ԿԱՐՃ ԼՈՒՐԵՐ

«Ալիեւն իր հայտարարություններով ավելի շատ համախմբում է, քան ջլատում մեր ժողովրդի կամքը»

23.02.2018 20:30 ՕՐՎԱ ՊԱՏԿԵՐ ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ ԱՐՑԱԽ
«Ալիեւն իր հայտարարություններով ավելի շատ համախմբում է, քան ջլատում մեր ժողովրդի կամքը»

ՀՀ ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախաձեռնությամբ` երեկ տեղի ունեցավ «Սումգայիթյան ջարդեր. հայատյացությունը որպես Ադրբեջանի պետական քաղաքականություն» թեմայով խորհրդարանական լսումներ: Իսկ այսօր նույն հանձնաժողովի նիստում կքննարկվի «Հայերի նկատմամբ Ադրբեջանի ոճրագործությունների դատապարտման վերաբերյալ» ՀՀ ԱԺ հայտարարության նախագիծը: Այս եւ մի շարք այլ հարցերի շուրջ «Իրավունքը» զրուցեց Արցախի հանրապետության ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ ԱՐԶԻԿ ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ հետ:

«Ոչ թոշակավորում են, ոչ օգնում, ոնց ապրեմ» . Ազատամարտիկը ծայրահեղ վիճակում է 

«ՄԵՆՔ ԱՆՏԱՐԲԵՐ ԼԻՆԵԼՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔ ՉՈՒՆԵՆՔ»

–Տիկին Մխիթարյան, ադրբեջանահայերի կողմից բազմիցս բարձրաձայնվել է, որ առաջին հերթին հենց Արցախը պետք է Սումգայիթյան դեպքերի վերաբերյալ լսումներ անցկացնի եւ հայտարարություն ընդունի: Ի՞նչ է նախատեսվում այս ուղղությամբ Արցախի խորհրդարանում:

– Ճիշտ եք, որովհետեւ, իրոք, առաջինը հենց Արցախի հանրապետությունն է կրել դրա ե՛ւ հուզական, ե՛ւ ֆիզիկական, ե՛ւ բարոյական վնասները: Մենք, իհարկե, պատրաստվում ենք քննարկումների եւ Արցախի Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովը պատրաստել է արդեն հայտարարություն, որով մենք հանդես կգանք: Բնականաբար, միանում ենք նաեւ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի հայտարարությանը: Մենք անտարբեր լինելու իրավունք չունենք եւ անպատճառ կլինի հայտարարություն:

– Հնարավո՞ր է, որ Արցախի հանրապետությունը քայլ առաջ անի եւ Ադրբեջանում 1988-92 թթ©-ին կատարվածը ճանաչի որպես ցեղասպանություն:

– Ցանկացած գործողություն ինքնանպատակ չպետք է լինի: Արցախի հանրապետությունը պատրաստակամ է եւ կարող է ցանկացած պահի ընդունել, բայց քանի որ Արցախի հանրապետությունը դեռեւս միջազգայնորեն ճանաչված չէ, ուրեմն` նրա ընդունած որոշումը եւս ճանաչում չի ստանա: Իսկ պարզապես, ինքնանպատակ քայլ անել, կարծում եմ` այնքան էլ տրամաբանական չէ: Պետք է նախապես գիտակցել, որ քո ընդունած որոշումը կհասնի տեղ, միջազգային ատյաններում կընդունվի եւ արձագանք կունենա: Բայց, այնուամենայնիվ, խորհրդարանական համագործակցության պարագայում, այդ գործիքներն օգտագործելով, մենք կարող ենք այն հասցնել մեր բարեկամ պատգամավորական խմբերին, որ նրանք եւս տեղյակ լինեն մեր վերաբերմունքի մասին:

«ՍՈՒՄԳԱՅԻԹԻՑ ՀԵՏՈ` ԱՄԵՆ ՄԻ ՀԱՅ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԻ ՀՈԳՈՒՄ ԾՆՎԵՑ ՄԻ ՆՈՐ ԹԵՀԼԵՐՅԱՆ»

–Անդրադառնանք նաեւ Ադրբեջանի նախագահ Ալիեւի Երեւանը գրավելու մասին վերջին հայտարարությանը: Այն լայն արձագանք գտավ ե՛ւ Հայաստանում, ե՛ւ միջազգային հանրության կողմից: Հետաքրքիր է` ինչպիսի՞ տրամադրություններ կան Արցախում:

– Բավականին մարտական, որովհետեւ ամեն անգամ ադրբեջանցիները եւ թուրքերը մտածում են, որ Արցախին կարող են մատուցել մուսուլմանական սինդրոմ` ըստ իրենց, որպեսզի գիտակցենք, որ թուրքը սպանելու ընդունակություն ունի: Հիշենք երիտթուրքերից մեկի այն միտքը, որն ասել է. «Ես արդարությունը կամրացնեմ սրիս ծայրին, բարոյականությունը կմեխեմ ձիուս պայտերին եւ պարտավոր եմ սպանել, թալանել, ավերել այնպես, որ ասեն` այստեղով թուրքն է անցել»: Նրանք այս քաղաքականությունը մշակել են նրա համար, որպեսզի աշխարհին ցույց տան, որ իրենք ունեն մուսուլմանական սինդրոմ` սպանելու, ավիրելու, թալանելու ունակություն: Սակայն նրանք մոռանում են մի շատ կարեւոր հանգամանք, որ նման դեպքերում հայը ունենում է ինքնապաշտպանական էթնոսին հատուկ բնազդ, եւ այդ ժամանակ մենք ավելի շատ համախմբվում ենք: Ավելի շատ ինքնապաշտպանական այդ բնազդը դրսեւորվում է հակազդեցությամբ եւ պատահական չէ, որ Սումգայիթյան իրադարձությունները եղան այն կարեւոր մեխը, որը մեր երիտասարդների համար դարձավ շրջադարձային: Սումգայիթից հետո` ամեն մի հայ երիտասարդի հոգում ծնվեց մի նոր Թեհլերյան, վրեժխնդրության Նեմեսիսը նստեց նրանց հոգում, ինչը շատ բնական էր: Նրանք չէին գիտակցում, որ նման ագրեսիվ գործողությունները ավելի շատ համախմբում են մեր ժողովրդին: Եվ նույն կերպ էլ այսօր Ալիեւի այդ հայտարարություններն ավելի շատ համախմբում է, քան ջլատում մեր ժողովրդի կամքը:

«Կուսակցությունը դեռ վերջնական որոշում չունի, եւ պարզ է, թե ինչու...»

«ԱՐՑԱԽՆ ԸՆԿԱԼՈՒՄ ԵՄ` ՈՐՊԵՍ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԻ ՄԱՐԶ»

–Ի դեպ, այս փուլում, երբ Ալիեւը կազմակերպում է իր վերընտրությունը, ի՞նչ ակնկալիքներ կարելի է ունենալ արցախյան հիմնախնդրի շուրջ բանակցային գործընթացից:

– Ես մեկն եմ այն եզակիներից, որն իր ակտիվություն է ունեցել մեր համազգային շարժման հենց զարթոնքի պահին: Եղել եմ «Կռունկ» հասարակական կազմակերպության անդամ եւ համարվում եմ Ղարաբաղյան շարժման ակտիվիստ: Ու այս ամբողջ տարիների ընթացքում, երբ մեզ մատուցվեց պատերազմ եւ պատերազմի ավարտից հետո` ձեւավորվեց Մինսկի համանախագահների խումբը, որը պետք է զբաղվեր բանակցային գործընթացով, եկել եմ մի եզրակացության` այն, կարծես թե, մի ձեւական կառույց է, որը կրքեր հանգստացնելու համար ձեւավորվել: Նրանց վարած այդ լղոզող, երկակի քաղաքականությունը, որ հավասարեցնող նշան են դնում` անկախ այն բանից, թե տվյալ պարագայում որ կողմն է ո՛չ ճիշտ, ո՛չ ադեկվատ իրեն պահում, բերել է ինձ այն համոզման, որ առայժմ այդ կառույցից շատ մեծ սպասելիքներ չենք կարող ունենալ: Չնայած հուսանք, որ միջազգային հանրությունը, եվրոպական կառույցները գուցե թե ուշքի կգան եւ կհասկանան, որ նման կոնֆլիկտային օջախները, որոնք ժամանակին լուծում չեն ստանում, անպատճառ ծնում են նոր կոնֆլիկտներ, որոնք առավել մեծ գլխացավանքի օբյեկտ կարող են դառնալ:

– Այս տարի նշում ենք Արցախի վերածննդի եւ շարժման 30-ամյակի տոնակատարությունները: Ժամանակը չէ՞ նաեւ մտածել պաշտոնապես Հայաստանի եւ Արցախի վերամիավորման մասին:

– Ծանոթ եմ քաղաքական շրջանակներում շրջանառվող այն տեսակետին, որ առայժմ ժամանակը չէ` նկատի ունենալով այն, որ Ադրբեջանն անընդհատ հոխորտում է, որ եթե Հայաստանը ճանաչի Արցախի ինքնորոշումը, ապա նա լայնածավալ պատերազմ կսկսի: Իհարկե, եթե Հայաստանը ճանաչում է այն, դրանով փոքր-ինչ քայլ առաջ ենք անում, բայց եթե դրանից պետք է մենք հետընթաց ունենանք, ուրեմն` ցանկալի չէ: Այս իմաստով արցախցիները սա շատ լավ գիտակցում են եւ ըմբռնում, թե ինչն ինչոց է, կարծում եմ` շտապողականության կարիք չկա: Այնուամենայնիվ, ցանկացած արցախցի, ցանկացած հայաստանցի գիտակցում է, որ մենք միասնական պետություն ունենք: Եվ չնայած այսօր դեռեւս Արցախի ինքնորոշման, անկախության մասին է խոսքը, բայց դրանք զուտ քաղաքական ռեվերանսներ են: Այսօր մենք ունենք միասնական հայոց աշխարհ, որի կազմում է Արցախը: Ավելին` ներեցեք արտահայտությանս համար, բայց ես Արցախն ընկալում եմ` որպես Հայաստանի մի մարզ:

Լուրջ աշխատանքներ էին կատարվել ՀԱՊԿ ԽՎ նիստը Երեւանում անցկացնելու համար, բայց...

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

 

КОМСОМОЛЬСКАЯ ПРАВДА