ՈՐՈՆՎՈՒՄ Է


ՍԻՄ-ի խնդիր

ՍԻՄ նախագահ

ՓԱՆՋՈՒՆԻ


ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ 2008

ԻՐԱՎՈՒՆՔ

ՙՙՙՙՙՆԱՐՆՋԱԳՈՒՅՆՆԵՐԻ՚ ՙԼՐՋԱՆԱԼՈՒ ՊԱՀԸ՚

ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐՀՐԴԻ ԿԱԶՄՆ`
ՙԱՍԻՄԵՏՐԻԿ ԿՈՄՊԼԵՄԵՆՏԱՐԻԶՄԻ՚ ԵՐԱՇԽԻՔ

Մայիսի 4-ին հրապարակվեց ՀՀ նախագահի հրամանագիրը` ՀՀ անվտանգության խորհրդի անդամներ նշանակելու մասին: 15 անդամներից միայն մեկը` անվտանգության խորհրդի քարտուղարը, նշանակվում է անվանապես, իսկ մնացյալը` անվտանգության խորհուրդ են մտնում ի պաշտոնե: Ինչեւէ, Արթուր Բաղդասարյանի կառույցի անհատական կազմը հայտնի է, ուստի ավելորդ չէ դիտարկել, թե ինչպիսի աշխարհաքաղաքական եւ ներքաղաքական շահեր են ներկայացված այդ մարմնում:
Կուսակցական կազմի առումով, ՀՀԿ-ն ներկայացված է երեք, ՕԵԿ-ը, ՀՅԴ-ն եւ ԲՀԿ-ն` մեկական անդամներով: Սերժ Սարգսյանն այդտեղ ունի 100 տոկոսով ՙյուրային՚ վեց քվե, որին կարելի է ավելացնել նաեւ յոթերորդը` Աղվան Հովսեփյանինը, որը միշտ էլ իշխանության ուժեղագույն ներկայացուցչի կողքին է: Վարչապետն ու փոխվարչապետը, դրան գումարած նաեւ ՀՅԴ ներկայացուցիչ Արմեն Ռուստամյանը այդտեղ ակնհայտորեն կարող են համարվել Ռոբերտ Քոչարյանի դիրքերի երաշխավոր: Թե ում շահերը կներկայացնեն ԱԱԾ տնօրենը եւ ՀՀ ոստիականապետը` պարզ կլինի վերջիններիս նշանակումից հետո, եթե իհարկե, նոր նշանակումներ լինեն: Իսկ հաշվի առնելով անվտանգության խորհրդի անդամների աշխարհաքաղաքական ՙճաշակները՚, կարող ենք արձանագրել, որ ՙռուսամետ՚ գիծը այդտեղ ունի 8 ներկայացուցիչ, ՙեվրոպամետը՚` 6, իսկ ՙամերիկամետը՚` 4 պաշտպան: Այն, որ աշխարհաքաղաքական ՙնախապատվությունների՚ գումարը գերազանցում է 15-ը, գալիս է նրանից, որ անվտանգության խորհդի որոշ անդամներ ՙգլխանց՚ կոմպլեմետար մոտեցումներ ունեն: Իսկ ընդհանուր առմամբ ամփոփելով ասածը, կարելի է եզրակացնել, որ անվտանգության խորհրդի ներկայիս կազմն ապահովում է այնպիսի արտաքին քաղաքականության երաշխիքներ, որը կարելի է կոչել ՙասիմետրիկ կոմպլեմենտարիզմ՚:

