Ուկրաինական բանակցային այս նոր փուլը կհասցնի՞ խաղաղության

Վերլուծություն

Այն, որ վեր­ջին օ­րե­րին ողջ հա­մաշ­խար­հա­յին ու­շադ­րութ­յու­նը կենտ­րո­նա­ցած էր Մոսկ­վա եւ Կիեւ Թ­րամ­փի բա­նագ­նաց­նե­րի այ­ցի վրա, ի­հար­կե, պա­տա­հա­կան չէր: Ու հարցն այն չէ, թե կան լուրջ սպա­սե­լիք­ներ, որ այս ան­գամ վե­րա­բաց­ված ուկ­րաի­նա­կան բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցը կա­րող է հաս­նել խա­ղա­ղութ­յան. ընդ­հա­կա­ռա­կը, ան­գամ ուկ­րաի­նա­կան լուրջ աղբ­յուր­նե­րի մոտ սպա­սե­լիք­նե­րը 30–35 տո­կո­սի կար­գի էին: Կար էլ ա­վե­լի կա­րե­ւոր հարց. դե­պի ուր են գնա­լու ռուս­–ա­մե­րիկ­յան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը, հաշ­վի առ­նե­լով այն ծայ­րա­հեղ լար­վա­ծութ­յան մա­կար­դա­կը, ո­րին դրանք հա­սել են վեր­ջին մեկ­–եր­կու ա­միս­նե­րին:

ԱՎԵԼԻ ԼՈՒՐՋ, ՔԱՆ ԿԱՐԻԲՅԱՆ ՃԳՆԱԺԱՄԸ

­Հաս­կա­նա­լու հա­մար, թե ինչ է­ֆեկ­տի­վութ­յուն կա­րող են ու­նե­նալ շա­բաթ եւ կի­րա­կի օ­րե­րին Թ­րամ­փի հա­տուկ ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ Ո­ւիտ­կո­ֆի եւ Քուշ­նե­րի այ­ցը Մոսկ­վա, այն­տե­ղից էլ` Կիեւ, նախ պետք է տես­նել այն հիմ­քը, ո­րի վրա դա ի­րո­ղութ­յուն դար­ձավ: Այս­պես, ա­մե­րիկ­յան այս միջ­նոր­դութ­յան նա­խորդ փու­լում ա­մեն ինչ կա­ռուց­ված էր Ալ­յաս­կա­յում ան­ցած ամ­ռա­նը տե­ղի ու­նե­ցած Պու­տին–Թ­րամփ հան­դիպ­ման եւ դրա արդ­յուն­քում ձեռքբեր­ված պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի բա­զա­յի հի­ման վրա: Այդ փու­լը ո­րե­ւէ արդ­յունք չտվեց, թեեւ Մոսկ­վան քա­նիցս հայ­տա­րա­րեց, որ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րը ձեռք են բեր­վել ԱՄՆ­–ի ա­ռա­ջարկ­նե­րի եւ ե­րաշ­խիք­նե­րի հի­ման վրա: Իսկ ա­հա վեր­ջին ա­միս­նե­րին Մոսկ­վան էա­պես կոշ­տաց­րեց այդ թե­մա­յով իր դիր­քո­րո­շու­մը` ա­ռաջ քա­շե­լով այն միտ­քը, թե ի­րա­կա­նում Ալ­յաս­կա­յի պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րով իր գլխի տակ հեր­թա­կան ան­գամ փա­փուկ բարձ են դրել: Դ­րա­նով թու­լաց­նե­լով ռու­սա­կան ու­ժե­րի ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րը, կազ­մա­կեր­պել են ուկ­րաի­նա­կան բա­նա­կի վե­րա­զի­նու­մը, այդ թվում` Եվ­րո­պա­յում եւ Ուկ­րաի­նա­յում ա­նօ­դա­չու­նե­րի ար­տադ­րութ­յան գոր­ծա­րան­ներ կա­ռու­ցե­լու եւ այդ զի­նա­տե­սա­կով ուկ­րաի­նա­կան բա­նա­կը լիու­լի լցնե­լու տես­քով: Ա­վե­լին, որ թույլ են տա­լիս ուկ­րաի­նա­կան կող­մին, օգտ­վե­լով ՆԱՏՕ­–ա­կան երկր­նե­րի տա­րած­քից, հար­ված­ներ հասց­նել Ռու­սաս­տա­նին: Էլ ա­վե­լին, որ ա­մե­րիկ­յան եւ եվ­րո­պա­կան հե­տա­խու­զութ­յան, օ­դա­յին ղե­կա­վար­ման հա­մա­կար­գերն օգ­տա­գործ­վում են այդ հար­ված­ներն ուղ­ղոր­դե­լու հա­մար: Ու սրա­ցու­մը հա­սավ նրան, որ Ռու­սաս­տա­նը սկսեց միան­շա­նակ ակ­նարկ­ներ, նաեւ ուղ­իղ մե­ղադ­րանք­ներ հղել ԱՄՆ­–ին եւ Եվ­րո­պա­յին, որ այդ գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րով Ռու­սաս­տա­նի հետ մտել են չհայ­տա­րար­ված, բայց փաս­տա­ցի պա­տե­րազ­մի մեջ: Ըստ այդմ, որ Ռու­սաս­տանն ի­րեն ի­րա­վունք է վե­րա­պա­հում պա­տաս­խան հար­ված­ներ հասց­նել: Այդ թվում` ծո­վում` նկա­տի ու­նե­նա­լով ռու­սա­կան ա­ռեւտ­րա­յին նա­վե­րի գրավ­ման մի շարք դեպ­քե­րը: Ընդ ո­րում, Բ­րի­տա­նիա­յի մա­սով այդ սպառ­նա­լիք­նե­րը շատ ա­վե­լի լուրջ տեսք ստա­ցան: Նաեւ հաշ­վի առ­նե­լով ռու­սա­կան հրա­պա­րա­կա­յին ցու­ցադ­րութ­յուն­նե­րը նո­րա­գույն մի­ջու­կա­յին հի­պեր­ձայ­նա­յին հրթիռ­նե­րի, ինչ­պես նաեւ` «Պո­սեյ­դոն» խորջր­յա մի­ջու­կա­յին հա­մա­կար­գե­րի կրող նոր սու­զա­նա­վե­րի սպա­ռա­զի­նութ­յուն վերց­նե­լու մա­սին: Իսկ այս ա­մե­նը մի բան է նշա­նա­կում` շատ ա­վե­լի սուր մի­ջու­կա­յին ճգնա­ժամ, քան ան­գամ այն, ո­րը կար Կա­րիբ­յան ճգնա­ժա­մի ժա­մա­նակ:

Այն, որ այս բո­լոր մե­սիջ­նե­րից հե­տո Թ­րամ­փը հա­տուկ ա­ռա­քե­լութ­յամբ օ­գոս­տո­սի 27–ին Մոսկ­վա ու­ղար­կեց ա­մե­րիկ­յան ա­ռանց­քա­յին ֆի­գու­րա­նե­րից մե­կին` Կենտ­րո­նա­կան հե­տա­խու­զա­կան վար­չութ­յան (ԿՀՎ) տնօ­րեն Ջոն Ռեթք­լի­ֆին, ի­հար­կե, խո­սում էր այն մա­սին, որ Վա­շինգ­տո­նը Մոսկ­վա­յի այդ բո­լոր մե­սիջ­նե­րը տե­ղը տե­ղին ստա­ցել է: Իսկ ա­հա փաս­տը, որ նման կա­րե­ւոր ա­ռա­քե­լութ­յուն կա­տա­րո­ղին Մոսկ­վա­յում ըն­դու­նե­ցին ոչ թե Պու­տի­նի, այլ` Ար­տա­քին հե­տա­խու­զա­կան ծա­ռա­յութ­յան ղե­կա­վար Սեր­գեյ Նա­րիշ­կի­նի մա­կար­դա­կով, Վա­շինգ­տո­նի հա­մար պետք է որ դառ­նար հա­վել­յալ ազ­դակ, որ այս ան­գամ Մոսկ­վա­յում ԱՄՆ­–ին չեն նա­յում որ­պես կող­մի, ո­րից ինչ­–որ սպա­սե­լիք ու­նեն: Նա­յում են որ­պես հա­վա­սա­րի` նույ­նար­ժեք մի­ջու­կա­յին պե­տոնց­իալ ու­նե­ցող գեր­տե­րութ­յան: Այ­սինքն, որ կա՛մ 5–6 հա­զար մի­ջու­կա­յին մար­տագլ­խիկ ու­նե­ցող ա­ռա­ջա­տար մի­ջու­կա­յին երկր­նե­րը կկա­րո­ղա­նան անվ­տան­գա­յին հար­ցե­րով լե­զու գտնել, կա՛մ էլ` ով ի­մա­նա, թե ինչ կլի­նի ողջ աշ­խար­հի հետ:

Իսկ լե­զու գտնե­լու հիմ­նա­կան ա­ռաջ­նա­յին ուղ­ղութ­յու­նը, ի­հար­կե, հենց Ուկ­րաի­նան է:

ԿՀՎ ՏՆՕՐԵՆԻ ՄՈՍԿՈՎՅԱՆ ԱՅՑԻՑ ՀԵՏՈ

Ա­հա այս ֆո­նին էլ, ի­հար­կե, պա­տա­հա­կան չէ, որ ԿՀՎ տնօ­րե­նի այ­ցին գրե­թե ան­մի­ջա­պես էլ հա­ջոր­դեց Ո­ւիտ­կոֆ–­Քուշ­ներ զույ­գի այ­ցը Մոսկ­վա եւ Կիեւ: Սա, թե­րեւս, ակ­նարկ է այն մա­սին, որ ինչ­պես Վա­շինգ­տո­նում, այն­պես էլ Մոսկ­վա­յում պարզ գի­տակ­ցում են, որ պետք է մի կերպ ուկ­րաի­նա­կան թե­ման ինչ­–որ հան­գու­ցա­լուծ­ման հասց­նել, ան­կախ այն բա­նից, որ ո­րոշ ուլտ­րա­լի­բե­րա­լա­կան շրջա­նակ­ներ դեռ մտա­ծում են հե­տա­գա էս­կա­լա­ցիա­յի մա­սին: Արդ­յուն­քում, ու­նենք նման հնա­րա­վոր տար­բե­րակ­ներ:

Ա­ռա­ջի­նը, ԱՄՆ–ն կկա­րո­ղա­նա այն կար­գի ճնշում­ներ գոր­ծադ­րել Կիե­ւի վրա, որ վեր­ջինս ըն­դու­նի Մոսկ­վա­յի հետ հա­մա­ձայ­նեց­ված խա­ղա­ղութ­յան պայ­ման­նե­րը: Այ­ցի շե­մին նման ո­րոշ ճնշում­ներ նկատ­վե­ցին: Մաս­նա­վո­րա­պես, ամ­ե­րի­կա­ցի­նե­րի վե­րահս­կո­ղութ­յան տակ գտնվող ուկ­րաի­նա­կան հա­կա­կո­ռուպ­ցիոն կա­ռույց­նե­րը, զար­գաց­նե­լով Զե­լենս­կու շրջա­պա­տի ուղ­ղութ­յամբ աղմ­կոտ քրեա­կան թե­ման, սկսե­ցին խու­զար­կութ­յուն­ներ եւ ձեր­բա­կա­լութ­յուն­ներ ի­րա­կա­նաց­նել ար­դեն նաեւ Գլ­խա­վոր դա­տա­խա­զութ­յու­նում եւ ան­գամ նա­խա­գա­հի գրա­սեն­յա­կում: Բայց ա­մե­նագլ­խա­վո­րը. ի­րա­վի­ճա­կը, ո­րը ներ­կա պա­հին տի­րում է ինչ­պես ռազ­մա­ճա­կա­տում, այն­պես էլ` թի­կուն­քում, թե՛ Ուկ­րաի­նա­յում, թե՛ Եվ­րո­պա­յում էա­պես նվա­զեց­րել են հույ­սե­րը, որ Զե­լենս­կին դեռ կա­րող է ռազ­մա­կան գոր­ծո­ղութ­յուն­նե­րում կամ Ռու­սաս­տա­նում հե­ղաշր­ջում հա­րու­ցե­լու մի­ջո­ցով ինչ­–որ բան փո­խել: Ա­վե­լին, ռուս­ներն աչ­քի ա­ռաջ զրո­յաց­նում են ոչ միայն ուկ­րաի­նա­կան թի­կուն­քը` դրա բո­լոր պա­րա­մետ­րե­րով հան­դերձ, այլ ի ցույց են դնում նաեւ նշան­ներ, որ պատ­րաստ են մասշ­տա­բա­յին հար­ձա­կում­ներ ի­րա­կա­նաց­նել Եվ­րո­պա­յի այն զի­նա­գոր­ծա­րան­նե­րի դեմ, ո­րոնք աշ­խա­տում են ուկ­րաի­նա­կան բա­նա­կի հա­մար:

Երկ­րոր­դը, Զե­լենս­կին դեռ կդի­մա­նա այս ճնշում­նե­րին: Ա­վե­լին, կփոր­ձի այս բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցը սպառ­նա­լիք դարձ­նել Եվ­րո­պա­յի հա­մար` նոր մի­ջոց­ներ ստա­նա­լու եւ ա­թո­ռը պա­հե­լու նպա­տա­կով: Ընդ ո­րում, ան­կախ այն բա­նից, թե ինչ կո­րուստ­ներ դեռ կլի­նեն ճա­կա­տում եւ թի­կուն­քում:

­Թե­րեւս, հենց սա է Զե­լենս­կու նախ­նա­կան տրա­մադ­րութ­յու­նը: Ա­մեն դեպ­քում, Ո­ւիտ­կոֆ–­Քուշ­նե­րի հետ բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րին զու­գա­հեռ նա հասց­րեց հայ­տա­րա­րել, որ այդ­պես էլ չի պատ­րաստ­վում զոր­քե­րը հա­նել Դոն­բա­սից: Այն է` ռու­սա­կան հիմ­նա­կան պա­հան­ջը չի կա­տա­րե­լու: Դա, ի­հար­կե, իր տրա­մա­բա­նութ­յունն ու­նի. Զե­լենս­կին հաս­կա­նում է, որ բա­վա­կան է խա­ղա­ղութ­յան ինչ­–որ փաս­տա­թուղթ ի հայտ գա, որ գրե­թե ան­մի­ջա­պես էլ կկորց­նի ա­թո­ռը, մեծ հա­վա­նա­կա­նութ­յամբ` նաեւ գլու­խը: Բայց ամ­բողջ խնդիրն այս պա­հին այն է, որ ե­թե ցան­կա­նում է պա­տե­րազ­մը շա­րու­նա­կե­լու հա­մար նոր ռե­սուրս­ներ ստա­նալ Եվ­րո­պա­յից, ա­պա մեծ հարց է` Եվ­րո­պան կա­րո՞ղ է այդ ռե­սուրս­նե­րը տրա­մադ­րել: Ընդ ո­րում, նաեւ ռազ­մա­կան եւ քա­ղա­քա­կան նկա­տա­ռում­նե­րից ել­նե­լով:

Այս­պես, օ­րերս Գեր­մա­նիան պաշ­տո­նա­կան աղ­մուկ բարձ­րաց­րեց, թե` ռուս­նե­րը ռազ­մա­կա­նաց­ված ինչ­–ինչ գոր­ծո­ղութ­յուն­ներ են ի­րա­կա­նաց­րել գեր­մա­նա­կան օ­դա­նա­վա­կա­յա­նում: Սա­կայն ռեակ­ցիան, ո­րը ե­կավ Մոսկ­վա­յից, ա­վե­լի շատ այս տրա­մա­բա­նութ­յան մեջ էր` լավ ենք ա­րել, պետք ե­ղավ, շատ ա­վե­լին կա­նենք: Ու թե ինչ ներ­քին ֆոն կա­ռա­ջա­նա եվ­րո­պա­կան այդ երկր­նե­րում, ե­թե ռուս­նե­րը սկսել ի­րա­կա­նաց­նել այդ սպառ­նա­լիք­նե­րը, հաս­կա­նում են բո­լո­րը. կա՛մ պետք է անց­նեն բաց պա­տե­րազ­մի, ո­րի ժա­մա­նակ փաստ չէ, որ ԱՄՆ–ն կօգ­նի, կա՛մ ստիպ­ված են լի­նե­լու դա­դա­րեց­նել Ուկ­րաի­նա­յին զի­նե­լը: Ինչ վե­րա­բե­րում է Կիե­ւի հիմ­նա­կան թի­կուն­քին` Բ­րի­տա­նիա­յին, ա­պա այս­տեղ թեեւ դեռ միայն վեր­ջերս են նոր վար­չա­պետ ընտ­րել, սա­կայն ար­դեն իսկ բրի­տա­նա­կան ա­ռա­ջա­տար աղբ­յուր­նե­րը խո­սում են ան­գամ ոչ թե միայն նրա պաշ­տո­նան­կութ­յան, այլ նաեւ ար­տա­հերթ ընտ­րութ­յուն­նե­րի մա­սին: Այն է` առ­կա ներ­քա­ղա­քա­կան մե­գաճգ­նա­ժամն այդ­պես էլ չի հաղ­թա­հար­վում, եւ ե­թե ռուս­նե­րը մեկ­–եր­կու թե­թեւ հար­ված հասց­նեն, ա­պա այդ ճգնա­ժա­մը միայն խո­րա­նա­լու է:

­Բա­ցի այդ, թեեւ մեծ աղ­մուկ­նե­րի գնով Եվ­րո­պան կա­րո­ղա­ցավ հաս­տա­տել Ուկ­րաի­նա­յի ֆի­նան­սա­վո­րու­մը, սա­կայն տա­րին կիս­ված, ար­դեն իսկ ա­ռա­ջա­ցել է ա­վե­լի քան 30 մի­լիարդ դո­լա­րի ճեղք­վածք:

ՈՐՊԵՍ ՎԵՐՋԱԲԱՆ

Այս­պի­սով, բա­նակ­ցա­յին այս նոր փու­լը կհասց­նի՞ խա­ղա­ղութ­յան: Ուկ­րաի­նա­կան ներ­քին աղբ­յուր­նե­րը հայտ­նում են, որ Ո­ւիտ­կո­ֆը Զե­լենս­կուն նա­եւ փո­խան­ցել է, որ Թ­րամ­փի վար­չա­կազ­մը հրա­ժար­վում է մե­ծաց­նել Ուկ­րաի­նա­յին տրա­մադր­վող ռազ­մա­կան օգ­նութ­յու­նը եւ նաեւ կաս­կած­ներ են հայտ­նել հա­կաօ­դա­յին պաշտ­պա­նութ­յան հրթիռ­ներ տա­լու վե­րա­բեր­յալ: Ա­վե­լին, որ Ո­ւիտ­կո­ֆը խոր­հուրդ է տվել Զե­լենս­կիին` մինչեւ նո­յեմ­բեր–­դեկ­տեմ­բեր լու­ծել խա­ղա­ղութ­յան հար­ցը` նաեւ պատ­րաս­տա­կա­մութ­յուն հայտ­նե­լով կազ­մա­կեր­պել ԱՄՆ-ի, Ուկ­րաի­նա­յի եւ Ռու­սաս­տա­նի ա­ռաջ­նորդ­նե­րի միջեւ ու­ղիղ ե­ռա­կողմ բա­նակ­ցութ­յուն­ներ, ե­թե հոկ­տեմ­բե­րին հա­մա­ձայ­նութ­յան հաս­նեն շրջա­նա­կա­յին խա­ղա­ղութ­յան հա­մա­ձայ­նագ­րի շուրջ:

Ի­հար­կե, հնա­րա­վո­րութ­յուն կա, որ Զե­լենս­կին անձ­նա­կան անվ­տան­գութ­յան ե­րաշ­խիք­նե­րի դի­մաց գնա այդ քայ­լին: Թեեւ մյուս կող­մից էլ նման մե­սիջ­ներ ե­ղել են նաեւ բա­նակ­ցա­յին նա­խորդ փու­լի ժա­մա­նակ, սա­կայն հա­ջոր­դել է նոր էս­կա­լա­ցիա: Չ­նա­յած, այս փու­լում մեկ ա­ռանձ­նա­հատ­կութ­յուն կա. Մոսկ­վան ցու­ցադ­րա­բար հրա­ժար­վում է ա­մեն մի մի­ջանկ­յալ հրա­դա­դա­րից, ինչ­պես նաեւ հար­ված­նե­րի ներ­կա­յիս մա­կար­դա­կը թու­լաց­նե­լուց, քա­նի դեռ չկան վերջ­նա­կան պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­ներ: Այ­սինքն, այս ան­գամ խա­ղա­ղութ­յան հաս­նե­լու հե­ռան­կար­նե­րը, թե­րեւս, ա­վե­լի հա­վա­նա­կան տեսք ու­նեն, քան նա­խորդ փու­լում:

Տե՛ս նաեւ https://t.me/iravunk/71724 

Ժողովուրդ ջան, մեր երկիրը մազից է կախված, եկեք փորձենք փրկել․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդը պետք է որոշի՝ ուզում է մնալ ԵԱՏՄ-ում, թե՞ գնալ Եվրամիություն․ Բաբուխանյան Եթե Փաշինյանը դավաճանա, ինչի՞ եք իր հետ նույն սեղանի շուրջ նստում․ Բաբուխանյան (տեսանյութ) ՀՀ-ում ստորագրահավաք է սկսվել արտաքին քաղաքական հարցով հանրաքվե անցկացնելու համար Պաշտպանենք Անկախության հռչակագրի յուրաքանչյուր տառը․ Հայկ Բաբուխանյանի կոչը կուսակցություններին Ինչ նոր իրական ընդդիմություն է ձեւավորվում ԱԺ-ից դուրս․ Բաբուխանյանը փակագծեր է բացում Հայաստանի ապագան որոշվելու է ոչ թէ ԱԺ-ում, այլ հանրաքվեով. Հայկ Բաբուխանյան Ուղիղ. Նիկոլը նորից ստացավ իր երազած ընդդիմությունը. Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Ընդդիմության մանդատապաշտությունը Ծառուկյանին հետապնդելու ժամանա՞կ է բռնում․ Բաբուխանյան Ընտրության արդյունքները Փաշինյանի հետ պայմանավորվածության հետևանք է, կամ էլ՝ անգրագիտության ՈՒՂԻՂ. Առանց փողոցային պայքարի` ՍԴ դիմելը Նիկոլի օգտին էր. Հայկ Բաբուխանյան Այս ընտրություններում պարտվեցին բոլորը. Հայկ Բաբուխանյան Տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության երիտասարդական թեվի ակտիվի հավաքը Ինչու մենք չենք կարող այսօր տոնել Շուշիի ազատագրումը Եվրոպական դեսանտն ու հայաստանյան ապագան. Հայկ Բաբուխանյան Մենք նոր չէ, որ բախվում ենք այս դավաճանական գծին, նորի՛ց ենք ճնշելու. Բաբուխանյան Կստորագրվի հուշագիր ՍԻՄ կուսակցության և Справедливая Россия֊ի միջև ՍԻՄ կուսակցության պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցում է «ՍՈՎ ինտեր» միջազգային համաժողովին Ուղիղ. Ցեղասպանության ուրացում` Լեվոն Տեր֊Պետրոսյանից մինչև Նիկոլ. Հայկ Բաբուխանյան Խորհուրդ կտայինք չխաղալ իշխող խունտայի օգտին և, քանի դեռ ուշ չի, հետևել մեր օրինակին. Հայկ Բաբուխանյան Այս ամոթալի լիբերալ-թուրքամետ արշավի հեղինակները թիրախավորել են Հայոց ցեղասպանությունը Ո՛չ Նիկոլին, այո՛ ՀՀ Անկախության հռչակագրին․տեղի է ունեցել ՍԻՄ կուսակցության համագումարը (տեսանյութ) Կարեւոր է, որ կարողանանք պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. ՍԻՄ-ը մասնակցելու է ընտրություններին ՍԻՄ-ն ընդդեմ կոռուպցիայի ՍԻՄ XXVIII համագումար. 37 տարի հայ ժողովրդի շահերի պաշտպանության ճակատում