Կա՞ն ռուս–ամերիկյան գլոբալ լուծումներ

Այն, որ միան­գա­մայն հե­տաքր­քիր, չվա­խե­նանք ա­սել` դա­րա­կազ­միկ նշա­նա­կութ­յան հոկ­տեմ­բեր ա­միս է սպաս­վում, են­թադ­րե­լու ա­ռիթ ու­նե­ցել ենք: Եվ ա­հա հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րը, ո­րոնք հնչեց­րեց Թ­րամփն ան­ցած օ­րե­րին եւ, ե­րե­ւի ա­վե­լի հա­մո­զիչ դարձ­նե­լու ան­գամ քա­նիցս կրկնեց, գա­լիս են խո­սե­լու մեր այդ են­թադ­րութ­յուն­նե­րի օգ­տին:

ՍՊԱՍՎԱԾ ՍԵՆՍԱՑԻԱ

Այս­պի­սով, ան­ցած շա­բաթ­վա վեր­ջին Պու­տի­նի հետ ու­նե­ցած հե­ռա­խո­սազ­րույ­ցից հե­տո Թ­րամ­փը հան­դես ե­կավ հայ­տա­րա­րութ­յամբ, ա­վե­լի կոնկ­րետ` ի­րար հա­ջոր­դող մի քա­նի հայ­տա­րա­րութ­յուն­նե­րը, ո­րը թեեւ սեն­սա­ցիոն էր, շա­տե­րի հա­մար` շո­կա­յին, բայց նաեւ սպաս­ված եւ են­թադ­րե­լի: «Վ­լա­դի­միր Պու­տի­նի հետ, ո­րի ըն­թաց­քում մենք հա­մա­ձայ­նե­ցինք, որ Ռու­սաս­տա­նը ան­մի­ջա­պես ա­վե­լի քան 300,000 տոն­նա դի­զե­լա­յին վա­ռե­լիք կմա­տա­կա­րա­րի ա­մե­րիկ­յան եւ հա­մաշ­խար­հա­յին շու­կա­նե­րին, եւս 500,000 տոն­նա՝ նո­յեմ­բե­րին, եւ ան­մի­ջա­պես դրա­նից հե­տո՝ 1,000,000 տոն­նա։ Ա­վե­լին, հաշ­վի առ­նե­լով ռու­սա­կան նավ­թա­վե­րամ­շակ­ման գոր­ծա­րան­նե­րի ար­տադ­րա­կան հզո­րութ­յու­նը, Ռու­սաս­տա­նը հնա­րա­վո­րինս շուտ կմա­տա­կա­րա­րի լրա­ցու­ցիչ 3,000,000 տոն­նա դի­զե­լա­յին վա­ռե­լիք»,– հայ­տա­րա­րեց ԱՄՆ նա­խա­գա­հը:

­Սա, ինչ­պես «Ի­րա­վունքն» ա­վե­լի վաղ են­թադ­րել էր (­Տե´ս https://iravunk.com/?p=349967&l=am) նշա­նա­կում է, որ ռու­սա­կան վա­ռե­լի­քի նկատ­մամբ ա­մե­րիկ­յան պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րը փաս­տա­ցի դա­դա­րում են գոր­ծել, ո­րը խո­շոր է­ֆեկտ է ու­նե­նա­լու ինչ­պես ուկ­րաի­նա­կան պա­տե­րազ­մի, այն­պես էլ ռուս-ա­մե­րիկ­յան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րի եւ, առ­հա­սա­րակ, հա­մաշ­խար­հա­յին ի­րո­ղութ­յուն­նե­րի վրա: Հաշ­վի առ­նե­լով, որ այս գոր­ծար­քը, ըստ էութ­յան, ռուս­–ա­մե­րիկ­յան սե­պա­րատ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յան արդ­յունք է. ԱՄՆ–ն չէր բա­րե­հա­ճել այդ մա­սին հայտ­նել ո՛չ Եվ­րո­պա­յին եւ ո՛չ էլ` Ուկ­րաի­նա­յին:

Ընդ ո­րում, որ այս պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յու­նը պետք է տես­նել ոչ թե ըն­դա­մե­նը ռուս­–ա­մե­րիկ­յան տի­րույ­թում, այլ ա­մե­նաու­ղիղ կապն ու­նի ուկ­րաի­նա­կան թե­մա­յի հետ, ակն­հայտ դար­ձավ զու­գա­հե­ռա­բար Թ­րամ­փի հնչեց­րած երկ­րորդ հայ­տա­րա­րութ­յու­նից: Այն է` «Կար­ծում եմ՝ ժա­մա­նակն է, որ Ուկ­րաի­նան նոր նա­խա­գահ ընտ­րի»: Թ­րամ­փի բա­ցատ­րութ­յունն այն է, որ չնա­յած մի քա­նի հնա­րա­վո­րութ­յուն­նե­րի, Զե­լենս­կին այդ­պես էլ չի գնում խա­ղա­ղութ­յուն կնքե­լու: Եվ դրա­նով ոչ ա­վել, ոչ պա­կաս, խնդիր­ներ է ստեղ­ծում ԱՄՆ­–ի եւ ամ­բողջ աշ­խար­հի հա­մար. «Զե­լենս­կին կա­րող էր բազ­միցս լու­ծել այս հա­կա­մար­տութ­յու­նը, բայց նա ո­րո­շեց դա չա­նել: Մենք նրան ա­սա­ցինք. «Ա­րեք այն, ինչ ու­զում եք Ռու­սաս­տա­նի հետ, միայն թե մի՛ հար­վա­ծեք նավ­թա­վե­րամ­շակ­ման գոր­ծա­րան­նե­րին, ո­րով­հե­տեւ դա հա­մաշ­խար­հա­յին խնդիր է ստեղ­ծում»: Բայց նա ու­զում է խնդիր­ներ ստեղ­ծել ամ­բողջ աշ­խար­հի հա­մար: Ն­րա պատ­ճա­ռով մեր ֆեր­մեր­ներն ու ա­նաս­նա­պահ­նե­րը, ո­րոնք կախ­ված են դի­զե­լա­յին վա­ռե­լի­քից, կա­րող են տու­ժել, քա­նի որ Ռու­սաս­տանն է դիզ­վա­ռե­լի­քի զգա­լի մա­սը մա­տա­կա­րա­րում է հա­մաշ­խար­հա­յին շու­կա­յին»:

Ս­րա­նով Թ­րամ­փը Զե­լենս­կու գլխին ոչ թե պար­զա­պես մութ, այլ կարկ­տա­բեր ամ­պեր կա­խեց: Հաշ­վի առ­նե­լով, որ այս հայ­տա­րա­րութ­յու­նից մին­չեւ ԱՄՆ-ի կող­մից Զե­լենս­կուն ոչ լե­գի­տիմ ճա­նա­չելն ըն­դա­մե­նը կես քայլ է:

ԻՍԿ ԹՐԱՄՓԸ ՉԻ՞ ՓՈՇՄԱՆԻ

Այս­պի­սով, եւս մեկ ան­գամ ֆիք­սենք ա­ռանց­քա­յին դե­տալ­նե­րը: Նախ, ԱՄՆ–ն գնում է ՌԴ­–ի հետ սե­պա­րատ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի: Երկ­րոր­դը, Զե­լենս­կուն ներ­կա­յաց­նում է ոչ թե պար­զա­պես ուկ­րաի­նա­կան բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րը ձա­խո­ղո­ղի, այլ ամ­բողջ աշ­խար­հին լրջա­գույն վնաս­ներ հասց­նո­ղի կեր­պա­րով: Ու­րեմն փոր­ձենք հաս­կա­նալ, թե այդ եր­կու դրվագ­նե­րի հա­մադ­րու­մը ինչ է խոս­տա­նում:

Այս­տեղ մեկ կա­րե­ւոր հան­գա­մանք եւս պետք է հաշ­վի առ­նել: Հա­զիվ էր Թ­րամ­փը հայ­տա­րա­րել «դի­զե­լա­յին գոր­ծար­քի» մա­սին, եւ Մոսկ­վան հաս­տա­տել այդ փաս­տը, երբ հայտ­նի դար­ձավ, որ ռու­սա­կան դիզ­վա­ռե­լիք տե­ղա­փո­խող ա­ռա­ջին նավն ար­դեն մո­տե­նում է ԱՄՆ­–ին: Ա­վե­լին, որ այն բարձ­վել է սեպ­տեմ­բե­րի կե­սե­րին Սանկտ Պե­տեր­բուր­գում եւ հասց­րել է անց­նել ճա­նա­պար­հի մեծ մա­սը: Սա նշա­նա­կում է, որ ոչ թե պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յու­նը ձեռք է բեր­վել Պու­տին–Թ­րամփ հե­ռա­խո­սազ­րույ­ցի ժա­մա­նակ, այլ շատ ա­վե­լի վաղ, առն­վազն սեպ­տեմ­բե­րի սկզբնե­րին: Այ­սինքն, որ խոս­քը հե­տե­ւո­ղա­կան, խո­րը նա­խա­պատ­րաստ­ված գոր­ծըն­թա­ցի մա­սին է:

Այս ֆո­նին չմո­ռա­նանք, որ սեպ­տեմ­բե­րի կե­սե­րին ԱՄՆ­–ում, ՄԱԿ­–ի գա­գա­թա­ժո­ղո­վի շրջա­նակ­նե­րում, տե­ղի ու­նե­ցավ Թ­րամ­փի եւ Զե­լենս­կու հան­դի­պու­մը: Ըստ այդմ, այդ պա­հին ար­դեն իսկ կար ռուս­–ա­մե­րիկ­յան հստակ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն, որ ռու­սա­կան դիզ­վա­ռե­լի­քը գնա­լու է ԱՄՆ, այն է` ան­կախ նրա­նից, թե Զե­լենս­կու հետ Թ­րամփն ինչ կպայ­մա­նա­վոր­վի: Ա­մե­նա­հա­վա­նա­կան տար­բե­րակն է դառ­նում, որ Թ­րամ­փը Զե­լենս­կուն ա­ռա­ջար­կել է հա­կա­մար­տութ­յան կոնկ­րետ լու­ծում (այդ պա­հին խոս­վում էր ան­գամ Մոսկ­վա գնա­լու մա­սին), մի­գու­ցե ներ­կա­յաց­րել է նաեւ հե­տե­ւանք­նե­րը («դի­զե­լա­յին գոր­ծարք», Զե­լենս­կու հրա­ժա­րա­կա­նի պա­հանջ): Բայց մինչ ԱՄՆ հաս­նե­լը` հի­շեց­նենք, Զե­լենս­կին նախ շփում­ներ ու­նե­ցավ բրի­տա­նա­ցի կու­րա­տոր­նե­րի հետ, եւ, ըստ ա­մե­նայ­նի, հաշ­վի առ­նե­լով այն «տոն­նա­յա­նոց» կոմպ­րո­մատ­նե­րը, ո­րոնք Լոն­դոնն ու­նի Կիե­ւի ա­ռաջ­նոր­դի դեմ, պետք է մեր­ժեր Թ­րամ­փին: Մի­գու­ցե նաեւ նա կամ բրի­տա­նա­ցի­նե­րը մտա­ծում էին, որ Թ­րամ­փը, այ­նո­ւա­մե­նայ­նիվ, չի հա­մար­ձակ­վի գնալ սե­պա­րատ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի:

 Եվ ա­հա այդ «խորջր­յա ինտ­րիգ­նե­րի» արդ­յուն­քում է, որ կա ներ­կա­յիս վի­ճա­կը: Իսկ դա մեկ բա­նի մա­սին լուրջ ակ­նարկ է: Այն է` Թ­րամ­փը, ի­հար­կե, հայտ­նի է իր փո­փո­խամ­տութ­յամբ: Այ­սինքն, ե­թե այ­սօր Պու­տի­նին նա գրե­թե սեր է խոս­տո­վա­նում, ա­պա վա­ղը կա­րող է նո­րից անց­նել թշնա­մութ­յան: Ա­վե­լի կոնկ­րետ, կա­րող է օգտ­վել ռու­սա­կան դիզ­վա­ռե­լի­քից, նե­րա­մե­րիկ­յան դիր­քերն ամ­րաց­նել, Կոնգ­րե­սի սպաս­վող ընտ­րութ­յուն­նե­րում դրա­նից բխող դի­վի­դենտ­նե­րը ստա­նալ, ա­պա վե­րա­դառ­նալ նախ­կին կուր­սին` նո­րից «գցե­լով» ռուս­նե­րին: Բայց երբ խո­սում ենք բա­վա­կա­նին եր­կար եւ հե­տե­ւո­ղա­կան գոր­ծըն­թա­ցի մա­սին, ա­պա Թ­րամ­փի «փո­փո­խամ­տութ­յան» այդ վար­կա­ծի հա­վա­նա­կա­նութ­յու­նը նկա­տե­լիո­րեն նվա­զում է` ա­ռաջ քա­շե­լով հստակ եւ բազ­մա­կող­մա­նի մշակ­ված ծրագ­րի մա­սին վար­կա­ծը:

Այ­սինքն, որ ռուս­ներն ու ա­մե­րի­կա­ցի­ներն ի­րա­կա­նում էլ մտել են գլո­բալ պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րի հար­թութ­յուն, եւ դա, բնա­կան է, դեռ նո­րա­նոր նման սեն­սա­ցիա­նե­րի ա­ռիթ է դառ­նա­լու: Բայց չնա­յած այդ տրա­մա­բա­նութ­յա­նը, ռուս­նե­րը ցույց են տա­լիս, որ պատ­րաստ են նաեւ նրան, որ Թ­րամփն ի­րա­կա­նում էլ կա­րող է իր պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րից «թռնել»: Այս ի­մաս­տով, պա­տա­հա­կան չէր, որ ՌԴ նա­խա­գա­հի խորհր­դա­կան Յու­րի Ու­շա­կովն ա­րա­գո­րեն մեկ­նա­բա­նեց, որ ան­կախ «դի­զե­լա­յին պայ­մա­նա­վոր­վա­ծութ­յուն­նե­րից», Ռու­սաս­տա­նի դիր­քո­րո­շու­մը «ՀՌՕ-ի նպա­տակ­նե­րի եւ խնդիր­նե­րի վե­րա­բեր­յալ մնում է ան­փո­փոխ»:

ԶԵԼԵՆՍԿՈՒ ԲՈՒՆԿԵՐՈՒՄ ՇՈԿ Է

Ու­րեմն, այս նոր ի­րո­ղութ­յուն­նե­րից ինչ պետք է սպա­սել: Նախ` Զե­լենս­կու մա­սին: Նա, ի­հար­կե, լսե­լով Թ­րամ­փի հայ­տա­րա­րութ­յու­նը, ան­մի­ջա­պես զան­գա­հա­րեց եվ­րո­պա­կան կու­րա­տոր­նե­րին եւ SOS հնչեց­րեց: Սա­կայն այդ տակ­տի­կան, ո­րը միշտ աշ­խա­տել է, այս ի­րա­վի­ճա­կում տե­ղին չէ: Մակ­րո­նը վեց ամ­սից կհե­ռա­նա Ե­լի­սե­յան պա­լա­տից: Ու հաշ­վի առ­նե­լով, թե այս պա­հին Ֆ­րան­սիան ինչ ցնցում­նե­րի մեջ է, նա ար­դեն իսկ դար­ձել է ան­գոր­ծու­նակ: Մեր­ցին կա­րող են վռնդել ա­վե­լի շուտ, ընդ ո­րում, իր սե­փա­կան կու­սա­կից ըն­կեր­նե­րը։ Մեծ Բ­րի­տա­նիա­յում վար­չա­պե­տը լիա­կա­տար խառ­նաշ­փո­թի մեջ է՝ չա­փա­զանց մշու­շոտ հե­ռան­կար­նե­րով։ Լե­հե­րը զբաղ­ված են ներ­քին գզվռտո­ցով, ֆին ֆա­շիստ Ս­տու­բը վա­խե­նում է վի­ճել Թ­րամ­փի հետ, իսկ ի­տա­լա­ցի­նե­րը այս պա­հին ընդ­հան­րա­պես ժա­մա­նակ չու­նեն Կիե­ւի հա­մար։ Մ­յուս փոքր-մոքր­ներն այս քա­շա­յին կա­տի­գո­րիա­յում չեն, որ Թ­րամ­փի հետ լուրջ վե­ճե­րի մեջ մտնեն: Ան­գամ եվ­րա­լի­դեր­նե­րը՝ պա­ռավ Ուր­սու­լան, հի­մար աղջ­կա հա­մա­րում վա­յե­լող Կա­լա­սը նախ՝ ի­րենք ի զո­րու չեն վի­ճել Թ­րամ­փի հետ: Վեր­ջա­պես, է­ներ­գե­տիկ ճգնա­ժա­մը խեղ­դում է բո­լո­րին: Թ­րամ­փը կա­րող է ռու­սա­կան վա­ռե­լի­քի հաշ­վին գցել նե­րա­մե­րիկ­յան գնե­րը: Եվ­րո­պան էլ մնում է ա­մե­րիկ­յան վա­ռե­լի­քի հույ­սին, ո­րը Թ­րամ­փը ցան­կա­ցած պա­հի կա­րող է ար­գե­լա­փա­կել:

Այդ­պի­սով, Զե­լենս­կու կող­քին կա մեծ «Ցան­կա­ցող­նե­րի կոա­լի­ցիա», բայց չկա ի­րա­կան մե­կը, ով կա­րող է ռեալ օգ­նութ­յուն ցու­ցա­բե­րել։ Բո­լորն էլ, ի­հար­կե, հրա­պա­րա­կավ կա­ջակ­ցեն Կիե­ւին, բայց չեն մրցի, ա­ռա­վել եւս՝ պա­տե­րազ­մի Թ­րամ­փի հետ։

Իսկ Թ­րամ­փը դեռ հաղ­թաթղ­թեր ու­նի եւս մի քա­նի անս­պա­սե­լի շրջա­դար­ձե­րի հա­մար: Այդ թվում՝ կա Զե­լենս­կու հան­դեպ անձ­նա­կան պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րի, ա­պա՝ նրա գո­ղա­ցած եւ թաքց­րած մի­լիարդ­նե­րի սա­ռեց­ման տար­բե­րա­կը։ Վեր­ջին շտրիխն էլ կդառ­նա Զե­լենս­կուն ոչ լե­գի­տիմ, ան­գամ՝ Ուկ­րաի­նա­յի իշ­խա­նութ­յու­նը բռնա­զավ­թած ճա­նա­չե­լը, ինչ­պի­սին ի­րա­կա­նում էլ կա: Ու կստաց­վի նման մե­ղադ­րանք. ե­թե Թ­րամ­փը հի­մա ո­րո­շել է Զե­լենս­կուն մե­ղադ­րել սո­վո­րա­կան ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րի խնդիր­նե­րի հա­մար, ա­պա նոր մե­ղադ­րանք­նե­րի ֆո­նին կստաց­վի պատ­կեր, որ ոչ թե լե­գի­տիմ ա­ռաջ­նոր­դը, այլ Կիե­ւում իշ­խա­նութ­յու­նը զավ­թած եւ դրա­նից մի­լիարդ­ներ քա­ղող ու շար­քա­յին ուկ­րաի­նա­ցի­նե­րին պա­տե­րազմ ու­ղար­կող մեկն է «սո­վո­րա­կան ա­մե­րի­կա­ցի­նե­րին ծանր վնաս­ներ» հասց­րել:

Արդ­յուն­քում, պա­տա­հա­կան չէ, որ, ինչ­պես ուկ­րաի­նա­ցի մի շարք միան­գա­մայն տեղ­յակ փոր­ձա­գետ­ներ են հու­շում, Զե­լենս­կու բուն­կե­րում տի­րող մթնո­լորտն այժմ հի­շեց­նում է 1945 թվա­կա­նի գար­նա­նը Հիտ­լե­րի բուն­կե­րի մթնո­լոր­տը։

Այս թեմայով Ուկրաինան կարող է մնալ առանց ամերիկյան հետախուզության եւ Starlink–ի. Politico Առաջիկա 75 տարվա 17 գլոբալ սպառնալիքը մարդկության համար Ռուս կինը երևանյան հյուրանոցին մեղադրում է իր զարդերը գողանալու մեջ Ամերիկյան սուպերմարկետներում սկսվել է 3D տպիչով պատրաստված միսը վաճառվել Թրամփը նորից հրապարակավ կաշառում է ամերիկյան ընտրազանգվածին