Իսկ ԵՄ կլինի՞, որ Հայաստանը կարողանա դրան անդամակցել
ՎերլուծությունԱհա այս խառը իրավիճակում (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=348153&l=am) մտորումների տեղիք տվող հայտարարություն լսվեց նաեւ Լավրովից. «Տնտեսական առումով Եվրամիությունը բազմաթիվ գործոնների, այդ թվում՝ իր անհեռատեսության, եթե չասենք՝ հիմարության պատճառով, կորցնում է իր առավելությունները։ Իներցիայով երկրները՝ մեր սերբ ընկերները, այժմ էլ մեր հայ գործընկերները, շարունակում են ձգտել անդամակցել ԵՄ-ին։ Վստահ եմ, որ նրանց մոտ այդ ցանկությունը շատ շուտով կվերանա»։
Այն, որ ԵՄ–ի համար տնտեսական խնդիրները սրվում են աչքի առաջ, դա նոր իրողություն չէ: Փաստը սա է` վերջին 20 տարում ԵՄ–ն համաշխարհային տնտեսության մեջ 7 տոկոսային կետով կորցրել է իր մասնաբաժինը եւ անցած տարեվերջին ուներ ընդամենը 17 տոկոսանոց դիրք (գրաֆիկում): Մոտավորապես նույն բանն է նաեւ ԱՄՆ–ի մոտ` 5 տոկոսային կետի անկում եւ 17 տոկոս դիրք: Չինաստանն ունի բացարձակ լիդերի դիրք, եւ հեռու չէ օրը, երբ կարող է հասնել ԱՄՆ–ի եւ ԵՄ–ի տնտեսության ծավալին` միասին վերցրած: Ռուսաստանը կարողացել է, չնայած ընդհանուր տնտեսական աճին եւ ներկա խնդիրներին, պահել իր 2 տոկոս մասնաբաժինը:
Այս թվերը մեկ բան են նշանակում: Նախ, ԱՄՆ–ի եւ ԵՄ–ի պայքարը չինական տնտեսության դեմ առնվազն ոչ էֆեկտիվ է: Ըստ այդմ էլ, հիմա նույն ԱՄՆ–ն եւ ԵՄ–ն սկսել են իրար կոկորդ կրծել` դիրքերը պահելու համար: Եվ այդ պայքարը, իհարկե, ամենեւին էլ ԵՄ–ի օգտին չէ:
Ընդ որում, այս միտումները, կապված նաեւ ուկրաինական պատերազմի ներկայիս ծայրահեղ բարդ իրողությունների, ինչպես նաեւ, այն հանգամանքի հետ, որ ԱՄՆ–ն ողջ ծանրությունը դրել է Եվրոպայի վրա, էլ ավելի է սրում եվրոպական տնտեսության անկման դինամիկան, եւ այս տարեվերջին, հաստատ, հիշատակված 17 տոկոսի մասին միայն նոստալգիկ հույսեր կմնան: Ըստ այդմ, որքանո՞վ այս տնտեսական իրողությունները կշարունակեն սրել ներեվրոպական հակասությունները, որոնք արդեն վաղուց «ծածկադմփոց» անել չեն կարողանում, կարեւոր հարց է: Ու այս առումով, Բիշքեկում կայացած Շանհայի համագործակցության կազմակերպության (ՇՀԿ) գագաթաժողովում Էրդողանի ելույթը, իհարկե, շատ լուրջ մեսիջ էր պարունակում։ «Շանհայի համագործակցության կազմակերպությունը, որը ներկայացնում է մոտավորապես 3.5 միլիարդ մարդ եւ 35 տրիլիոն դոլար համախառն ներքին արդյունք եւ վերջին 25 տարիների ընթացքում դարձել է բազմաբեւեռ աշխարհակարգի ամենակարեւոր տարրերից մեկը։ Մենք այս կազմակերպությունը, որը միավորում է Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի եւ Մերձավոր Արեւելքի երկրները մեկ հարթակի շուրջ, դիտարկում ենք որպես դաշնակից եւ ՄԱԿ-ի լրացում»,– հայտարարեց Թուրքիայի ղեկավարը։
