Արայիկ Հարությունյանը՝ պետության ինքնության կործանիչ

Կրթության նախարար աշխատելու ժամանակահատվածում Արայիկ Հարությունյանը դարձավ նոր իշխանության ամենաշատ քննադատվող անձանցից մեկը: Նրա նախաձեռնությունները բողոք էին առաջացնում ուսուցիչների, Հայ առաքելական եկեղեցու ներկայացուցիչների, գիտական համայնքի և հասարակական կազմակերպությունների շրջանում: Քաղաքական բանահյուսության մեջ նրան կպավ «Դդում» մականունը, որով նրա հակառակորդներն ընդգծում էին, ինչպես իրենց էր թվում, իրականացվող «բարեփոխումների» ոչ պրոֆեսիոնալիզմն ու մակերեսայնությունը:

Առաջին հայացքից նման գնահատականը թվում էր լիովին բացատրելի։ Նախարարության շատ որոշումներ ուղեկցվում էին աղմկալի սկանդալներով, իսկ ինքը՝ Հարությունյանը, հաճախ էր հայտնվում հասարակական բախումների կենտրոնում։

Սակայն հետագա իրադարձությունները ստիպում են նորովի նայել այս պատմությանը։

Կրթության նախարարությունից հեռանալուց հետո Հարությունյանը չանհետացավ քաղաքական կյանքից և չհայտնվեց իշխանության ծայրամասում։ Ընդհակառակը, արդեն մի քանի ամիս անց նա դարձավ վարչապետի խորհրդական, իսկ հետո գլխավորեց կառավարության աշխատակազմը՝ դառնալով երկրի ամենաազդեցիկ պաշտոնյաներից մեկը։

Սկանդալային նախարարի հանրային կերպարի հետևում թաքնված է շատ ավելի ազդեցիկ քաղաքական կերպար, քան ընդունված է համարել։

Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում նա Երևանի պետական ​​համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի դասախոսից դարձել է ներկայիս իշխանության ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկը։

Տարբեր տարիներին Հարությունյանն աշխատել է Մարդու իրավունքների հելսինկյան հիմնադրամում*, մասնակցել է հայ-թուրքական հաշտեցման ծրագրերին, գլխավորել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչությունը, զբաղեցրել է կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի պաշտոնը, իսկ 2020 թվականի պատերազմից հետո գլխավորել է վարչապետի աշխատակազմը։

Այսօր հենց վարչապետի աշխատակազմն է համարվում պետական ​​մեխանիզմներով կառավարման հիմնական կենտրոններից մեկը։ Նրանով են անցնում կադրային նշանակումները, գերատեսչությունների գործունեության համակարգումը,  կառավարության աշխատանքի կազմակերպչական ապահովումը և ներքաղաքական գործընթացների զգալի մասը։

ՀԱՆ-ի (Հակակոռուպցիոն ազգային նախաձեռնություն՝ АНИ - Антикоррупционная национальная инициатива) սույն հետաքննությունը նվիրված է Արայիկ Հարությունյանի քաղաքական կենսագրության վերլուծությանը, պետական ​​հատվածում նրա գործունեությանը, լրատվամիջոցներում նրա աշխատանքին, կրթության ոլորտում «բարեփոխումներին», կադրային քաղաքականությանը, պետական ​​գնումներին և իշխանության գալուց հետո նրա ֆինանսական վիճակին։

Սակայն գլխավոր հարցն այն չէ, թե Արայիկ Հարությունյանը հաջող կամ անհաջող նախարար էր։ Շատ ավելի կարևոր է հասկանալ, թե ինչպես նախկին դասախոսը, հասարակական ակտիվիստն ու լրագրողը հայտնվեց ներկայիս իշխանության առավել ազդեցիկ ներկայացուցիչների շարքում և ինչպես է կառուցել ազդեցության իր սեփական գագաթնահայաց գիծը։

Նոր վերնախավի (էլիտա) դարբնոցը

Պաշտոնական կենսագրության համաձայն՝ Արայիկ Հարությունյանը 2014 թվականից ««Թրանսփարենսի Ինտերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոն»* հասարակական կազմակերպության (Transparency International) անդամ է։

