան­գամ Ցե­ղաս­պա­նութ­յան ճա­նա­չու­մից հետ քաշ­վե­լու գնով թուր­քա­կան շա­հե­րի պաշտ­պա­նի դիր­քե­րից:

Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/69116 

Այս թեմայով Այսօր Հայաստանը նշում է Անկախության օրը Ոտնակոխ անելով Փաշինյանի այս հայտարարությունները` թփռոշացած ՔՊ-իստները գործող քաղաքապետ են «խաղացնում».ուր է հակակոռուպցիոնը Ուկրաինայի շուրջ ստեղծված իրավիճակը տանում է դեպի զանգվածային ոչնչացման զենքի կիրառում. Թաքեր Կարլսոն Բաղդասարյանների գերդաստանը Խաչվերածը նշեց հավերժի ճամփան բռնած ՆԻՆԱ ՄԱՅՐԻԿԻ հիշատակի առաջ խոնհարմամբ Ռուսաստանը շատ ավելի ազդեցիկ է, քան Ադրբեջանն ու Թուրքիան, հետևաբար Ռուսաստանի հետ ևս պետք է զգույշ լինել