Երբ ՆԱՏՕ–ի անդամ Թուրքիայի «հին աղվես» ղեկավարն այսպես երկինք է թռցնում տրամաբանորեն իր համար հակառակորդ ՇՀԿ–ն, նշանակում է, որ աշխարհն արդեն ոչ թե գլխիվայր է շրջվում, այլ որ շրջվել է:
Սրան էլ, իհարկե, գումարվում են ուկրաինական պատերազմից Եվրոպայի համար բխող մյուս տհաճ գործոնները, որոնք եւս աչքի առաջ ահագնացող տեսք են ստանում: Այսպես, նախօրեին Գերմանիան սկսեց պաշտոնապես խոսել այն մասին, թե Ռուսաստանը Եվրոպայի տարածքում դիվերսիոն հարձակումներ է իրականացնում: Ապացույցներ կան, թե` ոչ, հարցի մի կողմն է: Իսկ առանցքայինը մնում է սա` եվրալիդեր պետությունը խոսում է ՆԱՏՕ–ի անդամ երկրներում ռազմականացված հարձակումների մասին: Ու պարզ հարց` իսկ ո՞ւր մնաց ՆԱՏՕ–ի կոլեկտիվ պաշտպանության համակարգը, ինչո՞ւ այդ մասին որեւէ խոսք անգամ չի լսվում:
Էլ ավելի տեսանելի մեկ այլ դետալ. Բիշքեկի գագաթաժողովի ավարտին Պուտինն իր ասուլիսում անդրադարձավ թեմային, թե Ռուսաստանը պատրա՞ստ է հարվածել բրիտանական օբյեկտներին: Ուկրաինայում գտնվող ցանկացած ռազմական օբյեկտ, այդ թվում՝ բրիտանական, օրինական թիրախ է, նշեց Պուտինը: Ինչ վերաբերում է հենց Բրիտանիայի տարածքում գտնվող ռազմական օբյեկտներին հարվածներ հասցնելու հնարավորությանը, ապա Պուտինի պատասխանը սա է` «Դա գաղտնիք է, ռազմական գաղտնիք»: Պատասխանն իսկական սարսափ է առաջացրել բրիտանական (եւ ոչ միայն) առաջատար լրատվամիջոցներում: Այս իմաստով. եթե «ռազմական գաղտնիք» է, դա նշանակում է պատերազմական վիճակ: Բրիտանիան ՆԱՏՕ–ի անդամ է, թե` ոչ, այստեղ բան չի նշանակում. այդ երկրի տարածքին հարվածելը Ռուսաստանը, այն էլ` Պուտինի մակարդակով համարում է ռազմական ուղղվածության եւ առնվազն չբացառվող հարց: Ու «անհասկանալիորեն» ՆԱՏՕ–ի լիդեր ԱՄՆ–ից որեւէ ռեալ ռեակցիա չեղավ:
Ահա, սա է ընդհանրական պատկերը: Այս իրավիճակում ո՞ւր է գնալու ուկրաինական պատերազմը. տեսնենք, մոտակա ժամանակը ցույց կտա: Դրանից հետո ԵՄ–ն, որպես այդպիսին, իր ներկայիս ցածր անվտանգային մակարդակով եւ տնտեսական նման անկումներով կպահպանվի՞, այստեղ էլ հարցեր շատ կան:
Դեպի այս Եվրոպա՞ն է Հայաստանին փորձում տանել Նիկոլը, երբ անգամ Էրդողանն է սկսել ՇՀԿ–ի մասին երազել. հենց սա էլ Լավրովի հիշատակած խոսքի բուն հիմքն է:
Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/71576