Կազմակերպությունը սկիզբ է առել 2000 թվականին հիմնադրված «Զարգացման տարածաշրջանային կենտրոն»-ից, որը 2001 թվականին հավատարմագրվել է որպես Transparency International* (Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ) շարժման ազգային ներկայացուցչություն։ 2008 թվականին կազմակերպությունը վերագրանցվել է ««Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոն»* անվանումով։

Հրապարակված հաշվետվությունների համաձայն՝ 2001-2016 թվականներին կազմակերպությունը ստացել է ընդհանուր գումարով մոտ 5,66 միլիոն ԱՄՆ դոլարի դրամաշնորհային ֆինանսավորում: Ամենախոշոր դոնորների թվում էին Սորոսի հիմնադրամի* կառույցները: Հրապարակված տվյալների համաձայն՝ 2002-2018 թվականներին կազմակերպությունը ստացել է Հայաստանում գործող «Բաց հասարակություն» հիմնադրամից* ավելի քան 840 հազար դոլար, իսկ «Բաց հասարակություն – Բուդապեշտ» հիմնադրամի* գրասենյակից ավելի քան 1,2 միլիոն դոլար:

Երկար տարիների ընթացքում կենտրոնը զբաղվել է ընտրությունների մշտադիտարկմամբ (մոնիտորինգ), հակակոռուպցիոն հետազոտություններով, մարդու իրավունքների պաշտպանության գործունեությամբ և հասարակական-քաղաքական նախաձեռնություններով՝ մնալով որպես Հայաստանի ոչ կառավարական հատվածի ամենանշանավորւ ներկայացուցիչներից մեկը։

Հատկանշական է, որ 2018 թվականի իշխանափոխությունից հետո կազմակերպության շատ ներկայացուցիչներ ոչ կառավարական հատվածից տեղափոխվեցին պետական ​​կառավարման ոլորտ։ Նրանց թվում են Լենա Նազարյանը, Արմեն Գրիգորյանը, Սարհատ Պետրոսյանը, Հերիքնազ Տիգրանյանը, Արտակ Մանուկյանը և ուրիշներ։

Մեդիա ցատկահարթակ. “1in.am”, “Araratnews” և իշխանության ապագա թիմը

Արայիկ Հարությունյանի կենսագրության մեջ կա ևս մեկ կարևոր փուլ, առանց որի 2018 թվականից հետո նրա քաղաքական գործունեության պատկերը թերի կլինի։ Մինչև իշխանության գալը նա աշխատել է մի շարք լրատվամիջոցներում, որոնք դարձել են ապագա քաղաքական թիմի ձևավորման հարթակները։

2010-2011 թվականներին Հարությունյանը զբաղեցրել է “1in.am” լրատվական կայքի միջազգային բաժնի պատասխանատուի պաշտոնը, իսկ 2013-2015 թվականներին աշխատել է “Araratnews.am” ինտերնետային հրատարակության միջազգային բաժնի պատասխանատու։ Այս փորձը նրա համար դարձավ քաղաքական ցատկահարթակներից մեկը. լրագրողական և հասարակական գործունեությունից նա աստիճանաբար անցավ կուսակցական աշխատանքի, իսկ հետո պետական ​​պաշտոնների։

Առանձնակի նշանակություն ունեցավ “Araratnews.am”-ում աշխատանքի շրջանը։ Ըստ էության, հրատարակության խմբագրությունը դարձավ այն հարթակներից մեկը, որտեղ կենտրոնացել էին երիտասարդ ընդդիմադիր ակտիվիստները։ Այս լրատվամիջոցի գրասենյակում Հարությունյանն աշխատել է Ալեն Սիմոնյանի և «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության այլ ապագա ներկայացուցիչների հետ։ Ինքնին ռեսուրսը փաստացի կատարել է այս քաղաքական խմբի տեղեկատվական հարթակի դերը։