ԱՐՄԱՆ ԱՐԱՄՅԱՆ

Վանոյի ականջը կանչի. վերջապես մոտենում են այն ժամանակները, երբ մի կողմ է դրվելու ՙՎազգեն Մանուկյանի մոգոնած ՀՀՇ գարշելի հապավումը՚: Կառավարության նիստերի դահլիճում մեծ շուքով անցկացված իր համախոհների երկրորդ կոնգրեսում Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը հայտարարեց, որ այսուհետ իր թիմակիցների եւ համակիրների հանրագումարը կոչվելու է ոչ թե ՙՀայաստանի Համաժողովրդական շարժում՚ (ոնց շուռ ես տալիս ՀՀՇ է ստացվում¤, այլ` ՙՀայ ազգային կոնգրես՚, որն էլ ժամանակի ընթացքում դառնալու է կուսակցություն, այն էլ... կենտրոնամետ: Թե ինչպես է առավելապես դրսի ուժերի խնդիրները սպասարկող քաղաքական միավորումը կոչվում ՙՀայ ազգային՚, դա առանձին խնդիր է, իսկ թե ինչու կոնգրես, ապա ավելորդ չէ հիշել, որ կա, օրինակ, աֆրիկյան ազգային կոնգրես կամ հնդկական ազգային կոնգրես: Ինչեւէ, հավանաբար ՀՀ առաջին նախագահին շատ են դուր գալիս Նելսոն Մանդելայի կամ Ինդիրա Գանդիի դափնիները. դա ճաշակի հարց է: Իսկ գործընթացի բուն էությունը թերեւս կարելի է համարել, այսպես ասած, ՀՀՇ-ի եվրոռեմոնտ, թեեւ եվրոպական կառույցներն արդեն իսկ դարձել են ԼՏՊ-ի աչքի գրողը: Ինչեւէ, վատ չի մտածված. իր ստեղծած ՀՀՇ կուսակցության անունը փոխել, արտաքնապես հրաժարվել սուպերլիբերալ գաղափարախոսությունից, որից ՀՀ քաղաքացիները մինչեւ կոկորդը կուշտ են, համ էլ այդ կուսակցությունը թարմացնել ուրիշների ռեսուրսի հաշվին:

ՀՐԱԺԱՐԻՄՔ Ի ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԵ

Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի շուրջ մեկ ու կես ժամանոց ճառը թերեւս կհիասթափեցնի իր ֆանատներին, քանզի այդտեղ այլեւս չկային կոչեր` անհապաղ տապալելու ՙավազակապետությունը՚, անցկացնելու պերմանենտ հանրահավաքներ եւ ցույցեր, գնալ բարիկադների: Ավելին, առաջին անգամ խոսվում է երկարատեւ պայքարի եւ առավել եւս ծրագրի մասին. ՙՉընդունելով հանդերձ այդպիսի բիրտ մեթոդներով իշխանությունը զավթած վարչապետի լեգիտիմությունը, մենք այնուհանդերձ, հաշվի առնելով ռեալ քաղաքական գործոն լինելու նրա հանգամանքը, պատրաստ ենք երկխոսությու սկսել նրա հետ, սակայն այն դիտելով ոչ թե կողմերից մեկին ծնկի բերելու միջոց, այլ որպես երկրում իսկական բարեփոխումներ իրականացնելու եւ քաղաքական գործունեության նորմալ դաշտ ստեղծելու պատեհություն՚:
Շատ հետաքրքրական է այն հանգամանքը, որ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն իր ելույթի գրեթե մեկ քառորդը նվիրելով մարտի 1-ի իրադարձություններին, դրա ամբողջ մեղքը դնում է արդեն իսկ նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ուսերին. ՙՓաստերի համակողմանի քննությունն այսպիսով ցույց է տալիս, որ մարտի 1-ին տեղի ունեցածը ոչ թե բախում էր ցուցարարների եւ ոստիկանության միջեւ, այլ իշխանությունների կողմից ժողովրդի դեմ կազմակերպված իսկական սպանդ, որի պատասխանատվությունը գլխավորապես ընկնում է Ռոբերտ Քոչարյանի վրա... Ինչ վերաբերում է Սերժ Սարգսյանին, որը թեեւ ֆորմալ առումով կապված չէ հրաման արձակելու հետ, ապա նա, որպես ընտրյալ համարվող նախագահ, պարտավոր էր Ռոբերտ Քոչարյանին թույլ չտար գնալ այդ ծայրահեղ քայլին: Համենայնդեպս, նրա պատասխանատվության չափը կախված է այն դիրքորոշումից, որը նա կդրսեւորի մարտի 1-ի ոճրագործության անկողմնակալ հետաքննության ապահովման գործում՚: Զարմանալի է, բայց բացեիբաց ստելու իր հին սովորությունից ԼՏՊ-ն այդպես էլ չի հրաժարվում: Ախր, որ բախումներ են եղել, բոլորն են տեսել... Էլ ինչի, եթե ոչ բախումների հետեւանքով են տուժել ինչպես ցուցարարները, այդպես էլ 76 ոստիկան եւ զինծառայող, եւ 133` 18-ից 20 տարեկան զինծառայողներ: Իհարկե, ԼՏՊ-ն պնդում է, որ միակ միջոցը ՙարտահերթ նախագահական եւ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացումն է՚, բայց միաժամանակ ՙգիտակցելով, որ Հայաստանի ներկա իշխանություններն ու եվրոպական կազմակերպություններն առայժմ նման հանգուցալուծման պատրաստ չեն, գիտակցելով նաեւ, որ գաղափարի հասունացումը որոշ ժամանակ է պահանջում... Պարտավոր ենք հստակեցնել մեր առաջիկա քայլերը եւ հասարակությանը գործողությունների խորապես մշակված ծրագիր ներկայացնել՚: Այսինքն, ստացվում է, որ ԼՏՊ-ն դեֆակտո ընդունում է Սերժ Սարգսյանի լեգիտիմությունը եւ միաժամանակ խաչ քաշում սրընթաց իշխանափոխության ցանկացած հնարավորության վրա: Պարզ է, որ մինչեւ ՀՀՇ-ական քարոզչամեքենան եւ տարատեսակ գրանտակեր կառույցները ՙհասունացնեն՚ արտահերթ ընտրությունների գաղափարը, բանը կհասնի ԱԺ հերթական ընտրություններին: Իսկ ընտրություններում հաջողության հասնելու առումով ՙարտահերթի՚ ամեն օրվա ուշացումն աշխատում է ի վնաս ԼՏՊ-ի:
Նույնը վերաբերվում է նաեւ Երեւանի ավագանու ընտրություններին, որոնց հետաձգման միջոցով խորհրդարանական մեծամասնությանը հաջողվեց շոշափելիորեն նվազեցնել լեւոնականների հնարավորությունները մայրաքաղաքում, ուր վերջիններս առավելագույն ձայներ ունեին:

