«Իրավունք» թերթի տպագիր համարներ

ՀՀ ամբողջ տարածքը ադրբեջանական պատմական հայրենիք ներկայացնելու փորձը ստացել է պետական հովանավորություն. Արմեն Հովասափյան

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ստեղծված իրավիճակի կարևոր առանձնահատկություններից մեկը երկու երկրների պետական օրակարգերի սկզբունքային տարբերությունն է։ Ալիևը «Արևմտյան Ադրբեջանի» գաղափարը վերածել է պետական քաղաքականության՝ դրան տալով պատմական, գաղափարախոսական, կազմակերպական և միջազգային նշանակություն։ Նիկոլն ու նրա քաղաքական թիմը Հայաստանում ձևավորում են բոլորովին այլ խոսույթ, որի առանցքում սեփական պատմական ու ազգային հարցերից աստիճանաբար հրաժարվելու և դրանք խաղաղության գործընթացին խոչընդոտ ներկայացնելու տրամաբանությունն է։

 

Ադրբեջանի պարագայում գործ ունենք հետևողական պետական քաղաքականության հետ։ Նշեմ, որ Ադրբեջանում տևական ժամանակ է՝ ստեղծվել է «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը», մշակվել է վերադարձի հայեցակարգ, կազմակերպվում են միջազգային համաժողովներ, իսկ այդ գաղափարը հետևողականորեն ներկայացվում է միջազգային կառույցներին։ ՀՀ ամբողջ տարածքը ադրբեջանական պատմական հայրենիք ներկայացնելու փորձը ստացել է պետական հովանավորություն և դարձել ադրբեջանական քարոզչության կարևոր ուղղություններից մեկը։

 

Ալիևի քաղաքականության առանձնահատկությունն այն է, որ Հայաստանի նկատմամբ տարածքային հավակնությունները ներկայացվում են պատմական արդարության վերականգնման, բռնի տեղահանվածների իրավունքների և վերադարձի իրավունքի լեզվով։ Այսպիսով՝ Բաքուն փորձում է իր քաղաքական պահանջներին հաղորդել միջազգային իրավական հարցի տեսք՝ դրանք դարձնելով երկարաժամկետ պետական օրակարգի մաս։

 

Իսկ ի՞նչ է անում հայաստանյան կառավարիչները. Նիկոլը տարբեր առիթներով հայտարարել է, որ «Արևմտյան Ադրբեջան» հասկացություն գոյություն չունի և այդ գաղափարը սպառնալիք է ՀՀ անվտանգությանը։ Սակայն խնդրի քաղաքական բովանդակությանը հակազդելու փոխարեն՝ նա առաջ է քաշում երկու երկրներում նման խոսույթների դադարեցման գաղափարը։

 

Մասնավորապես, 2026 թվականի օգոստոսի 24-ին Նիկոլը խաղաղության գործընթացի անշրջելիության պայմաններից մեկը համարեց Հայաստանում արցախահայության վերադարձի և Ադրբեջանից հայ փախստականների վերադարձի մասին խոսույթի դադարեցումը՝ նույն պահանջը ներկայացնելով նաև Ադրբեջանին՝ «Արևմտյան Ադրբեջանի» թեմայի առնչությամբ։

 

Սակայն այստեղ էական տարբերություն կա։ Բաքուն իր հայեցակարգը զարգացնում է պետական կառույցների, միջազգային հարթակների և հանրային քարոզչության միջոցով, իսկ Երևանը փորձում է խնդիրը լուծել այդ թեմաների շուրջ խոսակցությունը սահմանափակելու ճանապարհով։ Մինչդեռ հանրային խոսույթի դադարեցումը չի վերացնում դրա հիմքում ընկած քաղաքական նպատակները։

 

Փաստացի Ադրբեջանը սեփական հասարակության մեջ հետևողականորեն ամրապնդում է Հայաստանի տարածքի նկատմամբ պատմական պատկանելության գաղափարը։ Այդ քաղաքականությունը չի պայմանավորվում ՀՀ կառավարիչների հայտարարություններով և չի դադարելու այն պատճառով, որ Նիկոլը հայկական հասարակության մեջ նման հարցերի քննարկումը համարում է խաղաղության խոչընդոտ։ Բաքուն ունի իր օրակարգը և այն առաջ է տանում՝ անկախ Երևանի քաղաքական նախընտրություններից։

 

Այս համատեքստում հատկապես վտանգավոր է, որ նիկոլենք խաղաղության գործընթացը վերածում են սեփական հասարակության քաղաքական և պատմական հիշողության վերանայման գործիքի։ Արցախահայության վերադարձի իրավունքը, Ադրբեջանից բռնագաղթած հայերի իրավունքները և Հայաստանի ինքնիշխանության դեմ ուղղված ադրբեջանական հայտարարությունները չեն կարող դառնալ անտեսված թեմաներ՝ Բաքվի հետ հարաբերությունները չբարդացնելու նպատակով։

 

Այս ամենի մեջ արդեն ակնհայտ են նաև կոլաբորանտիզմի հատկանիշները։ Ալիևը խոսում է «Արևմտյան Ադրբեջանի» մասին, առաջ է տանում Հայաստանի նկատմամբ պատմական պահանջատիրությունը, իսկ Նիկոլն ու նրա թիմը հայ հասարակությանը համոզում են, որ պետք չէ հիշել անցյալը, բարձրաձայնել սեփական իրավունքները, կառչել պատմությունից։ Մեկը ադրբեջանական հասարակության մեջ ամրապնդում է պատմական հիշողությունը՝ այն ծառայեցնելով ՀՀ նկատմամբ պահանջներին, մյուսը հայ հասարակությանն է մղում այդ հիշողությունից հրաժարվելուն։ Հայ ժողովրդին մանկուրտի վերածելու այս քաղաքականությունը դժվար է դիտարկել որպես պարզապես խաղաղության ապահովման միջոց։ Այն ունի քաղաքական հետևանքներ, և այդ հետևանքների համար պատասխանատվությունը կրում է Հայաստանի իշխանությունը։

 

Ըստ էության՝ Բաքուն փորձում է փոխել Հայաստանի վերաբերյալ միջազգային պատկերացումները, իսկ Երևանը՝ հայ հասարակության վերաբերմունքը սեփական պատմության ու իրավունքների նկատմամբ։ Այլ կերպ ասած՝ սա ոչ թե քաղաքական սխալ է, այլ պետական շահի դեմ գործողությունների և քաղաքական կոլաբորանտիզմի խնդիր։

«Արդյո՞ք ԵՄ-ն դեռ կլինի 20 տարի անց։ Ի՞նչ կլինի Հայաստանի հետ, ԵԱՏՄ-ի հետ». Հայկ Բաբուխանյան Փաշինյանը շարունակում է հետապնդել «Իրավունք» թերթի կայքը ՈՒՂԻՂ. Նիկոլի բանանը, Ալենի ոտքերն ու ընդդիմության անձեռոցիկները. ՀԱՅԿ ԲԱԲՈԻԽԱՆՅԱՆ Նոյեմբերի 9-ի հայտարարության կատարման դեպքում Արցախը կունենայինք, ԹՐԻՓՓ-ն էլ չէր լինի․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Համախմբվում են որ ի՞նչ անեն․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ․ Ինչու իրար ծեծեցին ուժեղներն ու դուխովները․ Հայկ Բաբուխանյան Նեոնացիզմի փաստաբան «կատակասեր» Սարիկը ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔ Տեղի ունեցավ ՍԻՄ կուսակցության 29-րդ համաժողովը ՑԱՎԱԿՑԱԿԱՆ ՈՒՂԻՂ․ Ի՞նչ ճանճ է կծել Նիկոլին․ Հայկ Բաբուխանյան Նիկոլի Արցախից հրաժարվելը տեղի ունեցավ Եվրամիության , հատկապես Ֆրանսիայի, ճնշման ներքո Ամենագաղափարական ընդդիմությունը մենք ենք․ Հայկ Բաբուխանյան ՈՒՂԻՂ. Նիկոլը յավաշ֊յավաշ ու կհանձնի Հայաստանը. Հայկ Բաբուխանյան Սա պատերազմ է հայ հավատացյալ ժողովրդի դեմ․ Հայկ Բաբուխանյան Քոչարյանական դաշինքը ոտնահարում է ոչ միայն Ղրիմի, այլեւ Արցախի իրավունքը Սրանից ավել էլ ի՞նչ անեն, հոգևորականներին կախե՞ն ծառից, գնդակահարե՞ն նրանց․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդ ջան, մեր երկիրը մազից է կախված, եկեք փորձենք փրկել․ Հայկ Բաբուխանյան Ժողովուրդը պետք է որոշի՝ ուզում է մնալ ԵԱՏՄ-ում, թե՞ գնալ Եվրամիություն․ Բաբուխանյան Եթե Փաշինյանը դավաճանա, ինչի՞ եք իր հետ նույն սեղանի շուրջ նստում․ Բաբուխանյան (տեսանյութ) ՀՀ-ում ստորագրահավաք է սկսվել արտաքին քաղաքական հարցով հանրաքվե անցկացնելու համար Պաշտպանենք Անկախության հռչակագրի յուրաքանչյուր տառը․ Հայկ Բաբուխանյանի կոչը կուսակցություններին Ինչ նոր իրական ընդդիմություն է ձեւավորվում ԱԺ-ից դուրս․ Բաբուխանյանը փակագծեր է բացում Հայաստանի ապագան որոշվելու է ոչ թէ ԱԺ-ում, այլ հանրաքվեով. Հայկ Բաբուխանյան Ուղիղ. Նիկոլը նորից ստացավ իր երազած ընդդիմությունը. Հայկ Բաբուխանյան