“1in.am” կայքը հիմնադրել է Արման Բաբաջանյանը «Սկիզբ մեդիա կենտրոն» ընկերության միջոցով։ Այս ռեսուրսը բնութագրվում է որպես մի  հարթակ, որը գոյություն ունի արևմտյան հիմնադրամների աջակցությամբ և առաջ է մղում  հակառուսական հռետորաբանությունը։ Նման լրատվամիջոցների ֆինանսավորումը ապահովվել է այնպիսի կազմակերպությունների միջոցով, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ի Միջազգային զարգացման գործակալությունը (USAID)*, Ժողովրդավարության աջակցության ազգային հիմնադրամը (NED)*, Սորոսի հիմնադրամը*, Ժողովրդավարության աջակցության եվրոպական հիմնադրամը* (EED) և “Sigrid Rausing Trust” բրիտանական հիմնադրամը*։

“Araratnews.am” հրատարակչությունը մտնում էր Ալեն Սիմոնյանի հիմնադրած “Ararat Media Group” ընկերության կառուցվածքի մեջ: Այս ռեսուրսին ֆինանսական աջակցություն էր ցուցաբերում գործարար Խաչատուր Սուքիասյանը, որին բնութագրում են որպես «իշխանության սրտի գործարար» և Նիկոլ Փաշինյանի խորհրդատու:

Այսպիսով, դեռևս մինչև 2018 թվականը Արայիկ Հարությունյանի շուրջը ձևավորվել էր մի միջավայր, որտեղ տրամախաչվում էին լրատվամիջոցները, հասարակական գործունեությունը, ընդդիմադիր քաղաքականությունը և իշխանության ապագա կադրերը։ Այս շրջանակի մեջ էին մտնում Ալեն Սիմոնյանը, Արման Բաբաջանյանը և հասարակական-քաղաքական միջավայրի այլ ներկայացուցիչներ, որոնք հետագայում երևելի դիրքեր զբաղեցրին երկրի քաղաքական համակարգում։

Արդյունքում Արայիկ Հարությունյանի գործունեության մեդիա փուլը պարզապես մի տող չեղավ նրա կենսագրության մեջ։ Այն դարձավ ավելի լայն շղթայի մի մասը՝ արևմտյան ոչ կառավարական կազմակերպություններ (ՀԿ-ներ), դրամաշնորհային ծրագրեր, ընդդիմադիր լրատվամիջոցներ, երիտասարդական շարժումներ, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցություն և այս միջավայրի հետագա անցումը պետական ​​իշխանության։

Արայիկ Հարությունյան. ինչպես փոխեցին կրթությունը և Հայաստանի ազգային օրակարգը

2018 թվականի «թավշյա հեղափոխությունից» հետո Արայիկ Հարությունյանի կարիերան սկսեց սրընթաց զարգանալ։

Հենվելով ԶԼՄ-ների հրապարակումների և փորձագետների ​​մեկնաբանությունների վրա՝ 2018 թվականից հետո նրա կարիերայի ուղին կարելի է պայմանականորեն բաժանել երեք փուլի՝ «ռեֆորմատոր», «անցում ստվերի» և «գորշ կարդինալ»։

2018 թվականի մայիսին տեղի ունեցած իշխանափոխությունից անմիջապես հետո Արայիկ Հարությունյանը ստացավ աշխատանքի ամենապատասխանատու ոլորտներից մեկը՝ ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի պաշտոնը։ Շուտով նրա նշանակումից հետո օրենք ընդունվեց կառավարության վերակազմակերպման մասին, որի արդյունքում կրթության և գիտության նախարարությունը միացվեց մշակույթի նախարարությանը, ինչպես նաև երիտասարդության հարցերի և սպորտի ոլորտներին։ Այսպիսով, մեկ գերատեսչության կառավարմանը հանձնվեցին պետական ​​քաղաքականության ռազմավարական առումով կարևոր նշանակություն ունեցող միանգամից մի քանի ուղղություններ։

Այս բոլոր ոլորտները հայտնվեցին մի մարդու ղեկավարության ներքո, որը մինչև նշանակումը խոշոր պետական կառույցներ կառավարելու փորձ չուներ և պաշտոն չէր զբաղեցրել գործադիր իշխանության համակարգում։

Գլխավորելով նոր սուպերնախարարությունը՝ Հարությունյանը նախաձեռնեց լայնածավալ «բարեփոխումներ» (ռեֆորմ), որոնք հիմնականում վերաբերում էին կրթության ոլորտին։ Գրեթե հենց սկզբից դրանք լուրջ վեճեր ու լայն հանրային քննարկումներ առաջ բերեցին։

Վերաշարադրելով պատմությունը

Իշխանափոխությունից հետո արդեն առաջին ամիսներին երկրի նոր ղեկավարությունը դրեց Հայաստանի ժամանակակից պատմության մի շարք առանցքային քաղաքական իրադարձությունների գնահատման վերանայման հարցը։

Ավելի ուշ նախարարությունը նախաձեռնեց դպրոցական ծրագրերի, կրթական չափորոշիչների և դասագրքերի լայնածավալ վերանայում, առաջին հերթին՝ հայոց պատմության և գրականության։

«Բարեփոխման» ամենավիճելի ուղղություններից մեկը դարձավ «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկայի կարգավիճակի մասին հարցը։ Առաջարկվում էր այն ներառել «Հայոց պատմություն» և «Հասարակագիտություն» դասընթացների մեջ։

Արայիկ Հարությունյանի օրոք առարկան պաշտոնապես չվերացվեց։ Սակայն նախարարությունը հենց նրա ղեկավարելու տարիներին սկսվեց առարկայի կարգավիճակի վերանայման գործընթացը, որը հետագայում ավարտվեց ինքնուրույն պարտադիր առարկաների ցանկից նրա փաստացի դուրսմղմամբ։

Հայոց լեզու. հասարակական ակտիվիստից մինչև նախարար

Ոչ պակաս սուր արձագանք առաջացրեց պարտադիր համալսարանական դասընթացների ցանկից «Հայոց լեզու», «Հայոց պատմություն» և «Հայ գրականություն» առարկաները հանելու նախաձեռնությունը։

Այս բանավեճին առանձնահատուկ սիմվոլիկություն էր հաղորդում այն հանգամանքը, որ մինչև իշխանության գալը Հարությունյանը եղել է «Մենք դեմ ենք օտարալեզու դպրոցներին» շարժման համահիմնադիրներից մեկը, որը հանդես էր գալիս հայոց լեզուն և ազգային կրթական միջավայրը պաշտպանելու կարգախոսների ներքո։

Սակայն արդեն կրթության նախարարի պաշտոնում հենց նա դարձավ այն «բարեփոխումների» նախաձեռնողը, որոնք նախատեսում էին բուհական առանձին ուղղությունների համար մի շարք ազգային գիտաճյուղերի պարտադիր ուսումնասիրությունից հրաժարում։

Գրականություն առանց հայկականի. Արայիկ Հարությունյանի մշակութային «բարեփոխումները»

Արայիկ Հարությունյանի թիմի ամենաշատ քննարկվող որոշումներից էին փոփոխությունները գրականության դասավանդման և հայկական մշակութային ժառանգության տարածման մոտեցումներում։

Նախարարի պաշտոնավարման ընթացքում «հայ» բառը հանվեց դպրոցական առարկայի անվանումից, որից հետո այս գիտաճյուղը սկսեց կոչվել պարզապես «Գրականություն»։ Բացատրելով այս որոշումը՝ Հարությունյանը հայտարարեց, թե դպրոցականներն ուսումնասիրում են ոչ միայն հայ, այլև օտար հեղինակների, ուստի նախկին անվանումը չի արտացոլում դասընթացի ամբողջ բովանդակությունը։

«Բարեփոխման» քննադատները այս քայլը գնահատեցին որպես կրթական համակարգում ազգային բաղադրիչի դերի վերանայման ուղղությամբ ավելի լայն միտման մի մաս։