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԱՄԵՆԱԿԵՐՈՒԹՅԱՆ
ՈՒՂԻՈՎ

Փորձելով հիմնավորել ապագա կուսակցության լայն սոցիալական բազա ունենալու հնարավորությունը` ԼՏՊ-ն պնդում է, որ Արթուր Բաղդասարյանի եւ Վահան Հովհաննիսյանի ընտրողներն ամենեւին չէին ենթադրում, որ ձայն են տալիս Սերժ Սարգսյանին, ու հետեւաբար հիասթափվելու են իրենց ընտրյալից: Սակայն հիասթափվելու դեպքում անգամ, ամենեւին փաստ չէ, որ նրանք պետք է սիրով լցվեն առ Լեւոն Տեր-Պետրոսյան: Ելույթից հատկապես զգացվում է, որ ՀՀ առաջին նախագահն առավելագույնս ՙվառված՚ է Արթուր Բաղդասարյանից, քանզի նրա անունը չի տալիս եւ նրան կնքում է ՙԱԽՔ՚ հապավումով: Ինչեւէ, դա միանգամայն հասկանալի է, քանզի Արթուր Բաղդասարյանի կողմից ԼՏՊ-ի հետ դաշինք չկնքելը եւ փետրվարի 29-ին Սերժ Սարգսյանի հետ կոալիցիայի մեջ մտնելն ամբողջովին կազմալուծել էր ՙնարնջագույն՚ հեղափոխության սցենարը:
Սակայն վերադառնանք լեւոնականների ՙսոցիալական բազային՚: Պարզ է, որ նրան քվե տված 350 հազար բողոքավորների մեծ մասը իշխանափոխության տեսքով արդյունք չտեսնելով, արդեն իսկ հասցրել են նրանից հիասթափվել, եւ գնալով հիասթափվողների քանակն ավելանալու է: Իր շուրջ համախմբվածների անունը ԼՏՊ-ն ինչ էլ դնի, ակնհայտ է, որ նրա աստեղային ժամն անցել է, ու այդ միավորումը լավագույն դեպքում կարող է հավակնել հերթական ՏԻՄ եւ խորհրդարանական ընտրություններում ինչ-ինչ տոկոսներ ստանալու: Այսինքն, մայիսի 2-ի կոնգրեսին նախաձեռնածն ընդամենը ՀՀՇ-ի թարմացումն ու համալրումն է եւ ոչ ավելին: Բանն այն է, որ մարտի 1-ի բախումներից եւ արյունից հետո ԼՏՊ-ն համարում է իր մինիմում ծրագիրը կատարված եւ այլեւս փողոցային պայքարի ասպարեզում անելիք չի տեսնում: Դա բնական է, դուր չի գալիս այն տաքգլուխներին, որոնք երազներում իրենց տեսնում էին այս կամ այն պաշտոնյայի աթոռին թառած: ԼՏՊ-ից դժգոհությունն աճում էր եւ կուտակվող էներգիան նա փորձում է շուռ տալ դեպի ինչ-որ նոր կուսակցության ստեղծումը:
Եվ հետաքրքրական է, որ այդտեղ գաղափարախոսությունը, որպես այդպիսին, մղված է հետին պլան: Զուտ գաղափարական առումով ե°ւ ՀՀՇ-ի, ե°ւ ՀՀՇ-ական ծագում ունեցող այլ փոքրիկ կուսակցությունների համար այսպես կոչված կենտրոնամետությունը պետք է որ հավասարազոր լիներ ծայրահեղ լիբերալիզմի գաղափարները դավաճանելուն: Ինչ վերաբերում է ՙշարժման՚ այլ բաղադրիչներին, ապա զորօրինակ դժվար է պատկերացնել մարքսիզմի կենտրոնամետությունը:
Ըստ էության, ԼՏՊ-ն արձագանքում է փոփոխված հանրային ընկալումներին, ու խոսում է կենտրոնամետության մասին, քանի որ ծայրահեղ ազատականությունը հասարակության կողմից ամբողջովին մերժված է: Էլ ավելի հետաքրքրական է, որ ՀՀՇ-ական քարոզչամեքենան հանկարծ սկսել է իր առաջնորդին ներկայացնել որպես պետականամետ գործիչ, իսկ ԼՏՊ-ն ինքը խոսում է ռազմաքաղաքական իրավիճակի սրման դեպքում բողոքի գործողություններն իսպառ դադարեցնելու մասին: Եթե հիշենք, որ տասը տարի շարունակ լեւոնական քարոզչամիջոցների համար ՙպետականամետ՚ բառը հայհոյանք էր, ապա պետք է արձանագրենք, որ ԼՏՊ-ն արձագանքում է հանրային գիտակցության մեջ տեղի ունեցած կարեւոր տեղաշարժին, այն է` հաշվի է առնում, որ հակապետական կեցվածքը հանրորեն մերժելի է դարձել` ի տարբերություն 1991-ի, երբ ենթագիտակցաբար կոմունիստները նույնացվում էին պետական գաղափարի հետ, իսկ ԼՏՊ-ն` հակապետական շարժման հետ, ինչը եւ արձանագրվել էր 83 տոկոս քվեներով: Եթե հաշվի առնենք, որ պետությունը որպես թշնամական ինստիտուտ ընկալելը պետականություն չունենալու վեցը դարերի արգասիք է, ապա պետք է նշենք, որ վերջին 17 տարիների ընթացքում հայ հանրային գիտակցությունն առավել, քան էական տեղաշարժ է ապրել:
Սակայն մի կողմ թողնենք լեւոնական նորահայտ ՙհայրենասիրությունը՚ եւ Արեւմուտքին ուղղված` ՀՀ-ի դեմ տնտեսական պատժամիջոցներ չկիրառելու մերկապարանոց եւ ինչ-որ տեղ երեսպաշտ կոչերը եւ դիտարկենք խնդրի զուտ պրագմատիկ կողմը: Պարզ է, որ ՙՀայ ազգային կոնգրես՚ կոչվող ապագա կուսակցության մեջ կինտեգրվեն ՀՀՇ-ական ծագում ունեցող բոլոր ուժերը, առանց որեւէ բարդույթների այդտեղ կտեղավորվի եւ ՙՀանրապետություն՚ կուսակցությունը: Սակայն նույնը դժվար է ասել ՙԺառանգության՚, ՀԺԿ-ի ու առավել եւս Հնչակյանների պարագայում: Այսպես, Րաֆֆի Հովհաննիսյանն ունենալով խորհրդարանական խմբակցություն, դժվար թե դրդապատճառներ ունենա իր պատգամավորական մանդատները սկուտեղի վրա ուրիշի մատուցելու, եւ ՙԺառանգության՚ ներկայացուցիչները պարզորոշ արտահայտվել են, որ որպես կուսակցություն շարունակելու են գործել: Ի դեպ, պատահական չպետք է համարել, որ կոնգրեսի ժամանակ ՙԺառանգությունը՚ ներկայացված էր ոչ թե առաջին դեմքով, այլ Վարդան Խաչատրյանով, ինչը ինքնին խոսուն է: Ինչ վերաբերում է ՀԺԿ-ին, ապա այլ կուսակցության մեջ տարրալուծվելու դեպքում Ստեփան Դեմիրճյանն իսպառ կորցնում է Կարեն Դեմիրճյանի ստեղծած կուսակցության ժառանգորդ-առաջնորդի կարգավիճակը եւ վերածվում շարքային ֆունկցիոների: Այնպես որ, գոնե ինչ-որ ժամանակ Ս. Դեմիճյանը թերեւս փորձի առավել թանկ գնով ՙնաղդել՚ ՀԺԿ-ի ցուցանակը, եթե իհարկե դա ստացվի: Իսկ Հնչակյանների պարագայում կա առավել կարեւոր հանգամանք. թեեւ այդ կուսակցությունը Հայաստանում այժմ շատ թույլ է, սակայն դա ավանդական երեք կուսակցություններից մեկն է, ու վաղ, թե ուշ Հնչակյան ՙլեյբլի՚ համար կարող է գտնվել ֆինանսական եւ քաղաքական մեծ հնարավորություններ ունեցող ՙգնորդ՚: Բացի այդ, կա նաեւ Սփյուռքի Հնչակյանների գործոնը:
Խոշոր հաշվով ստացվում է, որ Լեւոնի շուրջ հարթակին կանգնածների մի մասն ընդամենը կմասնակցի ՀՀՇ-ի ՙեվրոռեմոնտին՚` որպես մարդկային ռեսուրս կամ, կոպիտ ասած, ՙհումք՚: Ինչ վերաբերում է ի սկզբանե ՙնարնջագույն՚ հեղաշրջման համար նախատեսված ՙքեռի Սեմի՚ առատ ՙկանաչին՚, ապա այդ ֆինանսական միջոցները լիուլի բավարար են կուսակցական շինարարության ու քարոզչություն ծավալելու համար: Սակայն կա բավականին հոծ զանգված, որը դժվար թե հաճույքով ընկալի այն, որ բազում զոհաբերությունների է գնացել, բայց արդյունքում ստացվել է, որ այդ ամենը զուտ ՀՀՇ-ի թարմացման համար է: Խոսքը քրեական պատասխանատվության կանչված շուրջ 150 ակտիվիստների, հանրահավաքներին եւ մարտի 1-ի խռովությանը մասնակցած հազարից ավելի ոստիկանություն տարվածների, հարյուրավոր, եթե ոչ հազարավոր ծեծ կերածների մասին է, որոնք իրենց խաբված են զգալու: Էլ չենք խոսում աշխատանքից կամ բիզնեսից զրկված, նախկինում հուսավառ անհատների մասին: Եվ վերջապես, 350 հազար քվեատուներն էլ դժվար թե ոգեւորված լինեն իրենց քվեներով ապահոված քաղաքական կապիտալի այդ օրինակ օգտագործմամբ:

ԱՇԽԱՐՀԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ
ՇԱՐԺԱՌԻԹՆԵՐԸ

ԱՄՆ պետքարտուղարության` աշխարհում ահաբեկչության դեմ պայքարի հերթական զեկույցում թեեւ ուղղակիորեն մեր երկիրը չեն կապել ահաբեկչության հետ, սակայն հատուկ շեշտվում են 2007-ի աշնանը Իրանի նախագահի ու պաշտպանության նախարարի այցերը Երեւան. ՙԱռավել սերտ դիվանագիտական հարաբերություններին հավանություն տալուց բացի, այս այցերն ամրապնդեցին նախորդ երկկողմ պարտավորությունները` էներգետիկ եւ տրանսպորտային համատեղ ծրագրեր իրականցնելու վերբերյալ... Այս սերտ համագործակցությունը ստիպում է Հայաստանին ձեռնպահ մնալ Իրանի` լայնորեն վիճահարույց համարվող պահվածքը քննադատելիս կամ միանալ ՄԱԿ-ի մյուս անդամներին, որոնք պատժամիջոցներ են առաջարկում իրանական վարչախմբի նկատմամբ՚: Զեկույցում նաեւ մտահոգություն է հայտնվում, որ ՙՀայաստանի աշխարհագրական դիրքը, թափանցիկ սահմանները եւ ազատ անցագրային ռեժիմը դեռեւս հսկայական հնարավորություն են ընձեռում մարդկանց, թմրամիջոցների ու դրամական միջոցների անօրինական տեղաշարժի համար՚: Ստացվում է, որ ԱՄՆ-ն մեր երկրից դժգոհ է Իրանի հետ հարաբերությունների եւ ԱՊՀ երկրների հետ թափանցիկ սահմաններ ու ազատ համագործակցություն ունենալու պատճառով: Թերեւս հենց դա է ստիպում ԱՄՆ-ին ՀՀ նախագահական ընտրությունների նակտմամբ շարունակել կոշտ դիրքորոշումը, մինչ օրս չշնորհավորել նորընտիր նախագահին ու բավականին հաճախ դիվանագիտական էթիկայից շատ հեռու դարձվածքներ թույլ տալ ՀՀ պաշտոնատար անձերի հասցեին: Ու թերեւս հենց այդ դժգոհություններն ունենալով ԱՄՆ-ն շարունակում է առաջ մղել Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին:
Ի դեպ, մայիսի 2-ի կոնգրեսի ժամանակ ՀՀ առաջին նախագահը շատ մեծ տեղ հատկացրեց եվրոպական կառույցների քննադատությանը` չթաքցնելով իր բուռն հիասթափությունն այն բանի առնչությամբ, որ Եվրոպան նախագահական ընտրությունները համարեց եվրոպական չափանիշներին ՙհիմնականում համապատասխան՚: ԼՏՊ-ին ակնհայտորեն դուր չի գալիս եւ այն, որ ՀՀ իշխանությունները եւ եվրակառույցները բավականին հեշտությամբ ընդհանուր հայտարարի եկան այնպիսի հարցերում, ինչպիսիք են խռովության մասնակիցների բանտարկության դադարեցումը, հանրահավաքային օրենսդրության մեղմացումը եւ դեպքերի հետաքննությունը: ԵԽԽՎ պահանջների կատարման համակարգումը դրված է ՀՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Հովիկ Աբրահամյանի վրա, օրենսդրական փոփոխությունները հիմնականում համաձայնեցված են եւ հեշտ ու հանգիստ ընդունվելու են ԱԺ-ի կողմից, իսկ մայիսի վերջում սպասվում է համաներում, խոշոր հաշվով այժմ էլ դատավճիռների մեծ մասը պայմանական պատժաժամկետներ են սահմանում: Խոշոր հաշվով, ՀՀ իշխանությունների համար հանրահավաքային սահմանափակումներ այլեւս պետք էլ չեն. հիշենք թեկուզ մանկական այգում անցկացված առավել, քան համեստ հանրահավաքը: Ձերբակալվածների մեծ մասին էլ բանտերում շարունակել պահելը նույնպես իշխանությանն առանձնապես պետք չէ, դեռ, ընդհակառակը, բանտերից արձակվածները նույն ԼՏՊ-ին ՙքրքրելու՚ են ՙհեղափոխության՚ սուրբ գործին դավաճանելու եւ իրենց ՙփուռը տալու՚ համար:
Խոշոր հաշվով ստացվում է, որ Ռուսաստանն ու Իրանն ամենայն աջակցություն են ցուցաբերում Սերժ Սարգսյանի վարչակազմին, Եվրոպան որոշակի փոքրիկ զիջումներից հետո նույնպես դժգոհելու պատճառ չունի, ու արդյունքում ՙանտեսված՚ են մնում միայն ԱՄՆ-ի շահերը: Ի դեպ, հետաքրքրական է, որ ԼՏՊ-ն քննադատությունից զերծ, իր ելույթում պահեց միայն ԱՄՆ-ին եւ Թուրքիային` ինքնին բացահայտելով, թե ում շահերի ներկայացուցիչն է շարունակում մնալ: Դա առավել եւս հաստատվում է նրանով, որ ՀՀ առաջին նախագահն այժմ էլ հավատարիմ մնաց ԼՂՀ հարցի ՙկարգավորման՚ իր 1997-ի կեցվածքին ու իշխանություններից պահանջեց դա կյանքի կոչել: Այսինքն, հովանավորելով ԼՏՊ-ի` ՙհայ ազգային կոնգրես՚ կուսակցության ստեղծման նախագիծը, ԱՄՆ-ն ձգտում է երկարաժամկետ կտրվածքով հենարան ունենալ Հայաստանում: Խոսքը երկրորդ հենարանի մասին է, քանզի ամերիկյան առաջին կուսակցական ՙպրոյեկտը՚` ՙԺառանգությունը՚, արդեն իսկ խորհրդարանում է: Ու բնական է, որ ամերիկացիները մտածում են հետագա ընտրությունների մասին ու ձգտում են ապագա խորհրդարանում ավելացնել սեփական շահերի լոբբինգն ապահովող ներկայությունը: Դե, իսկ քարոզչության մեջ ներդրվող ամերիկյան միջոցների մասին չենք էլ խոսում. դրանք հաստատ շատանալու են: Եթե իհարկե, Հայաստանի պետական մարմինները վերջապես լուրջ ուշադրություն չդարձնեն քարոզչական ոլորտի վրա, եւ թշնամական քարոզչության ՙթթվածինը՚ կիսատ-պռատ փակելուց բացի, չզբաղվեն նորմալ եւ հետեւողական պետական ներքին ու արտաքին քարոզչական համակարգի ստեղծմամբ:

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳԱԼԱՋՅԱՆ