Հեռացող Մակրոնը հազիվ թե Նիկոլին լուրջ փաստարկներ տա ընդդեմ Պուտինի
ՎերլուծությունԻհարկե, Մոսկվա գնալու ճանապարհին Փաշինյանի այցը Եվրոպա սպասելի էր: Սպասելի էր նաեւ, որ կայցելի կուրատոր Մակրոնին: Բայց մեկ հարցական այստեղ կա` Նիկոլին կանչե՞լ են Փարիզ, թե՞ նախաձեռնությունն իրենն էր:
ԿԱՐՈ՞Ղ Է ՓԱՇԻՆՅԱՆԸ ԽԶԵԼ ՌԴ–Ի ՀԵՏ ԿԱՊԵՐԸ
Այցի պաշտոնական իմաստը, առանց չափազանցության, «տիեզերական է»` Փաշինյանի մասնակցությունը «Միջազգային տիեզերական» առաջին գագաթաժողովին: Եվ այն, որ Մակրոնին հանդիպելով, Փաշինյանը նախ կարեւորեց «տիեզերական ոլորտում Ֆրանսիայի հետ համագործակցության խորացումը»` հայտնելով նաեւ, որ «Հայաստանը հետաքրքրված է այս ուղղությամբ առավել առարկայական գործընկերությամբ», չնայած ընդհանուր զավեշտալի տեսքին, նաեւ կարող էր իմաստ ունենալ` ուր էլ գնաս, հետդ ենք:
Չնայած` իրականում հասկանալի է, որ այդ «տիեզերական զառանցանքները» ընդամենը արտաքին ձեւավորումն էր, եւ այս այցի տակ իրականում բոլորովին այլ նպատակներ կան: Այսինքն` հարցադրումը` Նիկոլին կանչե՞լ են Փարիզ, թե՞ նախաձեռնությունն իրենն էր, մերկապարանոց չէ:
Այն իմաստով, որ կանչել են, դա կնշանակի, որ գլոբալիստների մոտ կա մտավախություն, որ Մոսկվայում Փաշինյանը կարող է «ծրագրից դուրս» քայլեր կատարել: Եթե նախաձեռնությունը Նիկոլինն է, դա էլ կհուշի, որ նա խնդիր ունի ոչ թե միայն հասկանալու, թե ինչպես են Եվրոպայում վերաբերվում իր մոսկովյան սպասվող այցին, ինչ հուշումներ կարող են լինել այդ այցի «խութային» հատվածները շրջանցելու համար: Չնայած, Նիկոլի համար նպատակ կարող է լինել նաեւ հասկանալը, թե ինչ է այս պահին կատարվում Եվրոպայում, որին դեռ կհասնենք: Ասենք, այս այցը կարող է, եւ ավելի հավանականը հենց դա է, երկկողմ ցանկություն էր` «ժամացույցները ստուգելու» իմաստով:
Բայց, ամեն դեպքում, անկախ նախաձեռնող կողմի ով լինելուց, Փաշինյանի փարիզյան այցը մեկ շատ հստակ մեսիջ, այնուամենայնիվ, պարունակում է: Այս իմաստով: Փաշինյանը պետք է գնա Մոսկվա, եւ արդեն իսկ ակնհայտ է, որ այդ այցն ունենալու է ճակատագրական բնույթ` ուր է գնալու Հայաստանը` ԵՄ, թե ԵԱՏՄ հարցադրման հետ կապված: Բայց եթե այդ հարցադրումը մնում է առարկայական, նշանակում է, որ ինչպես դեպի ԵՄ, այնպես էլ` ԵԱՏՄ գնալու տարբերակներն այս պահին ունեն հավանականության մեծ մասնաբաժին, եւ ներկա պահին Նիկոլը, ինչպես քանիցս ենթադրել ենք, դեռ կողմնորոշման փուլում է: Ոչ այն իմաստով, թե նրա ցանկությունը որն է` ԵՄ–ն, ԵԱՏՄ–ն, թե, միգուցե, Թյուրքական աշխարհը (նման տարբերակի մասին եւս խոսվել է): Սակայն ներկա պահին ամենաէականը ոչ թե Նիկոլի անձնական նախասիրություններն են, այլ այն, թե իրականում նա ինչ կարող է անել, հաշվի առնելով շատ պարզ, առարկայական, աչքի առաջ ընկած իրողությունները: Եվ առաջին հերթին` ի՞նչ կարող է լինել, եթե նա առանց այս ու այն կողմ ընկնելու հայտարարի, թե Հայաստանը ԵՄ է գնում, եւ, ըստ այդմ, դուրս է գալիս ԵԱՏՄ–ից: Ընդ որում, հանրաքվեն էլ, որը պահանջում է Մոսկվան, եւ որտեղ հաղթելու շանսերը մեծ չեն, չի անելու: Կարճ ասած, որ միանձնյա որոշում է դուրս գալ ԵԱՏՄ–ից:
Ընդ որում, դատելով այն քարոզչական մեքենայից, որն այս պահին ներհայաստանյան հարթակում միացրել է նիկոլյան թիմը, այդ հարցով առնվազն փորձում են տնտղել հանրային տրամադրությունները: Խոսքն ակտիվացած այն հայտարարությունների մասին է, թե ոչինչ, առանց ռուսական գազի Հայաստանը չի մեռնի, ոմանք էլ հասան այն «հանճարեղությանը», թե ինչ է եղել, «գոմաղբից գազ կստանանք» եւ այդպես շարունակ: Բայց անկախ այն բանից` դրանով ուզում են հանրային տրամադրությունները ստուգել, թե` հանրությանը նախապատրաստել, ռեակցիան ակնհայտորեն ծայրահեղ բացասական է: Առավել եւս, երբ խոսքն ամենեւին էլ միայն գազի եւ Ռուսաստանից եկող մյուս ռազմավարական հումքատեսակների մասին չէ: Դրանից էլ ավելի էական է հայաստանյան արտահանումը, որը, անգամ ներկայիս սահմանափակումների պարագայում, էլի ռուսական ուղղությամբ ավելի քան քառապատիկ ավելի մեծ է, քան դեպի Եվրոպա: Անցած տարի Հայաստանից Ռուսաստան է արտահանվել 3 միլիարդ դոլարի ապրանք (չհաշված «սեւ» արտահանումը), դեպի Եվրոպա` մոտ 650 միլիոնի: Իսկ ԵԱՏՄ–ից դուրս գալը կնշանակի, որ ռուսական ուղղությամբ 3 միլիարդը կարող է հենց նույն պահին էլ դառնալ 0: Ռուսաստանի համար դա կունենա չնչին էֆեկտ, այսինքն, Մոսկվան կարող է հանգիստ գնալ այդ քայլին: Հայաստանի համար դա կնշանակի ոչնչացում: Ու ասել, թե նիկոլյան իշխանություններն ի զորու են այդ 3 միլիարդը վերաբաշխել այլ ուղղություններով, աբսուրդի ժանրից է: Ու չմոռանանք, որ դրա վրա էլ նոր միայն կգումարվեն այն բոլոր խնդիրները, որոնք առաջանալու են ռուսական գազը եւ այլ հումքատեսակները Հայաստանին միջազգային գներով վաճառելուց կամ առհասարակ չվաճառելուց: Գումարենք նաեւ Ռուսաստանից եկող մասնավոր տրանսֆերների զրոյացումը: Ու դեռ սա էլ ամբողջը չէ: Այս ամենի հետեւանքով հայաստանյան քանի՞ ընտանիք է «առանց կոպեկի» մնալու, քանի՞ հազար ՀՀ քաղաքացու են Ռուսաստանից «դեպորտ անելու» եւ այսպես շարունակ: Մի խոսքով, նման հետեւանքները, ինչպես տնտեսական, այնպես էլ քաղաքական իմաստով Նիկոլը կարո՞ղ է մարսել. ահա իրականում հենց այս հարցն է, որ այս պահին դրված է նրա առաջ` դեպի ԵՄ կամ ԵԱՏՄ խնդրով վերջնական որոշում կայացնելու համար, այլ ոչ թե անձնական ցանկությունները կամ նախասիրությունները:
Մյուս կողմից, էլի աչքի առաջ է, որ Մոսկվան իր դիրքորոշումը ներկա փուլում կոշտ, կտրուկ կերպով դրել է «կա՛մ–կա՛մ» տեսլականի վրա: Ընդ որում, քանիցս պարզորոշ հասկացնելով, որ եթե մինչեւ այս տարեվերջ Հայաստանը չունենա վերջնական որոշում, ապա դա Մոսկվայում կառաջացնի ընկալում, որ նիկոլյան իշխանություններն ընտրել են ԵՄ–ի տարբերակը: Հայաստանին զրկեցին անգամ այն խաղաթղթից, թե ռուսական ռազմաբազան կհեռացնեն մեր երկրից. Պուտինի հայտարարությունը միանշանակ էր` ցանկացած պահի կարող ենք ինքներս հեռանալ:
ԻՆՉ ԿՏԱ ՖՐԱՆՍԻԱԿԱՆ ԱՅՑԸ
Ահա, հենց նշված ընդհանրական խնդրի հետ կապված լուծումն է, որ Նիկոլը պետք է գտնի մինչ Մոսկվա գնալը: Նաեւ հասկանալ է պետք, թե որքանո՞վ կարող է Եվրոպայի, թեեւ ավելի ճիշտ կլիներ ասել` եվրագլոբալիստների հետ կարող է հույսեր կապել ԵԱՏՄ–ից վերջնականապես հրաժարվելու դեպքում: Իսկ դա ուղիղ կապված է այն հարցի հետ, թե իրականում այս պահին ինչ մտորումներ են զարգանում Եվրոպայում:
Ըստ պաշտոնական հաղորդման` Մակրոնի հետ հանդիպման ժամանակ «Ֆրանսիայի նախագահը կարեւորել է երկկողմ հարաբերությունների շարունակական զարգացումը բոլոր ուղղություններով՝ համահունչ ռազմավարական համագործակցության երկկողմ հռչակագրին»: Խոսել են նաեւ «Հյուսիս–Հարավ» երթուղու կարեւոր հատվածներից մեկի` Բարգուշատի թունելի կառուցման աշխատանքների, հայաստանյան արտահանման դիվերսիֆիկացիայի մասին եւ այլն: Սակայն այս ամենը մանրուքներ են եւ անգամ մասնակի չեն փակելու այն կորուստները, որոնք Հայաստանը կունենա ռուսական ուղղության փակման դեպքում: Խնդիրը հնարավոր է լուծել միայն Հայաստանի ուղղությամբ տարեկան գոնե մի 6–7 միլիարդ եվրո ուղղելու մասին: Սակայն անգամ դա լուծում չէ. այդ միջոցները Հայաստանի առանց այդ էլ աստղաբաշխական պետական պարտքը կտրուկ մեծացնելու են, եւ հեռանկարում միայն էլ ավելի է վատթարացնելու վիճակը: Թեեւ Նիկոլի համար սա էլ չէ էականը. ժամանակավոր լուծումները կարող են նրան բավարարել: Բայց ամբողջ հարցն այն է, որ նման ֆինանսավորման մասին գոնե այս այցի ժամանակ խոսք անգամ չեղավ:
Մյուս կողմից, նաեւ քաղաքական իմաստով կան խորը անորոշություններ: Գերմանիայում կայացած տեղական ընտրությունները եկան հուշելու, որ Եվրոպայում կտրուկ ամրանում են աջ ուժերի, ավելի կոնկրետ` ծայրահեղ աջ թեւի ժողովրդականությունը: Դա առավել քան վերաբերում է նաեւ Ֆրանսիային, որտեղ Մարի լը Պենի հաղթարշավը կանգնեցնելու համար այլ տարբերակ չտեսան, քան արհեստականորեն նրան նախագահական ընտրություններին մասնակցելուց չեզոքացնելը: Ընդ որում, անգամ դա լուծում չէ: Իսկ իրողությունն այն է, որ գալիք տարի Մակրոնն ամեն դեպքում հեռանալու է: Կհաջողվի՞ նրան ինչ–որ մեկին աթոռը փոխանցել. այս պահին քիչ հավանական է թվում, քանի որ ոչ թե Մակրոնի, այլ գլոբալիստական թեւի դիրքերն են ծայրահեղ վատացել եւ շարունակում են այդ դինամիկան:
Մի խոսքով, անկախ Ֆրանսիայի նախագահի ով լինելուց, շատ ավելի իրատեսական է, որ ներկա քաղաքական համակարգի գոնե մասնակի փոփոխություն է լինելու: Այսինքն, քիչ հավանական տարբերակն է, որ Նիկոլի ֆրանսիական «թիկունքը» գալիք տարի գոյություն կունենա, անկախ այն բանից, թե հիմա ինչ խոստումներ կտա Մակրոնը:
Իհարկե, եվրակուրատորները կարող են մի քանի կոմպրոմատների մասին հիշեցնել, փոքրիկ խոստումներ տալ: Բայց ընդհանրական իմաստով, քիչ իրատեսական է թվում, որ Փաշինյանը կստանա այնպիսի աջակցություն, որը նրան հնարավորություն կտա «մարսելի» դարձնել Մոսկվայից սպասվող հնարավոր հարվածների հետեւանքները: Ասենք, եթե դա իրատեսական լիներ, Փաշինյանն արդեն ընտրություններից հետո իրեն հազիվ թե այդպես կոտորեր` Պուտինի հետ հանդիպել–խոսելու համար. պարզապես «չորով» կապերը կկտրեր, ինչպես ժամանակին արեց Սահակաշվիլին:
Տե´ս նաեւ https://t.me/iravunk/71830