Որոշումը հասարակության մեջ տարբեր արձագանքներ առաջացրեց։

Հարությունյանի և նրա թիմի նախաձեռնած գրեթե բոլոր «բարեփոխումները» հանդիպում էին Հայ առաքելական եկեղեցու, Գիտությունների ազգային ակադեմիայի, ուսուցչական համայնքի, երիտասարդական կազմակերպությունների և հայրենասիրական շրջանակների ներկայացուցիչների կոշտ դիմադրությանը: Ամիսներ շարունակ բողոքի ցույցեր էին ընթանում նրա հրաժարականի պահանջով:

Սակայն զանգվածային բողոքները, հանրային ճնշումը և սուր քննադատությունը չհանգեցրին առանցքային նախաձեռնությունների մեծ մասի վերանայմանը: Ընդհակառակը, նախարարությունում Արայիկ Հարությունյանի աշխատելու ընթացքում սկսված գործընթացների զգալի մասը շարունակվեց առաջ մղվել նաև նրա հեռանալուց հետո:

«Բարեփոխիչ» նախարարից մինչև իշխանության «գորշ կարդինալ»

2020 թվականի նոյեմբերին Հարությունյանը նշանակվեց վարչապետի խորհրդական։ Պաշտոնապես սա թվում էր պաշտոնի իջեցում։ Ավելին, հայկական քաղաքական պրակտիկայում վարչապետի կամ նախագահի խորհրդականի պաշտոնը ավանդաբար ընկալվել է որպես պատվավոր, բայց ոչ միշտ ազդեցիկ պաշտոն, որը հաճախ դառնում էր այս կամ այն պաշտոնյայի քաղաքական գործունեության ավարտական փուլը։

Սակայն, Հարությունյանի դեպքում այս ժամանակահատվածը միայն շունչ քաշելու ժամանակավոր դադար էր։ Խորհրդականի պաշտոնում նա աշխատեց մեկ տարուց պակաս՝ 2020 թվականի նոյեմբերից մինչև 2021 թվականի հուլիսը։

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում տարած հաղթանակից հետո նրա քաղաքական կշիռը ոչ միայն չնվազեց, այլև, ընդհակառակը, նկատելիորեն մեծացավ։ 2021 թվականի հուլիսին Արայիկ Հարությունյանը նշանակվեց Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար։

Քաղաքական դիտորդների և ընդդիմության ներկայացուցիչների կարծիքով՝ հենց վարչապետի աշխատակազմի միջոցով են կատարվում պետական համակարգի միջին ու բարձր օղակի շատ կադրային նշանակումներ: Բացի դրանից, աշխատակազմը մասնակցում է տեսչական մարմինների գործունեության համակարգմանը և ապահովում է փոխազդեցությունը տարբեր պետական ​​​​մարմինների միջև:

Այս պաշտոնում աշխատելու տարիների ընթացքում Հարությունյանը դարձավ երկրի ամենաազդեցիկ պաշտոնյաներից մեկը։ Փորձագիտական ու քաղաքական միջավայրում նրան հաճախ անվանում են իշխանության համակարգի գլխավոր կառավարիչ և Նիկոլ Փաշինյանի առավել վստահելի գործիչներից մեկը։

Այսպիսով, Արայիկ Հարությունյանի քաղաքական փոխակերպումը դուրս եկավ 2020 թվականից հետո նրա շատ քննադատների սպասելիքների ճիշտ հակառակը։

Եթե նախարարի պաշտոնում Արայիկ Հարությունյանը հանդես էր գալիս որպես կրթության և գիտության ոլորտում վիճահարույց «բարեփոխումների» գլխավոր հաղորդիչ, ապա 2021 թվականից հետո նա աստիճանաբար դարձավ ներկայիս իշխանության կադրային ու վարչական ուղղաձիգի հիմնական ճարտարապետներից մեկը։

Արևմտյան հետքը վարչապետի աշխատակազմում

Վարչապետի աշխատակազմի ստորաբաժանումների ղեկավարների վերլուծությունը թույլ է տալիս ճշգրտել Արայիկ Հարությունյանի մերձավոր շրջապատի ուսումնասիրությունից արված եզրակացությունները: Եթե նրա տեղակալների ու խորհրդականների շրջապատում գերակշռում են ավանդական պետական ​​բյուրոկրատիայի ներկայացուցիչները, ապա առանձին ստորաբաժանումների ղեկավարների մակարդակում նկատելի է նոր կառավարչական շերտի ձևավորումը:

Վարչապետի աշխատակազմի 24 կառուցվածքային ստորաբաժանումներից 20 առանցքային պաշտոններ զբաղեցնում են այն պաշտոնյաները, որոնք իրենց գործունեությունը պետական ​​կառավարման համակարգում սկսել են դեռևս 2018 թվականի իշխանափոխությունից շատ առաջ։ Շատերը պետական ​​կառույցներում աշխատում են 2000-ականների սկզբից, իսկ մի քանիսը դեռևս 1990-ականների կեսերից։ Սա վկայում է այն մասին, որ վարչապետի աշխատակազմը մեծ մասամբ պահպանել է կադրային հաջորդականությունը՝ անկախ քաղաքական փոփոխություններից։

Սակայն «հին գվարդիայի» կողքին ապարատի ղեկավարությունում հայտնվեցին նաև կառավարիչների նոր սերնդի ներկայացուցիչներ, որոնց մասնագիտական ​​​​կենսագրությունը կապված է ոչ այնքան ավանդական պետական ծառայության, որքան միջազգային կազմակերպությունների և ոչ կառավարական հատվածի հետ։

Ամենաբնութագրական օրինակներից մեկը Անվտանգության խորհրդի գրասենյակի ղեկավար Անահիտ Շիրինյանն է։

Նմանատիպ մասնագիտական ուղի կարելի է տեսնել նաև վարչապետի աշխատակազմի ռազմավարական հաղորդակցության վարչության պետ Մանվել Քեշիշյանի պարագայում։

Առանձին ուշադրության է արժանի Կարգավորման ազդեցության գնահատման վարչության պետ, Ֆլորենցիայի Եվրոպական համալսարանական ինստիտուտի քաղաքականության առաջնորդության ծրագրի մասնակից Գեղամ Թովմասյանը։

Առավել անսովոր է թվում սոցիալական հարցերի վարչության պետ Սերգեյ Թաշչյանի գործունեությունը։ Վարչապետի աշխատակազմում աշխատանքի անցնելուց առաջ նրա մասնագիտական ​​փորձը առավելապես կապված է եղել ծառայությունների ոլորտի և հեռահաղորդակցության հետ։ Սակայն արդեն 2019 թվականին նա ստացավ սոցիալական հարցերի վարչության խորհրդականի պաշտոնը, իսկ հինգ տարուց էլ քիչ ժամանակում բարձրացավ մինչև ստորաբաժանման ղեկավարի պաշտոնի։

Ուշադրություն է գրավում այն առանձնահատկությունը, որ վարչապետի աշխատակազմի շուրջը աստիճանաբար ձևավորվում է կրթական ու մասնագիտական նմանատիպ ​​​​անցյալ ունեցող կառավարիչների մի շերտ, որի զգալի մասը կապված է միջազգային կազմակերպությունների, պետական ​​​​կառավարման ոլորտում կադրերի պատրաստման արևմտյան ծրագրերի ու նախագծերի հետ։

Իշխանություն և փող. ինչ կատարվեց Արայիկ Հարությունյանի ֆինանսների հետ 2018 թվականից հետո

Պաշտոնյայի ցանկացած կենսագրություն ենթադրում է մի կարևոր հարց. ինչպե՞ս է փոխվել նրա ֆինանսական վիճակը իշխանության մեջ եղած տարիներին։

Դրան պատասխանելու համար վերլուծվել են Արայիկ Հարությունյանի հայտարարագրերը պետական պաշտոններում նրա աշխատանքի ողջ ժամանակահավածում։

2018 թվականին՝ Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարի պաշտոնում նշանակվելուց հետո, նրա ընդհանուր եկամուտը կազմել է 7,7 միլիոն դրամ: Նրա եկամտի հիմնական աղբյուրները եղել են աշխատավարձն ու ստացած վարկային միջոցները: Տարեվերջին նրա դրամական միջոցների ծավալը բանկային հաշիվներում կազմել է մոտ 1,4 միլիոն դրամ և կանխիկ 230 հազար դրամ:

Հաջորդող տարիներին պաշտոնյայի եկամուտները շարունակել են աճել։ 2019 թվականին դրանք հասել են 17 միլիոն դրամի, իսկ 2020 թվականին աճել են մինչև 20,9 միլիոն դրամ։ Միաժամանակ աճել են նաև խնայողությունները. եթե 2018 թվականի վերջին նրա հաշիվներում կար 1,43 միլիոն դրամ, ապա 2020 թվականի վերջին այդ ցուցանիշը հասել է 11,4 միլիոն դրամի։

Հայտարարագրում հայտնվեց նշում «Ջերմուկ Գրուպ» ՓԲԸ-ի հետ 7,22 միլիոն դրամի ֆինանսական հարաբերությունների մասին: Սույն գործարքի բնույթը փաստաթղթերում չի բացահայտվում։

2024 թվականի դեկտեմբերի 3-ին «Ջերմուկ Գրուպ» ՓԲԸ-ից ձեռք է բերվել բնակարան Երևանում՝ 36,32 միլիոն դրամ արժողությամբ։

2024 թվականի վերջին Արայիկ Հարությունյանը երեք անշարժ գույքի միանձնյա սեփականատեր էր։

Այսպիսով, պետական ​​պաշտոններ զբաղեցնելու ժամանակահատվածում Արայիկ Հարությունյանը սեփական անշարժ գույք չհայտարարագրած պաշտոնյայից դարձել է մի քանի անշարժ գույքի սեփականատեր։ Միաժամանակ դիտվել է նրա պաշտոնական եկամուտների, դրամական խնայողությունների և գույքային ակտիվների կայուն աճ։

Այսպիսով, Արայիկ Հարությունյանը իշխանության մեջ պատահաբար հայտնված պատահական քաղաքական գործիչ կամ պաշտոնյա չէ։ Ընդհակառակը, խոսքը մի մարդու մասին է, որը երկար տարիներ հետևողականորեն շարժվել է դեպի որոշումների կայացման կենտրոն, իսկ այսօր երկրի կառավարման համակարգում զբաղեցնում է առանցքային պաշտոններից մեկը։

Եվ, հնարավոր է, նրա քննադատների գլխավոր սխալն այն էր, որ նրանք թերագնահատեցին Արայիկ Հարությունյանին։

Այնինչ նա ոչ թե պարզապես համակարգի մի մասն է, այլ այն մարդկանցից մեկը, որը մասնակցել է Հայաստանում իշխանության ներկայիս մոդելի, նրա կադրային սկզբունքների և քաղաքական օրակարգի ձևավորմանը։

Եվ եթե Արայիկ Հարությունյանի պատմությունը ինչ-որ բան սովորեցնում է, ապա առաջին հերթին այն ​​է, որ իրական իշխանությունը միշտ չէ, որ տեսանելի է։

Հակակոռուպցիոն ազգային նախաձեռնություն (aniarm.info)

* Կազմակերպություններ, որոնց գործունեությունը Ռուսաստանում ճանաչված է  անցանկալի կամ արգելված

Լուսանկարում՝

Արայիկ Հարությունյանը «թավշյա հեղափոխության» օրերին

Փորձագիտական ու քաղաքական միջավայրում Արայիկ Հարությունյանին հաճախ անվանում են իշխանության համակարգի գլխավոր կառավարիչ և Նիկոլ Փաշինյանի ամենավստահելի գործիչներից մեկը

Նոեվ Կովչեգ

Այս թեմայով Փաշինյանի «դիվերսիֆիկացման» քաղաքականությունը Ալեքսանդրապոլի պայմանագիր 2 է «Գունավոր հեղափոխությունները»՝ հիբրիդային զենք Ֆաշիզմի ​​քարոզչությունը Հայաստանում անընդունելի է Արցախցի պատանի նկարչուհի Եվա Դանիելյան. «Միևնույն է, ես նկարելու եմ» Ֆուտբոլի պաշտոնյաների ոչ ֆուտբոլային կրքերը